Banke i dalje najprofitabilniji sektor domaće ekonomije

Kao i nakon prvog polugodišta, glavni trendovi domaćeg bankarskog sistema ostali su: dominacija desetak najvećih igrača, nastavak stagnacije tržišta, ali i ostvarenje zavidnog nivoa profita, pre svega, krupnijih učesnika na tržištu.

Poslednjeg dana septembra, aktiva domaćeg bankarskog sistema iznosila je 2.409,9 milijardi dinara što je nominalno povećanje od 11,6% od početka godine. Deset najvećih banaka po aktivi činilo je skoro 70% celokupnog tržišta po ovom kriterijumu što nedvosmisleno govori o koncentraciji bankarskog biznisa u rukama malog broja igrača, što, s druge strane, ostavlja neveliki prostor za pronalaženje niša preostalim tržišnim učesnicima. Lider tržišta i dalje je ubedljivo banka Intesa koja drži oko 14% bankarskog sistema, dok drugo mesto zauzima Komercijalna banka, ojačana početkom godine dokapitalizacijom od strane svetskih finansijskih institucija. Na trećem mestu je Raiffeisen banka koja je nekadašnju lidersku poziciju zamenila opreznim pristupom koji prati i smanjena aktivnost, dok usled problema u matici i Hypo-Alpe-Adria banka beleži osetan silazni trend. Značajnu ekspanziju registrovali su Unicredit, AIK i Societe Generale banke, kao i grčka Alpha banka koja se probila među deset najvećih banaka domaćeg tržišta.

Gro bankarskog profita ostvarile su banke sa najvećom aktivom. Tako je prvih deset banaka registrovalo dobit pre oporezivanja veću od 20 milijardi dinara (rast od 20% u odnosu na isti period 2009) dok su preostale banke, njih dvadeset tri, zabeležile sumarno pola milijarde dinara dobiti. I po ovom kriterijumu vodeća je banka Intesa, ostvarivši 6,2 milijarde dinara bruto dobiti dok je u odnosu na visinu kapitala i aktivu kojom raspolaže, najprofitabilniji niški AIK koji je generisao bruto dobit od 4,3 milijarde dinara. Od većih banaka negativan krajnji rezultat zabeležile su Vojvođanska banka, kao i Alpha, ali značano manji u odnosu na isti period protekle godine. Državna Komercijalna banka u velikoj meri je popravila profitabilnost, delimično i usled upliva 120 mil EUR kapitala na početku godine, a solidan napredak ostvarila je i Poštanska štedionica koja takođe posluje pod kontrolom države.

Osim stagnacije realnog sektora, bankama je u prvih devet meseci značajan problem predstavljalo i kretanje deviznog kursa koji je rashode po osnovu kursnih razlika uvećao, u proseku, za četiri puta u odnosu na isti period 2009. Ovaj problem banke je znatno odvratio i od, u ranijem periodu, unosnog biznisa kupovine državnih trezorskih zapisa koji proteklih nekoliko meseci oskudevaju u značajnijoj tražnji investitora. Ipak, da su i u tekućoj godini banke zadržale visok nivo averzije prema riziku, plašeći se produbljenja krize, najbolje govori činjenica da je pozicija otpisa plasmana i rezervisanja, sumarno gledano, u prvih devet meseci neznatno smanjena u odnosu na isti period 2009. godine, zadržavši se na sumi od oko 200 mil EUR.