N1: U Srbiji 19.920 firmi i udruženja krije prave vlasnike

U Agenciji za privredne registre (APR) u Srbiji 16.920 firmi, udruženja, predstavništava stranih preduzeća nije evidentiralo svoje stvarne vlasnike, preneo je danas N1.

Iza ofšor firmi sa raznih egzotičnih destinacija, koje su osnivači ovdašnjih preduzeća, često se "kriju" državljani Srbije.

- Na osnovu izveštaja od 5. oktobra 2023, podatke o stvarnom vlasniku je od 173.502 obveznika evidentiralo 90,25%, odnosno 156.582 registrovana subjekta, kako obveznike definiše Zakon o Centralnoj evidenciji stvarnih vlasnika - rekli su u APR.

Najrevnosniji obveznici u ispunjavanju ove obaveze su zdravstvene ustanove (94,47%), dok najmanji učinak imaju ustanove koje ne spadaju u zdravstvene (75,05%), kao i udruženja, sa učinkom od 80% evidentiranih stvarnih vlasnika.

Preciznije, stvarne vlasnike su evidentirala sva zatvorena akcionarska društva i predstavništva stranih zadužbina.

- Veoma visok učinak je kod zadužbina (95%) i društava sa ograničenom odgovornošću, (94,6%), dok je najmanji učinak ostvaren kod predstavništava stranih pravnih lica (29,8%) - rekli su u APR.

Neevidentiranje stvarih vlasnika povlači prekršajnu prijavu, APR je u prvih šest meseci podneo oko 900 zahteva za pokretanje prekršajnog postupka protiv novoosnovanih pravnih lica i njihovih zastupnika, ukoliko u roku od 15 dana od dana osnivanja, odnosno nastupanja osnova evidentiranja, a to su promena vlasničke strukture i članova organa registrovanog subjekta, kao i druge promene na osnovu kojih se može ceniti ispunjenost uslova za sticanje svojstva stvarnog vlasnika, neevidentiraju stvarnog vlasnika.

U 2023. je doneto oko 1.200 presuda po zahtevima koji su podneti u prethodnoj godini, ali sudovi i dalje pribegavaju vanrednom ublažavanju kazne i izriču opomene i novčane kazne ispod, zakonom propisanog mimimuma. Iako se zaprećena visina novčane kazne za pravno lice kreće u rasponu 500.000 do dva miliona dinara, u svega 12 slučajeva je izrečen zakonski minimum od 500.000 za pravno i 50.000 za odgovorno lice.

I pored novčanog kažnjavanja, zakonom propisanim minimumom, prekršajna odgovornost nije imala nikakvog efekta u devet slučajeva, jer nije evidentiran stvarni vlasnik, ni nakon izricanja presude, rekli su u APR.

Finansijske institucije i menjačnice kontroliše Narodna banka Srbije.

Centralna evidencija stvarnih vlasnika uspostavljena je u APR-u 31. decembra 2018. godine, sa ciljem usaglašavanja domaćih propisa sa evropskim zakonodavstvom i unapređenja postojećeg sistema otkivanja i sprečavanja pranja novca i finansiranja teorizma.