Otkriven još jedan arheološki lokalitet na Koridoru 10 - U blizini Pirota stručnjaci istražuju baziliku sa kriptom

Na gradilištu novog autoputa, na istočnom kraku Koridora 10, između Pirota i Bele Palanke, pored sela Staničenja, graditelji su otkrili baziliku sa kriptom za koju još uvek ne može da se kaže iz kog perioda potiče. Zbog istraživanja koje su započeli arheolozi i drugi stručnjaci Zavoda za zaštitu spomenika u Nišu, radovi na izgradnji moderne saobraćajnice privremeno su obustavljeni. Biće nastavljeni, kaže Elena Vasić Petrović, direktorka Zavoda, odmah pošto se završi detaljno istraživanje ovog kompletnog arheološkog nalazišta.

Bazilika sa kriptom otkrivena je na desetak kilometara od Pirota prema Beloj Palanci. Ovaj objekat je očuvan u visini od oko 80 centimetara, a ostaci kripte su i do dva metra visine. Arheološki lokalitet je pored samog Staničenja u pirotskoj opštini i smatra se da nema sličnosti sa ranohrišćanskom crkvom i nekropolom, koje su otkrivene tokom 2014. i 2015. godine, takođe na trasi ovog novog autoputa od Niša do srpsko-bugarske granice, rekli su Politici Elena Vasić Petrović i arheolog Toni Čerškov, koji predvodi istraživačku ekipu kod Staničenja.

U niškom Zavodu za zaštitu spomenika kažu da se veruje da će brzo biti utvrđeno iz kog perioda potiče ova bazilika sa kriptom i posebno ističu da je istraživanjem pre dve i po godine na lokalitetu Kladenčište, takođe na delu trase novog autoputa, utvrđeno da je otkrivena kasnoantička nekropola.

Tada je, jer su i zbog tog arheološkog nalazišta radovi na izgradnji Koridora 10 bili prekinuti, zatraženo izmeštanje trase i izmena projekta novog auto-puta. Namera je bila da se sva vredna arheološka nalazišta, pa i to tada otkriveno sačuvaju. Nažalost, svi zahtevi i pokušaji da se ne uništava arheološko bogatstvo jugoistočne Srbije su propali i lokalitet Kladenčište sa ranohrišćanskom crkvom i nekropolom je zatrpan zemljom i izgradnja autoputa je nastavljena.

Razlika između lokaliteta kod Kladenčišta i ovog sada otkrivenog blizu Staničenja jeste i u tome što je pre dve i po godine arheološko nalazište otkriveno na trasi gde je građena potpuno nova saobraćajnica, a ovo najnovije od pre nekoliko dana nalazi se ispod sloja starog magistralnog puta Niš–Pirot. Paralelno sa postojećom magistralom već je sagrađen jedan pravac novog autoputa na istočnom kraku Koridora 10, a kada je započeta rekonstrukcija stare trase, gde će se graditi drugi pravac, ispod puta koji je korišćen poslednjih nekoliko decenija, pronađeni su bazilika i kripta. Kada istraživanje bude završeno, biće odlučeno i o sudbini ovog arheološkog nalazišta.