"Rade" samo veliki gradovi - Sever Srbije tri puta bogatiji od juga i istoka

Više od polovine zaposlenih u Srbiji radi u dva grada - u Beogradu i Novom Sadu. U regionu prestonice stvara se skoro 40% svega u Srbiji, dok Južna i Istočna Srbija u bruto domaćem proizvodu učestvuju sa 13,8%.

Trend sve većih regionalnih razlika ne napušta Srbiju i pored godina politika usmerenih na njihovo smanjenje. A u odnosu na Evropsku uniju - beležimo zaostatak svih regiona.

Izveštaj o regionalnom razvoju Ministarstva privrede, otkriva da je Beogradski region 2009. godine bio na nivou od 65% razvoja Evropske unije. Do 2013. godine, a to su poslednji raposloživi podaci, pao je na nivo od 60%. Privredna razvijenost Beogradskog regiona 2009. je bila 1,5 puta manja od regionalnog proseka 27 članica EU, a već 2013. je zaostajao 1,7 puta.

Kompletno područje Jugoistočne Evrope se po ekonomskoj snazi nalazi ispod polovine Evropske unije. Srbija se nalazi na 35% evropskog proseka, Bugarska na 47%, Rumunija na 49%, Slovenija na 80%, a Hrvatska na dve trećine. Dispariteti unutar regiona su, međutim, različiti. U Srbiji su veći - odnos je 2,9 prema jedan. U Sloveniji i Hrvatskoj su 1,5 i 1,8 prema jedan. Najveće regionalne ekonomske razlike su u Rumuniji, 3,8 prema jedan.

U prevodu, razvijeni regioni, Beograd i Vojvodina, tri puta su bogatiji od juga i istoka. Zakoni slabo motivišu nerazvijene da se "popnu" na lestvici, a posebno su "uljuljkani" zbog činjenice da imaju siguran transfer iz republičkog budžeta.

Opštine su poslednji put sortirane po stepenu razvijenosti 2014. godine, kada je Vlada Srbije donela Uredbu o utvrđivanju jedinstvene liste razvijenosti regiona. U prvu grupu tada je svrstano samo 20 lokalnih samouprava. U isto vreme, na dnu lestvice, među devastiranima je ostalo 19 opština.

Poseban problem devastiranih sredina predstavlja proces demografskog starenja i njihovog pražnjenja. Rast broja stanovnika u 2013. zabeležen je samo u sedam gradova i tri opštine, dok je čak 107 samouprava zabeležilo pad veći od 10%. Najugroženija su pogranična područja na istoku i jugu zemlje.