Turska osvetljava svoju neolitsku baštinu kroz projekat "Kamena brda"

Ministarstvo kulture i turizma Republike Turske i Turska agencija za promociju i razvoj turizma (TGA) predstavili su kroz niz aktivnosti održanih od 21. do 27. septembra projekat "Kamena brda" koji ima za cilj da predstavi podneblje na kome se dogodila promena u ljudskoj istoriji i velika transformacija od načina života lovaca i sakupljača ka poljoprivredi. U okviru programa, akademici i istraživači iz Turske i iz celog sveta sastali su se u Šanliurfi 23. septembra, na simpozijumu "Odraz neolita u svetu".

Projekat "Kamena brda" uključuje arheološke iskopine i istraživanja sprovedena u sedam oblasti: Gobeklitepe, Karahantepe, Gurdžutepe, Sajburč, Čakmaktepe, Sefertepe i Jeni Mahale. Sva iskopavanja vrše naučni odbori i Uprava muzeja Šanliurfa pod rukovodstvom Generalne direkcije za kulturna dobra i muzeje Ministarstva kulture i turizma Republike Turske.

Tokom posete privremeno otvorenom arheološkom nalazištu u Karahantepeu, ministar kulture i turizma Republike Turske Mehmet Nuri Ersoj naglasio je da nalazišta i njihova iskopavanja otkrivaju važan doprinos Anadolije istoriji čovečanstva.

- U narednim danima će početi iskopavanja u humkama naselja Ajanlar, Jogunburč, Harbetsuvan, Kurttepesi i Tašlitepe, kao deo prve faze neolitskog istraživačkog projekta Šanliurfa, koji će se odvijati u perodu od 2021. do 2024. godine. Geomagnetna i radarska merenja koja prodiru u zemlju već su sprovedena u nekim od ovih područja, a ova merenja će se nastaviti paralelno sa iskopavanjima. Ovo je značajan projekat sa izuzetnim sadržajem i impresivnim rezultatima - izjavio je ministar Ersoj.

- Kao ministarstvo, mi smo odgovorni za ovaj projekat, zajedno sa našim partnerima. Planirana je saradnja sa 12 institucija i organizacija, uključujući osam univerziteta u Turskoj. U tom okviru, potpisani su protokoli o direktnoj saradnji između Univerziteta u Istanbulu, Univerziteta Harran i Univerziteta Bilim u Ankari. Uključili smo i osam univerziteta iz pet različitih zemalja, te četiri međunarodne akademije, institute i muzeje u projektu istraživanja neolitskog doba Šanliurfa, uspostavljajući široku međunarodnu saradnju sa Japanom, Rusijom, Nemačkom, Velikom Britanijom i Francuskom.

Region Šanliurfa je mesto prvih primera organizovanog rada i specijalizacije u istoriji civilizacije. Između 2021. i 2024. godine iskopavanja će se vršiti na ukupno 12 lokacija, uključujući Karahantepe, lokaciju sa više od 250 blokova megalita u obliku slova T, sličnih onima koji se nalaze na UNESCO-voj listi svetske baštine, lokalitetu Gobeklitepe. Veruje se da će nalazi ovih iskopavanja dati značajan i dalekosežan doprinos našem poznavanju čovečanstva u praistorijsko doba, uključujući njihov svakodnevni život i rituale. Procenjuje se da u Šanliurfi postoji nekoliko lokaliteta sličnih Gobeklitepeu, koji odražavaju rane faze neolitskog doba. Nedavni nalazi iz iskopavanja u Karahantepeu deo su izložbe "Karahantepe i čovečanstvo u neolitu" u Arheološkom muzeju Šanliurfa, koja je otvorena 23. septembra 2021. godine tokom lansiranja projekta "Kamena brda".

Na lokalitetima projekta "Kamena brda", koji se smatra početkom tranzicije skloništa u kuće pre 12.000 godina i u kojem su nastala sela, formiralo se slojevito društvo i razvila sposobnost obavljanja osnovne trgovine. Smatra se da su monumentalne megalitske građevine na tom području bile zajednički prostori za okupljanje.

Međunarodni Svetski neolitski kongres, koji će se održati 2023. godine u okviru projekta istraživanja neolitskog doba, uključivaće brojne naučne sesije i prikazaće jedinstvena kulturna blaga Šanliurfe iz neolitskog doba.