Arhitektonsko-urbanistička rešenja područja Slavije - Trg ili raskrsnica?

TRG ILI RASKRSNICA

Prvonagrađeno rešenje autora Tamare Petrović i Miloša Komlenić predviđa zadržavanje kružnog toka uz smanjenje saobraćajnih pravaca

Prvonagrađeni rad - autori Tamara Petrović, d.i.a i Miloš Komlenić, d.i.a

Trg Slavija, jedan od značajnih saobraćajnih čvorova u gradu gde se prepliću tranzitni i lokalni saobraćaj, kao i trase javnog gradskog prevoza, konačno bi mogao da bude uređen. Povod za raspisivanje nedavno završenog konkursa jeste izrazita protivrečnost između postojećeg stanja izgrađenosti Slavije, njenog velikog potencijala i nerealizovanih parcijalnih rešenja Trga iz prethodnih decenija, s jedne, i realnog zanimanja investitora za izgradnju na ovom mestu, sa druge strane.

U javnoj i stručnoj anketi za urbanističko-arhitektonsko rešenje područja Slavije i okolnih blokova, učestvovale su mnoge arhetekte, a od trideset ponuđenih radova najbolji će poslužiti kao osnov za izradu detaljnog plana. Zadatak stručnjaka bio je da osmisle saobraćajno rešenje, odgovore na pitanje da li Slavija treba da bude trg ili raskrsinca i odrede volumen okolnih zgrada koji čine fasadu samog Trga.


Drugonagrađeni radovi - autori Milena Vukmirović, d.i.a. i Svetlana Đorđević, aps.arh. i autor Ivana Nenković, student arhitekture


Nove ideje

Prema oceni Jelene Ivanović-Vojvodić, predsednika Društva arhitekata, iako je je ovo sedmi konkurs za uređenje Slavije, prvi put su ponuđena celovita rešenja samog Trga i područja oko njega.

- Konkurs je ispunio svoj zadatak i očekivanja, jer je u većini radova potvrđena mogućnost realizacije zamisli i odluka generalnog plana do 2021, uz nove ideje o prostoru, fizičkim strukturama i saobraćaju. Predložena rešenja pokazuju takođe da je područje Slavije moguće graditi u više etapa do konačnog oblikovanja i izgradnje saobraćajnica i linije lakog metroa - objasnila je Vojvodićeva.

Projekat autora Tamare Petrović i Miloša Komlenića proglašenje najboljim. Žiri sa Đorđem Bobićem na čelu, glavnim arhitektom, oceino je da je ovim rešenjem kompozicija Slavije oblikovana građevinama približno ujednačene visine sa posebno uspelim predlogom novog regulacionog pravca od Makenzijeve ulice do parka Manjež, rešenjem prostora uz Ulicu kralja Milana prema Narodnoj banci i probijanjem novog potesa od Ulice kralja Milana ka Njegoševoj ulici. Javni prostor oko saobraćajnog čvorišta, prema mišljenju žirija, jasno je definisan i predstavlja celovit ambijent gde se središte smešta u prostor oko Ulice kralja Milana i između Ulice kralja Milutina i same kružne raskrsnice.

Arhitekte predlažu zadržavanje kružnog toka uz smanjenje broja saobraćajnih pravaca koji se ulivaju u njega, s tim što je smanjen prečnik ostrva. Oni se zalažu za saobraćajno rasterećenje same Slavije preko Ulice kneginje Zorke i rešenje uliva Nemanjine ulice u Slaviju uz ukidanje dela trase Deligradske ulice. U podzemnom prostoru oko staince lakog metroa autori projektuju javni i komercijalni prostor prema zgradi Narodne banke i javne garaže ka hotelu Slavija, koje su povezane sa liinjom lakog metroa.

Predloženo je izdvajanje pešačkog saobraćaja u podzemne etaže ispod nivoa Trga. Milena Vukumirović i Svetlana Đorđević, autora drugonagrađenog rada, odustali su od kružne raskrsince Slavije i ponudili pravougaonu formu trga sa ukidanjem poprečnih saobraćajnih veza između Nemanjine i Ulice kralja Milana. Žiri je posebno pohvalio deo rešenja kojim se uspostavlja neprekinuta pešačka veza na potesu od Ulice kralja Milana do Hrama Svetog Save u nivou Trga ali i u podzemlju. Urbanistički koncept predviđa smanjenje saobraćaja na samoj Slaviji i izmeštanje na njen obodni prsten.

Tri jednakovredna otkupa:


autori Aleksandar Stanojloviću, d.i.a., Sava Ristiću d.i.a. i Ženja Jovanović, dipl.inž.hortikulture


autori Snežana Ignjatović, d.i.a. i Ana Marija Kovenc Vujić, d.i.a


autorima Studio ARCHTIC doo Zoran Radojičić i projektant Vladimir Đorđević.


Odvojeno za pešake

Saobraćajno rešenje zasnovano je na forsiranju pravca od Ulice kralja Milana ka Makeizijevoj i od Nemanjine ulice ka Bulevaru oslobođenja. Fasade Trga, prema mišljenju žirija, takođe na dobar način definišu prostornu kompoziciju sa novim regulacionim linijama duž Beogradske ulice do Nemanjine i zgrada na uglu Beogradske ulice i Makenzijeve. Autorima je, međutim, zamereno zadržavanje niskih zgrada između Deligradske ulice i Bulevara oslobođenja.

Drugu nagradu sa pomenutim autorima podelila je i studentkinja arhitekture Ivana Nenković, koja predlaže radikalan koncept urbainstičke kompozicije deleći prostor Slavije na dve celine. Prva ima dominantno saobraćajnu funkciju koncentrisanu oko raskrsnice pravougaonog oblika. Drugu celinu predstavlja površina novoformiranog veoma atraktivnog trga između ulica Nemanjine, Njegoševe, Kralja Milutina i Beogradske. Time je, kako zapaža žiri, uspostavljen novi urbanistički red u prostoru, gde se efikasno i funkcionalno razdvajaju pešački i kolski tokovi. Najznačajniji doprinos ovog projekta jeste formiranje pomenutog novog trga, tačnije nove, specifične forme javnog prostora van postojećeg ruba Trga Slavije. U podzemnom delu ovog prostora planirani su komercijalni sadržaji. Ovaj rad, prema mišnjenju žirija, otvorio je mnogo novih pitanja i plasirao smelu ideju o pomeranju težišta Trga u blok Mitićeve rupe kao legitimnog i u postojećem stanju na određen način već afirmisanog mesta za pešake.