Voćarstvo na raskrsnici - Da li se uzgoj jabuka isplati?

Danas se riječi voćarstvo i jabuka ispisuju crnim slovima, jer je i situacija takva, ocijenio je Franci Štampar sa Biotehničkog fakulteta u Ljubljani, na nedavnom savjetovanju voćara u Gruži.

Ovaj poznavalac prilika na tržištu jabuka u svijetu, savjetuje za Dobro jutro da oni koji imaju do 40 tona prinosa po hektaru, što prije posijeku stabla, jer to nije dovoljno da bi se pokrili troškovi.

- I u Evropi se krče voćnjaci pod jabukama, koji nisu isplativi. Procjenjuje se da je 30% ukupnih zasada pod jabukama jednostavno nestalo. Danas jedino voćnjaci koji daju 50 tona i više po hektaru mogu da opstanu. Još 2019. godine nastupio je kraj voćarskog raja na ovim prostorima. Tada su jabuke iz Srbije prodavane po 70 i 90 evrocenti, a recimo u Sloveniji, prodavane su po 18 do 20 centi. Posljedica te cijene je smanjenje voćnjaka u Sloveniji sa 3.000 na 1.200 hektara. Ali, prinos je ostao isti, možda čak i 10% viši - tvrdi Štampar.

To znači da su slovenački voćari primijenili sisteme gajenja koji odgovaraju ovom vremenu. Naime, u veoma bliskoj budućnosti nastupa vrijeme pravih profesionalaca, bez obzira na to da li imaju 3 ili 300 ha. Više nije bitno koliko ko ima hektara, već kilograma. I računica se nalazi više u kilogramima, a manje u površini zasada, vjeruje Franci Štampar.

Navodi da je prošle godine proizvodnju jabuke pratilo mnogo problema. Vrućine, suša, drastično poskupljenje repromaterijala, cijena radne snage, zatim niske cokene jabuka u jesen i slaba prodaja tokom zime.

On predlaže dva sistema gajenja 3,2×0,8 m ili još efikasniji i lak za proizvodnju 3×0,6 m.

- Po prvom sistemu očekivani rod po hektaru u trećoj godini je od 56 do 70 tona. Ako je cokena kilograma predviđenih 25 centi, očekivana zarada u trećoj godini je 17.500 EUR. Ili, po cokeni od 35 centi dobit je 24.500 EUR. Troškovi proizvodnje u punom rodu su oko 10.000 EUR. Po drugom sistemu sadnje prinos je od 55 do 100 tona. Očekivana zarada je 25.000 EUR po cijeni od 25 centi ili 35.000 po 35 centi. Troškovi održavanja su isti kao i u prethodnom sistemu. Zato kažem da oni ispod 40 tona po hektaru ne mogu da opstanu, jer će za cijenu od 25 evrocenti zaraditi taman za troškove. Rješenje je, dakle, u kilogramima - zaključuje Štampar.