NBS: Povrće skuplje zbog suše, tražnje i troškova proizvodnje

Na poskupljenje praktično svih vrsta svežeg povrća, uključujući i krompir, uticalo je nekoliko faktora pre svega suša sa kojom smo suočeni drugu godinu zaredom - po prvi put imamo situaciju da dve godine zaredom imamo sušu. Suša se negativno održava na prinose kukuruza, suncokreta i soje pre svega, ali i na proizvodnju povrća, što najčešće ne dobija dovoljno pažnje u analizama uticaja vremenskih prilika na poljoprivrednu proizvodnju, naveli su iz Narodne banke Srbije (NBS).

Zatim, na aktuelnu stopu rasta cena povrća uticala je i niska baza (odnosno izrazito niske cene) iz perioda pandemije.

- Razlog je nagli pad potrošnje nakon izbijanja pandemije i uvođenje restriktivnih zdravstvenih mera. I to se naročito odnosi na pad potrošnje pojedinih vrsta usluga koje su tokom pandemije bile značajno ograničene. U takvu vrstu usluga spadaju pre svega usluge turizma, ugostiteljske usluge i usluge zabave i rekreacije, koje sa sobom nose i povećanu potrošnju hrane i pića. Te vrste usluga su ujedno bile i privredne grane zbog kojih smo u 2020. godini imali smanjenje realnog BDP-a od 0,9% i usluge koje su zahtevale i najveću pomoć države.

Pored toga, na rast cena praktično svih razmenljivih proizvoda, uključujući i sve vrste hrane, uticali su i rast cena nafte i derivata nafte, kao i problemi u lancima snabdevanja koji su povećali troškove domaćeg i međunarodnog transporta.

- Na kraju, ali ne manje važno, na rast cena svih vrsta hrane (uključujući i povrće) uticao je i rast troškova poljoprivredne proizvodnje. Prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, koji između ostalog prati i ovu vrstu cena, troškovi poljoprivredne proizvodnje za godinu dana povećani su za oko 34%, dok su u odnosu na period od pre dve godine, troškovi poljoprivredne proizvodnje povećani za oko 55%. Konkretno, samo u poslednjih godinu dana cena semena povećana je za 32%, cena đubriva za 177%, cena sredstava za zaštitu bilja za 26%, a poskupele su i mašine vezane za poljoprivrednu proizvodnju, kao i usluge održavanja mašina i opreme koje se koriste u poljoprivredi - pojašnjavaju u NBS.