Prijava

Moja eKapija

Kontakt

Početna

Nekretnine

Investirati u nekretnine?

REBEC 2023: Uticaj braunfild investicija na tržište nekretnina - Šta koči investitore i zašto stare zgrade propadaju?

Izvor: eKapija

Subota, 24.06.2023.

09:38

Komentari

Podeli

Ilustracija (Foto: Peter H from Pixabay)

Investicije na tržištu nekretnina se kreću u dva pravca - ka periferiji grada i neizgrađenom zemljištu sa jedne i ka ulaganju u stare i nedovoljno iskorišćene komplekse, koji se mahom nalaze u centralnim gradskim jezgrima, sa druge strane. Riječ je svakako o grinfild i braunfild investicijama, o kojima je bilo reči u okviru konferencije REBEC 2023.

Sava centar trenutno je najveća braunfild investcija u Srbiji, a kompanija Delta je veoma ponosna što toj zgradi dodaje novu vrijednost, rekla je Katarina Gajić, Director for Design and Construction u kompaniji Delta Real Estate.

- Konkretno za Sava centar imali smo problema u terminologiji, da objasnimo šta bismo mi tu radili, šta je energetska sanacija, šta adaptacija, rekonstrukcija... Glavni izazov je da u ovoj monumentalnoj građevini iskoristimo sav njen volumen, prostore, uglove, koji nisu iskorišćeni na pravi način. Sava centar je sagrađen relativno brzo, za tri godine i imali su mnogo izazova, a takođe tokom svih ovih godina urađeno je mnogo improvizacija koje nisu dokumetovane - kaže ona.

Upravo su nedostatak adekvatne istorijske dokumetacije, kao i nepreciznost zakonske regulative najveći izazovi sa kojima se suočavaju investitori kada je riječ o braunfild ulaganjima, smatra Katarina Gajić.

- Zato se braunfild investicijama najčešće bave velike domaće kompanije koje mogu da se nose da svim tim izazovima - pravnim, tehničikim.. Stranim investitorima može biti teško da razumiju ovakve probleme - ističe.

Nemanja Ilić, direktor kompanije Marera Construction, koja trenutno ima nekoliko aktivnih braunfild investicija, među njima zgrade Beograđanke i BIGZ-a, saglasan je da postoji problem sa "papirima" i dokumentacijom u braunfildu.

- Mnoge stvari su ranije rađene "bez papira", ili u skladu sa tadašnjim zakonima, koji su danas znatno promijenjeni. Na primjer, neke zgrade su građene prije zemljotresa u Skoplju, posle kojeg smo donijeli totalno nove zakone kada je riječ o stabilnosti i bezbjednosti. Zapravo ista regulacija koja važi za grinfild važi i za braunfild investicije, zgrade moramo sertifikovati na isti način - navodi Ilić.

Ističe da je zato, kod braunfild investicija neophodno angažovati stručnjake koji ispituju u kakvom su stanju te zgrade.

- Ispitujemo korak po korak, stavku po stavku i onda vidimo gdje smo. I to su stvari koje možeš očekivati u braunfild investiciji. Kao ona kompjuterska igra sa minama - otvaraš korak po korak i provjeravaš da li je tu bomba ili ne - objašnjava Ilić.

Ipak, investitori nalaze vrijednost u braunfild investicijama, a njihova najveća prednost je, smatra Ilić, to što se nalaze na dobrim lokacijama, često u centralnim gradskim zonama.

Takve zgrade u Srbiji i Beogradu često su i starije nego u Evropi, te bi, dodaje, Vlada trebalo da bude zainteresovana da donese strategiju obnove tih zdanja

Da bi investiranje u braunfild lokacije trebalo da bude na adekvatniji način inkorporirano u naše zakone, smatra i Jovana Obradović iz advokatske kancelarije Prica & Partners Attorneys at Law. Dodaje da bi na državnom nivou trebalo napraviti registar braunfld lokacija.

- Nema zakona u Srbiji koji na jedinstven način definiše braunfild investicije. To mogu biti objekti koji postoje godinama, ili su u izgradnji, u svakom slučaju riječ je o objektima u kojima se dugo ne obavlja aktivnost - kaže Obradović.

Kod grinfild investicija je, dodaje situacija jasnija.

- Kod grinfild investicija imaš zemljište i provjeravaš vlasništvo nad njime, dozvole i eventualna ograničenja. Za braunfild investicije, mora se provjeravati status objekta, zemljišta, kao i uzeti u obzir to da su objekti građeni prije sadašnjih zakona, te se sada se smatraju nelegalnim. Osim novih propisa o zemljotresima, tu je i okruženje, energetska efikasnost... - smatra.

Ipak, kako dodaje, iako su braunfild inevsticije "komplikovanije", investitori nalaze vrijednost u njima.

- U suprotnom, ne bi bilo investicija - zaključuje Obradović.

Šta je važno za banke?

Ako imamo procjenu vrednosti postojeće zgrade i zemljišta, onda govorimo o braunfild investicijama, a ako je samo zemljište, to je grinfild, objašnjava Dragan Živković, tehnički savjetnik u Erste Bank AD.

- Ako govorimo o kreditiranju grunfild investicija, naš klijent bi morao da bude vlasnik zemljišta. Kod braunfild investicija nas ne zanima zemljište, nego biznis i prihod. Za braunfild može biti detaljnija provjera, jer tu ima više tehničkih rizika - kaže Živković.

Ističe da je za banke ipak najvažnije iskustvo i znanje, kao i stabilna kompanija kao partner, sa druge strane.

I. Žikić

Tagovi:

REBEC 2023

Delta Real Estate

Marera Construction

Prica & Partners Attorneys at Law

braunfild investicije

grinfild investicije

Komentari

Vaš komentar

Rubrike za dalje čitanje

Retrospektiva investicija

Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima i neophodno je da se ulogujete.

Zaboravili ste šifru? Kliknite OVDJE

Za besplatno probno korišćenje, kliknite OVDJE

Pratite na našem portalu vesti, tendere, investicione projekte, grantove i pravnu regulativu.

Registracija na eKapiji vam omogućava pristup potpunim informacijama i dnevnom biltenu

Naš dnevni ekonomski bilten će stizati na vašu mejl adresu krajem svakog radnog dana. Bilteni su personalizovani prema interesovanjima svakog korisnika zasebno, uz konsultacije sa našim ekspertima.