Usvojena strategija za podsticanje ulaganja u obnovu nacionalnog fonda zgrada - Urađeno pet mogućih scenarija

Vlada je usvojila dugoročnu strategiju za podsticanje ulaganja u obnovu nacionalnog fonda zgrada Republike Srbije do 2050. godine.

Glavni cilj ove Strategije je da se, na osnovu utvrđenih karakteristika fonda zgrada Republike Srbije, definisanih modelskih zgrada i za njih urađenih troškovno-optimalnih analiza, definišu mere i paketi mera obnove zgrada do 2050. godine.

Prema raspoloživim podacima Srbija ima 2.368.431 zgrade sa ukupnom površinom od 409.180.740 m2 od čega 179.024.312 m2 pripada porodičnom stanovanju, 123.874.965 m2 višeporodičnom stanovanju, 95.044.438 m2 zgradama komercijalne namene, a 11.237.025 m2 zgradama javne namene.

U dokumentaciji se navodi i da se 57,22% stanova zagreva pomoću individualnih sistema, dok je učešće centralnih sistema 22,10% za daljinske sisteme grejanja, odnosno 20,59% za etažno grejanje. Pri tom 66,8% nastanjenih stanova koristi drvo kao energent a 33,2% koristi ostale energente (mazut, plinsko-gasno gorivo, električnu energiju, gas).

Urađeno je pet mogućih scenarija obnove od kojih prvi, osnovni scenario podrazumeva nesubvencionisanu obnovu i izgradnju po važećoj regulativi, a poslednji, najnapredniji predviđa obnovu zgrada na nivou zgrada skoro nulte energije (nije definisana važećim propisima o energetskoj efikasnosti).

Nakon urađenih proračuna za ovih pet scenarija, razmatrani su i njihovi efekti na emisiju ugljen dioksida i potrošnju primarne energije do 2050. godine. Кonstatovano je da samo scenariji 4. i 5. vode ka istovremenom smanjenju emisije CO2 i smanjenju potrošnje primarne energije.

Кada se uzme u obzir i ekonomska analiza, scenariji 4. i 5. se izdvajaju kao scenariji sa najvećim ekonomskim koristima, uz napomenu da su ekonomski troškovi za Scenario 5. znatno veći u odnosu na Scenario 4. Ako se izuzme Scenario 5, Scenario 4. je scenario sa povećanim obuhvatom i nivoom unapređenja usvojenih paketa mera i sa povećanim smanjenjem emisije CO2 koje iznosi 31% u odnosu na početno stanje iz 2020. i smanjenja potrošnje primarne energije u 2050. godini od 38% u odnosu na potrošnju iz 2020. godine.

Scenario 4. je predložen kao osnova za Strateški cilj Republike Srbije. U cilju ostvarenja nivoa ušteda, predviđenih Scenarijem 4, potrebno je predvideti obuhvat obnove postojećeg fonda zgrada na nivou 4,1÷6,0 miliona m2, odnosno očekivanu površinu novoizgrađenih zgrada od 2,2 miliona m2 godišnje.

- Кao opšti cilj Republike Srbije usvaja se Scenario 4, a na osnovu ovako usvojenog opšteg cilja, definišu se i posebni ciljevi: obnova postojećih višeporodičnih i komercijalnih zgrada do troškovno optimalnog (Cost-Opt) nivoa, obnova postojećih javnih zgrada do nZEB nivoa, izgradnja novih zgrada prema nZEB standardu, klimatski neutralan princip izgradnje zgrada i reorganizacija i unapređenje kapaciteta u oblasti nauke i edukacije i podizanje nivoa svesti u Republici Srbiji - navedeno je.

Ukupne investicije potrebne za obnovu zgrada posmatrano po scenarijima iznose 2.326 (Scenario 1.), 2.741 (Scenario 2.), 2.997 (Scenario 3.), 4.841 (Scenario 4.) i 9.377 (Scenario 5.) milijardi dinara.

Zaključeno je da u skladu sa urađenom analizom energetskih ušteda kao rezultata integralne energetske obnove fonda zgrada, procenjeni učinak programa integralne obnove na ostvarenje energetskih ušteda do 2050. godine iznosi 437 (Scenario 2.), 1.117 (Scenario 3.), 2.704 (predloženi Scenario 4.) i 8.354 milijarde dinara (Scenario 5.).

Program obnove zgrada ima veliki potencijal na smanjenje nezaposlenosti. Prema predloženom Scenariju 4, kao strateškom cilju, do 2050. godine će putem investiranja u obnovu nacionalnog fonda zgrada čak i u konzervativnoj varijanti biti obezbeđeno oko 233.000 novih radnih mesta.

Zahvaljujući investicijama u obnovu nacionalnog fonda zgrada, BDP Srbije bi se prema Scenariju 4 u periodu od 2021. godine do 2050. godine mogao povećavati za 3,73% do 6,63% godišnje, dok bi učešće budžetskih prihoda koji su generisani ovim investicijama u BDP iznosilo između 1,12% i 1,99% godišnje.

Dokument u prilogu ispod teksta.