Koje je najpopularnije prezime u Srbiji?

Češki ligvinista, matematičar i umetnik Jakub Marian napravio je kartu na kojoj su ispisana najpopularnija prezimena i evropskim državama. Prema toj karti najpopularnije prezime u Srbiji je Jovanović, dok je prezime Novak pouplarno čak u tri države - Sloveniji, Poljskoj i Češkoj, dok je prezime Ivanov najčešće u Bugarskoj, Belorusiji i Estonije. Horvat je jednako popularno prezime u Hrvatskoj i Slovačkoj, dok je u Rusiji najpopularnije prezime Smirnov.

- Proveo sam mnogo sati na "Googlu" pokušavajući da pronađem statistike na jeziku koji ne govorim, jer naravno da ne poznajem sve jezike koji su na mapi i prevodio sam uz pomoć rečnika. Polazna tačka bio mi je članak na "Vikipediji", ali brojni podaci nisu imali navedeni izvor ili su naprosto bili netačni, tako da sam uvek tražio primarni izvor. Zanmljivo je da je u Slovačkoj najčešće prezime mađarski naziv za Hrvate, koji je pozajmljen od Hrvata – objašnjava Marian.

Njegovi podaci podudaraju se s podacima Republičkog zavoda za statistiku nastalih nakon popisa 2011, prema kojima je prezime Jovanović najčešće u Srbiji. Danas u Srbiji ima ubedljivo najviše Jovanovića, i to više od 120.000. Nosioci ovog prezimena, prema statističkim podacima iz popisa 2011, najčešće se zovu Dragan i Milica. Više od deset odsto stanovnika Srbije nosi jedno od deset najčešćih prezimena: Jovanović, Petrović, Nikolić, Marković, Đorđević, Stojanović, Ilić, Stanković, Pavlović i Milošević.

Prezimena u Srbiji nastala su davno, ali se tek u prvoj polovini 19. veka zapisuju u matične i zemljišne knjige. Onomastičar dr Mihailo Šćepanović, profesor Filološkog fakulteta u Beogradu, objašnjava da prema navodima Vuka Karadžića, srpski narod se jedino u Crnoj Gori i Hercegovini zvao starim prezimenima i to se prenosilo s kolena na koleno.

- U Srbiji, Austrougarskoj i oblastima Turske, gde Srbi žive, zvali smo se po očevu ili materinu imenu. To je bila prepreka kod vođenja imovinskih knjiga. Zbog toga su srpske vlasti poslale Stevana Grbovića i Sretena Popovića u Austrougarsku da "provide" kako se vode ove knjige. Na osnovu njihovog izveštaja od 31. januara 1851. da je osnovni uslov uvođenja modernih baštenskih knjiga da se čuvaju i poštuju stara prezimena. Pet meseci kasnije, iste godine donesena je nova uredba za ustanovljenje prezimena kod Srba. Od ovih početaka do početka 20. veka u srpskim zemljama je, zbog kaskanja administracije, trajao proces stabilizovanja prezimenika – objasnio je Šćepanović.

Prve matične knjige iz 1835.

Prvi put u centralnoj Srbiji prezimena su počela da se pojavljuju u matičnim knjigama oko 1835, a beležena su i u zemljišnim knjigama – gruntovnicama, objasnio je etnolog Miroslav Nikšanović s Etnografskog instituta SANU, dodajući da u Vojvodini postoje dokumenta koja pokazuju da su prezimena zapisivana u zvanične knjige i ranije – još u 18.veku.

Republički zavod za statistiku Beograd

Filološki fakultet Beograd

Beograd  

najpopularnije prezime u Srbiji

Jakub Marian

Jovanović

Novak

Ivanov

Horvat

Smirnov

najpopularnija prezimena

lingivistička istraživanja

RZS

Mihailo Šćepanović

zemljišne knjige u Srbiji

Vuk Karadžić

Austrougarska

lingivistička istorija Srbije

matične knjige

prezimena u Srbiji

Miroslav Nikšanović

Etnografski instutut SANU