Skadarsko jezero proglašeno za prekogranični rezervat prirode, u Srbiji se razmišlja o sličnim projektima na Tari, Đerdapu i Staroj planini

Skadarsko jezero, najveće jezero na Balkanu dobilo je status novog prekograničnog zaštićenog područja povezujući Albaniju i Crnu Goru. Početkom novembra Vlada Albanije je proglasila zaštićenim područjem 495 kilometara kvadratnih albanske obale Skadarskog jezera i okolnih staništa. Ovom odlukom je, sa crnogorskom stranom jezera, formirano novo zaštićeno područje koje se prostire na gotovo 900 kilometara između Albanije i Crne Gore. Nova prekogranična zaštita Skadarskog jezera, najvećeg slatkovodnog staništa u basenu Mediterana, istovremeno predstavlja korak napred za prekograničnu zaštitu za koju se zalažu Svetska unija za zaštitu prirode (IUCN) i njeni partneri, budući da aktivno rade na promovisanju međunarodne saradnje kroz zaštitu prirode na Balkanu.

Skadarsko jezero predstavlja prirodnu granicu između Crne Gore i Albanije i jedno je od najznačajnijih ptičjih staništa u regionu. Jezero nastanjuje oko 250 vrsta ptica (uključujući Dalmatinskog pelikana i Zlatnog orla), zatim 45 vrsta riba, dok se u priobalnom području nalaze staništa mnogih sisara, među kojima i medveda. Vlade Albanije i Crne Gore su sarađivale sa IUCN-om i ostalim organizacijama koje su uključene u Inicijativu Dinarski luk na uspostavljanju nove zaštićene oblasti i na promovisanju održivog razvoja ovog zajedničkog slatkovodnog resursa. Inicijativa Dinarski luk ima za cilj uspostavljanje mreže zaštićenih područja, jačanje lokalnih zajednica i postizanje održivog razvoja u istočnojadranskom regionu, od Italije do Albanije.
Što se tiče situacije u Srbiji i pokušaja nadležnih ustanova da sa partnerima iz susednih država uspostave i razviju prekograničnu saradnju u oblasti zaštite određenih prirodnih dobara, u toku je već nekoliko takvih projekata. Prema rečima direktora Zavoda za zaštitu prirode Srbije Lidije Amidžić, najdalje u pripremama je odmakao projekat sa Drinom i Tarom, koji taj Zavod nastoji da pokrene zajedno sa Zavodom za zaštitu spomenika kulture i prirode iz Banjaluke.
- Tokom prošle zimu potpisali smo ugovor o saradnji i sada je u procesu izrada predloga za nominaciju prekograničnog rezervata biosfere Drina. Taj rezervat bi sa naše strane obuhvatio teritoriju opština Užice i Bajina Bašta, odnosno Nacionalni park Tara, budući predeo izuzetnih odlika Zaovine i već aktuelni predeo izuzetnih odlika Mokra gora. S druge strane, prekogranični rezervat biosfere Drina bi se u Republici Srpskoj prostirao na području opština Višegrad, Ustiprača, Rogatica i Srebrenica. Dosad smo već uspeli da sazovemo i na Tari održimo jedan sastanak predstavnika svih pomenutih lokalnih zajednica i staratelja prirodnih dobara i tada je dogovoreno da se već započnu pripreme nekih zajedničkih projekata, kao što su ekološki turizam i slično - objašnjava Amidžić.
Prirodna područja u našoj zemlji koja bi, takođe, uskoro trebalo da postanu prekogranični rezervati biosfere su i Nacionalni park Đerdap, gde na uspostavljanju saradnje u zaštiti tog dobra zajedničkim snagama rade naša zemlja i Rumunija, ali i predeo Stare planine. Podsećanja radi, Srbija je pre nekoliko godina potpisala i poseban ugovor sa Bugarskom oko zaštite Stare planine, kada je i izneta namera da se to područje proglasi za prekogranični rezervat biosfere.