Za 15 godina broj obolelih od raka uvećao se tri puta - zabrinjavajući podaci Zavoda za javno zdravlje grada Beograda

Broj obolelih od raka u Beogradu povećan je tokom poslednjih 15 godina čak tri puta i prema poslednjim podacima za 2007. godinu iznosi 465 obolelih na 100.000 stanovnika. Za razliku od evropskih zemalja gde je broj obolelih muškaraca za deset odsto veći od broja žena, kod nas su žene više na udaru, pokazuju podaci Gradskog zavoda za javno zdravlje.

Ovo su poslednji, najsvežiji podaci za prestonicu, a priredila ih je mr sci. dr Ljubinka Marčetić, specijalista socijalne medicine u Gradskom zavodu za javno zdravlje i načelnica Jedinice za biostatistiku u zdravstvu.

Tokom 2007. godine prijavljeno je 7.236 novoobolelih, što znači da se na svakih 1.000 stanovnika registruje četiri do pet novoobolelih.

U Beogradu je 31. decembra 2007. godine živelo ukupno 49.334 pacijenta obolelih od raka, što je 3,1% od ukupnog broja populacije. Drugačije rečeno, na svakih 100 Beograđana postoje tri do četiri osobe koje žive sa nekim od malignih oboljenja.
Prosečna starost obolelih je 63 godine. Uočava se lagano smanjivanje učešća mlađih, a povećava se broj starijih obolelih osoba, što odgovara i demografskim karakteristikama Beograda.

Kada je reč o polovima, više je obolelih žena, ali je, na žalost, u porastu i broj obolelih muškaraca. Oni najčešće oboljevaju od malignih oboljenja pluća, 18,3% od ukupnog broja obolelih, kože (17,5%), debelog creva i rektuma (12,5%), prostate (12,3%) i mokraćne bešike (7,5%).

Kod žena najčešća maligna oboljenja su rak dojke (26%), materice (14%), kože (15%) i debelog creva (8,7%).

Prema rečima dr Ljubinke Marčetić, u odnosu na 1993. godinu, može se zaključiti da je kod svih dijagnoza došlo do porasta broja registrovanih obolelih lica. Uočljivo je i da se kod karcinoma pluća razlika između muškaraca i žena značajno smanjila. Ranije je karcinom pluća bio registrovan kod jedne žene i četiri muškarca, a sada je taj odnos jedan prema dva.

Porasla je i smrtnost od raka i trenutno čini oko 20 odsto ukupne smrtnosti stanovništva. Maligna oboljenja bila su uzrok smrti kod 4.778 osoba tokom 2007. godine. Preciznije rečeno, na 1.000 Beograđana troje umre zbog neke maligne bolesti.

Stariji od 50 godina čine više od 94% svih umrlih od malignih bolesti. Među uzrocima smrti od malignih bolesti oko 30% su oboljenja sistema za varenje, 26% organa za disanje, šest odsto su leukemije... Ako se uzroci smrti podele prema polovima muškarci su najčešće umirali od malignih oboljenja pluća, debelog creva i rektuma, želuca i prostate, a žene od dojke, pluća, debelog creva i želuca.

- Porast broja obolelih i umrlih lica od malignih bolesti je karakteristika razvijenih zemalja u kojima živi sve starije stanovništvo. Prema demografskim kriterijumima Beograđani su stara populacija sa sve više starijih sugrađana od 65 godina. To znači da se u narednom periodu mora očekivati porast broja obolelih od malignih bolesti – zaključila je dr Marčetić dodavši da je obrada i analiza podataka obolelih i umrlih od malignih bolesti u Beogradu tokom 2008. godine u toku.

Dr Dragan Miljuš, epidemiolog iz Instituta za javno zdravlje Srbije "Dr Milan Jovanović Batut" kaže za "Blic" da su najbitniji faktori za povećanje broja obolelih i umrlih od malignih bolesti starenje stanovništva, ali i veliki broj pušača i gojaznih.

- Produženje ljudskog veka neprestano "regrutuje" nove pacijente sa malignim bolestima. Ipak, mnogo veći problem jesu gojaznost, pušenje i fizička neaktivnost. Neaktivnost udružena sa povećanim brojem kilograma kobna je za mnoge ljude. Ne treba izostaviti ni prekomerno sunčanje, koje je čest faktor rizika za nastanak malignih boesti – rekao je dr Miljuš.

Lekari nemaju objašnjenje zašto je veći broj obolelih žena, jer je u Evropi suprotno, pa za deset odsto više obolevaju i umiru muškarci.

Statistika

- 464,8 obolelih na 100.000 stanovnika
- tokom 2007. godine prijavljeno je 7.236 novoobolelih
- više je obolelih žena, ali se uočava porast broja obolelih muškaraca
- porasla je i smrtnost od raka i trenutno čini oko 20% ukupne smrtnosti stanovništva
- muškarci najčešće oboljevaju od malignih oboljenja pluća, kože, debelog creva i rektuma, prostate, mokraćne bešike
- žene najčešće pogađa rak dojke, materice, kože i debelog creva

(Napomena: tekst je u potpunosti preuzet iz lista Blic od 14.03.2009.)

Gradski zavod za javno zdravlje Beograd

Institut za javno zdravlje Srbije Dr. Milan Jovanović Batut Beograd

Beograd  

Ljubinka Marčetić

Dragan Miljuš