SPC dobija muzeje u Budimpešti i Sentandreji - Počinje obnova crkvenih zdanja u Mađarskoj

Kompleks nekadašnje srpske učiteljske škole u Sentandreji, čuvene Preparandije, trebalo bi da bude obnovljen i u njemu će, po završetku radova, biti smešten Muzej Eparhije budimske Srpske pravoslavne crkve.

Preparandija je, uz zdanje koje je sedamdesetih godina prošlog veka niklo u krugu crkvenog placa i bukvalno "nalepljeno" na staru školu, 2010. u sklopu procesa restitucije vraćena Eparhiji.

Sekretar Budimske eparhije otac Vojislav Galić objašnjava da je u decembru 2016. godine "Vlada Mađarske odlučila da za naše prioritetne projekte, preko Ministarstva za ljudske resurse, obezbedi dotaciju od 1,6 milijardi forinti, što je više od 5 mil EUR. Od tog iznosa, 650 miliona forinti namenjeno je upravo obnovi kompleksa Preparandije".

Međutim, u toku prošle godine je u Mađarskoj došlo do svojevrsnog građevinskog buma, koji je za posledicu imao to da su cene i građevinske operative i materijala skočile za dvadesetak procenata, tako da je na tenderu ukupna vrednost predviđenih radova - a reč je o temeljnoj obnovi celog kompleksa od gotovo 1.600 kvadratnih metara, koja podrazumeva i ozbiljne intervencije na fasadi "nalepljene" zgrade kako bi se i ta zgrada uklopila u tradicionalnu arhitekturu Sentandreje - domašila 750 miliona forinti (oko 2,5 mil EUR).

Drugim rečima, za potpuno zatvaranje finansijske konstrukcije Eparhiji u ovom trenutku nedostaje oko 100 miliona forinti, odnosno nešto više od 300.000 EUR.

- U svakom slučaju, obnova kompleksa Preparandije zvanično će početi 22. marta i trebalo bi da budu okončani do kraja godine, nakon čega će na red doći uređenje enterijera, odnosno pripremanje unutrašnjosti objekata za preseljenje stalne postavke, ali i za upostavljanje novih muzejskih sadržaja - navodi otac Vojislav.

Od preostalog iznosa državne pomoći najviše, skoro 2,2 mil EUR, biće investirano u izgradnju Muzeja SPC na lokaciji stare crkvene opštine u porti Sabornog hrama Svetog Velikomučenika Georgija, dakle u strogom centru mađarske prestonice, nadomak čuvene Vaci ulice.

Projektom je predviđeno da taj novi objekat ima četiri sprata i podzemnu garažu, ukupno oko 1.000 kvadrata, te da se pod njegovim krovom, osim muzejsko-izložbenog prostora i depoa, nađu i radionice za restauraciju ikona i crkvenog mobilijara.

Među projektima Eparhije budimske, čiju će realizaciju finansirati zvanična Budimpešta, nalazi se i rekonstrukcija Jegarske crkve, hrama na severoistoku Mađarske poznatom po impozantnom ikonostasu. Radovi bi ovde trebalo da počnu za nekih mesec dana, a u zamašan posao koji podrazumeva obnovu krova, krovne konstrukcije i fasade, kao i uređenje svojevrsnog vizitorskog centra, uključio se i sam grad Jegra, koji je dodatna potrebna sredstva obezbedio iz evropskih fondova.

Radiće se i u krugu manastira u Srpskom Kovinu. Namera je, naime, da se stari parohijski dom adaptira i prilagodi kako bi u njemu bio otvoren depadans Muzeja Eparhije budimske, u kojem bi onda bili izloženi neki veoma vredni predmeti iz manastirske riznice.

Iz mađarske državne pomoći odvojena su i sredstva za rekonstrukciju crkava u Bati, Mohaču, Dunasečuju, kao i hrama u Šiklošu u Baranji, pozatom po lepom, reprezentativnom ikonostasu.