Šumadijskom zemljištu nedostaje organske materije - Kako je povratiti?

Zemljišta Šumadije odlikuju se lošim mehaničkim sastavom i nedostatkom humusa i organske materije. Poslednjih godina smanjenje stočnog fonda ograničilo je količinu raspoloživog stajskog đubriva. Količine koje se trenutno primenjuju daleko su niže od one potrebne i odgovaraju niskoj normi (ispod 20t/ha), navodi stručnjak za ratarstvo Poljoprivredno stručne službe Kragujevac Suzana Nešković.

Ukoliko se uzme u obzir da se poslednjih godina intenzivno obavlja i mera kalcifikacije kiselih oraničnih površina na području Šumadije, postavlja se pitanje i njene uspešnosti obzirom da ona mora biti adekvatno ispraćena humizacijom - upotrebom većih količina stajskog đubriva (oko 40 t/ha), zavisno od stepena kiselosti i količine upotrebljenog krečnog materijala.

Podsetimo, dok u Vojvodini preovladavaju bazna zemljišta, najveći deo kiselih nalazi se južno od reke Save, a u šumadijskom regionu i do 75%. Ono što je zanimljiv podatak jeste da usled razvoja gustih šuma, zemljište teži da postane kiselo, pa i ne čudi što u Šumadiji, nekada prekrivene gustim hrastovim šumama, dominira baš ovaj tip zemljišta.

Jedno od rešenja za postojeći problem može biti zelenišno đubrenje. Sa aspekta fizičko-hemijskog stanja naših zemljišta ovaj način đubrenja ima višestruki značaj. Pre svega, zelenišna đubriva su meliorator zemljišta koja se odlikuju manjim sadržajem humusa i lošijim fizičkim osobinama.

Usevi koji se koriste za zelenišno đubrenje odlikuju se dubokim korenovim sistemom koji može da dopre i izvuče hranljive materije iz dubljeg podoraničnog sloja. Pri tome se on rastresa a u oraničnom sloju dolazi do akumulacije neophodne biljne hrane.

- Masa biljaka koja se zaorava je izvor organske materije - asimilativni humus, koji je deficitaran u gotovo 80 odsto oraničnih površina na našem području. Zato pored loših fizičkih i hemijskih osobina ovo đubrenje utiče i na biološka svojstva zemljišta - ističe Neškovićeva.

Ukoliko su leguminoze biljke koje će se koristiti za sideraciju, kvržične bakterije na njihovom korenu vezivanjem atmosferskog azota uticaće na poboljšanu azotnu ishranu narednih useva. Prednosti zelenišnog đubriva koje smo naveli svakako ne znače da ono ima prioritet u bilo kom pogledu u odnosu na ostala organska đubriva.

Kod uzajamnog dejstva zelenišnog i stajskog đubriva reč je o zelenišnom đubrivu kao alternativi nedovoljne količine drugih izvora humusa i organske materije u Šumadiji. Pri tome se mora naglasiti da uzajamno dejstvo ovih đubriva stimuliše njihova pojedinačna delovanja.

- Stajnjak unet sa zelenom masom potpomaže njenu razgradnju i ubrzava njeno dejstvo. Na kraju samo napomena da bilo koje đubrenje organskim đubrivima pa ni zelenišno đubrenje ne isključuje upotrebu mineralnih đubriva, jer se oni nadopunjuju i na taj način dolazimo do boljih efekata, zaključuje kragujevački stručnjak.