Američka recesija obara akcije u Srbiji i regionu - indeksi svih berzi u regionu u osetnom padu

Premda nemaju izbore za predsednika Republike, indeksi akcija na svim berzama u regionu juče (22. januar 2008. godine) su bili u osetnom padu, potvrđujući tako da su postale deo globalnog finansijskog i tržišta kapitala koji je ponovo protresao virus obolele američke ekonomije.

Isto važi i za Beogradsku berzu, na kojoj su se juče oba indeksa sunovratila. Indeks najlikvidnijih akcija BELEX15 skliznuo je za 68,48 poena, ili 3,1%, na 2.140,61 poena, a opšti indeks BELEXline pao je 2,17%, odnosno 81,10 poena, na 3.650,04 poena.

Međutim, prema podacima srpske berze, juče je indeks berze u Sofiji pao za, čak, 7,63%, Ljubljanske – za 6,15 procenata, Sarajevske za 3,34%, Nex Montenegro – minus 3,24, Montenegro berze – minus 1,84%, Banjalučke – minus 2,34%, Makedonske – minus 2,67%, dok je Zagrebačka pala za 1,55%.

- To svedoči da na berzanska zbivanja u regionu, pa i u Srbiji, znatno više od domaćih političkih potresa deluju globalna događanja - smatra Gordana Dostanić, generalni direktor Beogradske berze.

- Već mesecima su sve berze u našem okruženju na nizbrdici, trpeći svojevrsni "cunami" s epicentrom u američkoj ekonomiji, čiji talasi se prelivaju preko državnih granica. Investitori se povlače sa inostranih tržišta i nastoje da odbrane domicilne berze, jačajući tražnju na domaćem tržištima - ističe Dostanićeva.

Interesantno je da je juče od 119 akcija kojima se trgovalo na Beogradskoj berzi, svega 19 poskupelo, a čak 63 su pojeftinile, što se neminovno odrazilo na kretanje indeksa.

Promet je ostvaren u 788 transakcija, a vredeo je 726,52 miliona dinara (9,04 mil EUR) što znači da je bio za 498,2 miliona, odnosno 218,25% veći nego prethodnog dana. Pri tom su pojeftinjenja bila procentualno zamašnija, iznosila su i do 15,25% (Telefonkabl), odnosno više od 11 procenata (kragujevačka Credibanka), dok su poskupljenja bila znatno skromnija i iznosila su maksimalnih 4,60% (Agrobačka).

Drugog dana poslejovandanskog prvog kruga predsedničkih izbora u Srbiji, stranci su ponovo preuzeli primat u ukupnoj berzanskoj trgovini s udelom od 50,50%, pri čemu je u prometu akcijama njihovo učešće bilo i nešto veće i iznosilo je 50,77%. Suočeni s krizom berzanskog trgovanja u celom svetu, stranci na srpskom tržištu i dalje radije prodaju akcije, pa je tako njihov udeo u toj trgovini 58,12%.

Kao investitori u ukupnoj kupovini oni imaju udeo od 43,42%.

Interesantno je da su vrednosti akcija sve tri listirane kompanije u padu ("Tigar", "Energoprojekt holding" i "Soja protein"), što sve svedoči o krizi tržišta koja nije izolovana, niti politički motivisana – tvrdi direktor Beogradske berze Gordana Dostanić.

Sličnu glavobolju imaju i investitori u Nemačkoj, gde je ministar privrede Mihael Glosje, slično kao i njegove kolege iz zemalja Evropske unije, upozorio da u Nemačkoj nema razloga za berzansku paniku, premda "naravno ima povoda da čovek postane nervozan, kada se vidi prekjučerašnji pad kurseva".