Veliki energetski potencijal podzemnih voda u Beogradu - Geotermalnom energijom moguće zagrevati više od polovine stanova u sistemu daljinskog grejanja

Ukupan energetski potencijal podzemnih voda na teritoriji grada Beograda, uključujući svih 17 gradskih opština, iznosi oko 2.300 MW. Ako bi se izražavao u Mtoe (milioni tona ekvivalenta nafte), subgeotermalni potencijal na području Beograda iznosi 10.500GWh ili oko 0,9 Mtoe. Na užoj teritoriji grada (teritorija Generalnog urbanističkog plana) on iznosi oko 1.200 MW. Ta snaga dovoljna je za skoro potpuno pokrivanje osnovnih energetskih potreba grada - grejanje i hlađenje različitih tipova objekata, što ovaj resurs svrstava u strateške i sa najviše potencijala.

Ovo je jedan od glavnih zaključaka studije - "Detaljna istraživanja subgeotermalnih podzemnih vodnih resursa grada Beograda - potencijal, mogućnosti korišćenja i energetska valorizacija", koju je 2012. godine uradio Rudarsko-geološki fakultet na čelu sa prof. dr Dejanom Milenićem, a na zahtev Gradske uprave grada Beograda. Rezultati Studije ukazali su na veoma značajan geotermalni potencijal.

- Na užoj teritoriji grada najpotencijalnija područja za korišćenje hidrogeotermalne energije su teritorija Novog Beograda, teritorija leve obale Dunava, teritorija Zemuna/Bežanijske kose, zatim centralni delovi Beogradskog pobrđa, od Kalemegdana, preko Tašmajdana, Slavije do Dedinja, kao i Vinča, Leštane, Boleč. Najčešća namena geotermalnih resursa na području grada Beograda je za potrebe grejanja i hlađenja različitih tipova objekata - od stambenih i objekata javne namene, preko poslovnih, turističko-hotelijerskih do industrijskih, kao i za potrebe grejanja otvorenih površina u zimskom periodu godine - objašnjava u razgovoru za "eKapiju" profesor dr Dejan Milenić, rukovodilac Laboratorije za geotermalnu energiju i energetsku efikasnost Rudarsko-geološkog fakulteta u Beogradu.

Najčešća primena za grejanje i hlađenje objekata

Milenić ističe da je najveći broj geotermalnih sistema, u kojima se kao izvor energije koriste podzemne vode uz primenu toplotnih pumpi, ipak izveden za potrebe grejanja/hlađenja stambenih i poslovnih objekata. Procenjuje se da se na užoj gradskoj teritoriji (hidro)geotermalna energija koristi u oko 100 objekata.

- Ovaj broj je daleko ispod raspoloživih količina koje mogu da se zahvate na teritoriji grada. Analize su pokazale da je, pri procenjenom specifičnom toplotnom opterećenju stambene jedinice za uže područje grada od 135W/m2, moguće izvršiti suptituciju od oko 55% od trenutne kvadrature stanova priključenih na sistem daljinskog grejanja. Korišćenje litogeotermalne energije - geosonde, takođe je u početnoj fazi. Procenjena ukupna dužina izbušenih sondi je oko 35.000 m, a geosonde kao izvor energije za grejanje/hlađenje koriste se na oko 70 objekata, uz ukupnu instalisanu snagu toplotnih pumpi od oko 1,5 MW - navodi profesor Milenić.

Prema njegovim rečima, za razvoj i povećanje udela geotermalne energije u ukupnom energetskom budžetu Beograda najznačajnija je podrška lokalnih i državnih institucija kroz implementaciju različitih vidova uredbi i podzakonskih akata kojima se investitorima omogućuju olakšice i beneficije za korišćenje geotermalne energije. Takođe, i korišćenje geotermalnih resursa u javnim ustanovama kao osnovni vid promocije ovog, za Beograd veoma važnog, obnovljivog energetskog resursa.

- Dosadašnjom saradnjom fakulteta i gradskih vlasti uspešno je realizovan čitav niz projekata: Dnevni boravak za decu i omladinu ometenu u razvoju u Šekspirovoj ulici, zatim vrtić na Bežanijskoj Kosi, vrtići u Bloku 61 i u Bloku 67 na Novom Beogradu... Važan faktor za povećanje korišćenja geotermalne energije je svakako promocija rezultata i omogućavanje široj javnosti da se upozna sa potencijalima i mogućnostima njenog korišćenja, a pre svega sa mogućim beneficijama - kaže sagovornik "eKapije".

Glavne prednosti jeftin razvoj i eksploatacija resursa

U okviru Laboratorije za geotermalnu energiju i energetsku efikasnost Rudarsko-geološkog fakulteta realizuje se čitav niz projekata, elaborata i studija vezanih za ocenu rezervi geotermalne energije, istraživanje i ocenu resursa hidrogeotermalne energije niske entalpije, analizu termovizijskih snimaka objekata, analizu optimalnog korišćenja geotermalne energije u odnosu na energetsku efikasnost objekata, izradu objekata za eksploataciju geotermalnih resursa, kao i izradu dubokih hidrogeoloških i geotermalnih bušotina i geotermalnih informacionih sistema.

- U okviru naše laboratorije formirane su podloge za regionalnu ocenu geotermalnog potencijala Srbije, izrađena je geotermalna karta Srbije i geotermalna karta potencijala područja grada Beograda, geotermalni informacioni sistem grada Beograda, a u toku je izrada i geotermalnog informacionog sistema Srbije. Takođe, u toku je priprema podloga za strateški projekat na području Beograda, a to je korišćenje subgeotermalne energije u daljinskom sistemu grejanja - ističe profesor Dejan Milenić.

Među glavnim prednostima korišćenja obnovljivih hidrogeotermalnih izvora energije, naš sagovornik, navodi to što su podzemne vode "lake" za zahvatanje, a ovaj energetski resurs jeftin za razvoj i eksploataciju. Takođe, dolazi do konzervacije fosilnih goriva energetski obnovljivim izvorom energije i do povećanja kvaliteta stanja životne sredine kroz smanjenje štetne emisije gasova.

- Laboratorija za geotermalnu energiju i energetsku efikasnost Rudarsko-geološkog fakulteta je vodeća institucija u jugoistočnom delu Evrope prema broju projektovanih i izvedenih geotermalnih sistema. U proteklih deset godina više od 250.000 m2 prostora zagrejano je zahvaljujući geotermalnoj energiji, a pored komercijalnih projekata realizovan je i značajan broj međunarodnih, kao i nacionalnih, poput studija korišćenja obnovljivih geotermalnih izvora energije u konceptu povećanja energetske efikasnosti u zgradarstvu i mogućnosti korišćenja obnovljivih izvora energije za potrebe višenamenskog korišćenja na delu Koridora 11. Uradili smo i naučnu studiju o geotermalnom potencijalu teritorije AP Vojvodine - zaključio je u razgovoru za "eKapiju" profesor dr Dejan Milenić.