Srbija nema plantaže organskih jabuka - Uvoz košta i do 1,4 EUR po kilogramu

U Srbiji je tek 0,4% zemljišta pod organskom proizvodnjom, za razliku od evropskog proseka koji iznosi od 5 do 6%.

U Srbiji ne postoji nijedna plantaža organskih jabuka, a postoje proizvođači u našoj zemlji kojima je organska jabuka osnovna sirovina za njihove proizvode. I, umesto da te jabuke nabavljaju u Srbiji, oni su prinuđeni da je uvoze. Tako, na primer, jedna domaća firma koja proizvodi čips od organske jabuke, prinuđena je da jabuke uvozi iz drugih zemalja i plaća ih 1,4 EUR po kilogramu, negde vani. Reč je o ogromnim novčanim iznosima, a ujedno i velikom potencijalu za domaću poljoprivredu, rekao je Veljko Jovanović, direktor sektora poljoprivrede u Privrednoj komori Srbije.

Domaćoj organskoj jabuci bio je posvećen i ceo jedan panel na nedavno održanoj međunarodnoj konferenciji o organskoj proizvodnji, pod nazivom S prirodom iz ljubavi. Konferenciju je organizovala služba za organsku proizvodnju PKS, a na njoj su učestvovali predstavnici najvažnijih svetskih i evropskih institucija koje se bave organskom proizvodnjom IFOAM i FIBL, kao i najvažniji "igrači" na tržištu organske i poljoprivredne proizvodnje unutar naše zemlje.

- U Srbiji je tek 0,4% zemljišta pod organskom proizvodnjom, za razliku od evropskog proseka od 5 do 6%, a izvoz takvih proizvoda svega oko 20 mil EUR godišnje, što je vrednost izvoza konvencionalnog smrznutog voća jedne kompanije iz Srbije - istakli su predstavnici PKS na konferenciji Organska proizvodnja u Srbiji - s prirodom iz ljubavi.

Izvršna direktorka IFOAM-a Luis Lutiholt ocenila je da je dobro što je PKS počela da organizuje konferencije koje okupljaju organske proizvođače, te navela da je organska poljoprivredna proizvodnja povoljna za razvoj Srbije i njenih ruralnih područja, a istovremeno doprinosi i razvoju turizma.

- Organska proizvodnja može da bude odlično sredstvo i za ostvarivanje ciljeva održivog razvoja koje je definisala Vlada Srbije - ukazala je Luis Lutiholt.

U Ministarstvu poljoprivrede navode da u Srbiji postoji potencijal za razvoj organske proizvodnje s obzirom na to da je 7% površina zaštićeno zemljište, idealno za takvu vrstu proizvodnje, dok proizvođači ocenjuju da nema uspeha bez znatne podrške države u toj oblasti.

Direktor sektora poljoprivrede PKS Veljko Jovanović rekao je da je organsko tržište u Srbiji na "nivou statističke greške", te da nije povoljno za domaće proizvođače zbog velike razlike u ceni između konvencionalnih i organskih proizvoda i male kupovne moći stanovništva.

Jovanović je istakao da se, nažalost, domaći proizvođači bave primarnom biljnom proizvodnjom, najviše žitaricama.

- To nije dobar znak, jer to znači da smo u najvećoj meri sirovinska baza, a trebalo bi da raste onaj deo koji se odnosi na potencijalnu preradu - upozorio je Jovanović.

On, međutim, ističe da je dobro što svaki domaći proizvođač ipak može da nađe tržište za sebe, te da raste broj individualnih proizvođača u Srbiji koji se bave organskom proizvodnjom.

Jovanović je rekao da su kroz program koji PKS sprovodi uz podršku Nemačko-srpske razvojne saradnje (GIZ) nedavno ostvareni kontakti domaćih proizvođača sa kupcima iz Nemačke, te da domaće kompanije sada očekuju i konkretne ugovore.

- Najviše šansi domaći proizvođači imaju na tržištu EU i to zbog njegove blizine, Sporazuma o slobodnoj trgovini sa EU i potreba evropskog potrošača - ukazuje Jovanović.

Državni sekretar u Ministarstvu poljoprivrede Velimir Stanojević naveo je da organskoj proizvodnji u Srbiji pogoduju klimatski i zemljišni uslovi, te da velika domaća gazdinstva obrađuju sve veće površine, a farmeri uzgajaju sve veći broj stoke.

- Napredovali smo, ali daleko smo od onoga gde možemo da budemo s obzirom na potencijale - istakao je Stanojević, dodajući da Ministarstvo nastoji da promoviše organsku proizvodnju, te da postoji ogroman potencijal za njen razvoj koji iz godine u godinu raste jer domaća velika gazdinstva obrađuju sve veće površine.

Tomislav Knežević iz GIZ-a rekao je da je pre osam godina u Srbiji pod organskom proizvodnjom bilo oko 6.000 hektara, dok je danas više od 15.000 hektara, a da je broj proizvođača u tom periodu sa 1.000 povećan na više od 3.500.

Knežević je naveo da je fokus u poslednje dve godine na konkretnoj saradnji sa proizvođačima i podršci izvozu, kao i povezivanju srpskih i nemačkih kompanija.

Tržište organske proizvodnje najbrže raste

- Tržište organskih proizvoda u svetu je tržište koje se najbrže razvija i beleži konstantan i stabilan rast - ističe Veljko Jovanović.

- Njegova vrednost u Nemačkoj iznosi 9 mlrd EUR, što je više nego u SAD, dok je u pojedinim zemljama Evrope između 20 i 30% površina pod organskom proizvodnjom.