Obeleženo 60 godina od početka proizvodnje "Zastave 750" - "Fića" pokrenuo automobilsku industriju u SFRJ

U Kragujevcu je u subotu, 24. oktobra 2015. godine, obeleženo 60 godina od početka proizvodnje automobila "Zastava 750", najstarijeg i najpoznatijeg domaćeg modela koji je, zbog popularnosti na prostoru cele bivše SFRJ, prozvan "fića nacionale". Naziv "fića" dobio je prema istoimenom partizanskom kuriru iz Drugog svetskog rata.

Obeležavanje jubileja počelo je smotrom "fića" koju je, ispred pogona "Preseraj" (nekadašnja "Prikolica"), u starom delu "Zastave", u kojem je, u oktobru 1955. startovala njegova proizvodnja, organizovalo udruženje ljubitelja tog automobila. Potom je u Biznis inovacionom centru (BIC) održana tribina na kojoj su o "Zastavi 750" i razvoju domaće automobilske industrije govorili nekadašnji rukovodioci i radnici fabrike, a prikazan je i promotivni film "Fići u čast". Na kraju je organizovan defile "fića" koji je prošao ulicama u centu Kragujevca i kroz Spomen park u Šumaricama.

Proizvodnja modela "Zastava 750", prema licenci kupljenoj od italijanskog "Fiata" 1954. u kragujevačkoj "Crvenoj zastavi" (bivšem Vojnotehničkom zavodu), počela je 18. oktobra 1955. na improvizovanoj montažnoj traci, na kojoj su radnici gurali vozilo od jedne do druge operacije. To je bio početak razvoja automobilske industrije u Srbiji, a iz "Zastavinih" pogona je do dolaska (povratka) "Fiata" u Kragujevac, 2010. godine, izašlo i širom sveta prodato više od četiri miliona putničkih vozila.

Početkom 60-ih proizvodnja "fiće" preseljena je u novu "Zastavinu" fabriku automobila, čija izgradnja je započeta "Fijatovim" kreditom od tadašnjih 30 mil USD, prema nacrtima i uz konsultacije sa italijanskim stručnjacima. Fabrika automobila je, početkom 70-ih, imala kapacitete za proizvodnju oko 200.000 automobila godišnje, čime je mogla da zadovolji tadašnje potrebe jugoslovenskog tržišta.

Proizvodnja modela "Zastava 750" okončana je nakon tri decenije, 18. novembra 1985. posle proizvedenih 923.478 "fića". Taj automobil godinama je bio najomiljenije porodično vozilo u bivšoj Jugoslaviji, a ostaće upamćen i kao jedan od proizvoda kojim je počelo objedinjavanje jugoslovenskog privrednog prostora.