Stanje istraživačkog potencijala u oblasti biomedicine u Srbiji u 2010 godini

Trenutno glavni participanti u realizaciji biomedicinskih projekata su sledeće institucije: Institut za medicinska istraživanja, Institut za molekularnu genetiku i genetički inženjering, Institut za virusologiju, vakcine i serume „Torlak” (Centar za imunološka istraživanja), Institut za biološka istraživanja „Siniša Stanković”, Institut za primenu nuklearne energije, Institut za nuklearne nauke „Vinča”, Nacionalni centar za istraživanje kancera Instituta za onkologiju i radiologiju Srbije, Centar za biohemijski i biomedicinski inženjering Univerziteta u Beogradu, Medicinski fakulteti (Univerziteta u Beogradu, Nišu, Novom Sadu, Kragujevcu), Farmaceutski fakultet (Univerzitet u Beogradu), Biološki fakulteti (Univerziteta u Beogradu, Nišu, Novom Sadu, Kragujevcu), Veterinarski fakultet (Univerzitet u Beogradu), Hemijski fakultet (Univerziteta u Beogradu), Vojnomedicinska akademija.

Pojedini delovi ovih programa realizuju se na Hemijskom i Tehnološko-metalurškom fakultetu, Univerziteta u Beogradu, kao i u okviru nekih istraživačko razvojnih centara. U toku je realizacija 106 projekata u medicinskim naukama, na kojima je angažovano 905 istraživača, i 61 projekat u biološkim naukama, na kojima je angažovano 619 istraživača.

Na međunarodnom nivou, koji je za sada skroman, realizuju se sledeći projekti:

OP7: Po statističkim podacima iz 2009. godine od 77 projekta finansiranih od strane EK u kojima učestvuju partnerske organizacije iz Republike Srbije, tri su iz oblasti biomedicine, odnosno 4% od ukupnog broja.

COST: Od tekućih 101 akcije u koje su uključeni istraživači iz Republike Srbije, 16 pripada oblasti biomedicine, odnosno 15,8%.

Prioritetne teme istraživanja u biomedicini:

– celularna i molekulska osnova fizioloških procesa i patogenetskih mehanizama pokrenutih delovanjem endogenih i egzogenih etioloških faktora;
– molekularne osnove monogenskih, poligenskih i multifaktorskih bolesti;
– preklinička i klinička istraživanja koja originalno i inovativno doprinose predikcionim, preventivnim, dijagnostičkim i terapijskim pristupima;
– farmakogenomika, regulatorni mehanizmi i farmakološke modulacije;
– biomedicinsko inženjerstvo.

Pored nedovoljnog finansiranja biomedicinskih programa, koji su zbog prirode istraživanja skupa, jer uključuju multi i interdisciplinarnost, a to znači složenu kadrovsku strukturu, skupu opremu i potrošni materijal, jedan od velikih nedostataka u ovaj oblasti je razuđenost istraživačkog kadra. Neophodno je osnovati mrežu biomedicinskih institucija, a to će i predstavljati osnovu za definisanje nacionalnog programa iz biomedicine. Nacionalni biomedicinski program, koji će imati jasno definisane prioritete, omogućiće bolji plasman i na međunarodnom naučnom i privrednom tržištu.

Krajnji korisnici rezultata istraživanja i dostignuća treba da budu zdravstvene ustanove, farmaceutska industrija i industrija hrane. Preklinička i klinička ispitivanja lekova, lekovitih supstanci, aditiva za hranu, proizvoda iz domena funkcionalne hrane i drugih kategorija biološki aktivnih supstanci vršiće se za domaće i međunarodne firme.

Izvod iz Strategije naučnog i tehnološkog razvoja Republike Srbije za period od 2010-2015.godine, koja je objavljena u Službenom glasniku Republike Srbije broj 13/2010