Niš postaje evropska kapija za Egipat - Novi transportni koridor preko Soluna i Sofije povezuje Srbiju sa arapskim tržištima

Od egipatskih luka do Niša

Prema EnterpriseAM-u, ABC je zamišljen kao jedinstvena pomorsko-željezničko-drumska ruta privatnog sektora. Teret se prikuplja u egipatskim lukama, prije svega Port Saidu i Aleksandriji, odakle se brodovima transportuje do Soluna u Grčkoj. U Solunu se roba prebacuje na željeznicu i dalje ide duž Panevropskog koridora X, preko Sofije i Niša, prema širim balkanskim i tržištima Evropske unije.

Prema organizatorima, upravo objedinjavanje pomorskog, željezničkog i drumskog transporta trebalo bi da odgovori na problem fragmentisanih prevoznika, složenih tarifa i različitih carinskih režima, koji su trgovinu između arapskih i evropskih tržišta činili sporijom i skupljom.


Jedan od faktora koji bi trebalo da olakšaju trgovinu na ovoj relaciji jeste Sporazum o slobodnoj trgovini između Srbije i Egipta, koji je stupio na snagu 1. septembra 2025. godine.

U prvoj fazi sporazum je omogućio bescarinski tretman za gotovo polovinu poljoprivrednih i 30% industrijskih proizvoda, dok je predviđeno da se tokom narednih deset godina obuhvat proširi na više od 90% proizvoda u oba sektora.

Srpsko Ministarstvo trgovine navodi da među proizvodima obuhvaćenim liberalizacijom značajno mjesto imaju poljoprivredni proizvodi, uključujući jabuke i zamrznuto voće.

EnterpriseAM navodi da je sporazum jedan od faktora koji sada čine strukturisanu transportnu vezu između Egipta i Balkana komercijalno zanimljivijom, dok se Srbija nalazi na završnom delu obe balkanske rute koje analizira ovaj portal.



Lučke vlasti Aleksandrije i Crne Gore potpisale su krajem jula Memorandum o razumijevanju tokom posjete crnogorskog predsjednika Jakova Milatovića Kairu. Sporazum obuhvata saradnju u upravljanju lukama, digitalnu transformaciju i mogućnost uspostavljanja direktne brodske linije između Aleksandrije i Bara.

Za razliku od ABC-a, međutim, ova ruta za sada nema ugovorenog prevoznika niti objavljen red plovidbe, navodi EnterpriseAM.

Veza Luke Bar sa srpskim tržištem trebalo bi da bude željeznička pruga Beograd–Bar, izgrađena još u vrijeme Jugoslavije. Međutim, teretni željeznički saobraćaj na toj relaciji trenutno bilježi pad: u prvom kvartalu 2026. godine prevezeno je oko 233.000 tona robe, prema 308.000 tona u istom periodu prethodne godine, što predstavlja pad od približno 24%.

EnterpriseAM navodi da se Bar pritom suočava sa konkurencijom drugih regionalnih i mediteranskih luka. Pirej i Gioia Tauro bolje su pozicionirani za pretovar, dok su Koper i Rijeka već etablirane gateway luke bliže glavnim tržištima centralne Evrope. Dodatni konkurent moglo bi da predstavlja i planirano širenje luke Drač u Albaniji.

- Tri stvari bi učinile poziciju Bara isplativom: funkcionalna željeznička veza sa Beogradom, obim srpske industrije koji bira Jadran i dugotrajni poremećaj u Sueckom kanalu. Danas nijedan od tih uslova nije ispunjen - rekao je za EnterpriseAM analitičar lanaca snabdijevanja Wolfgang Lehmačer.

Ipak, Lars Jensen iz kompanije Vespucci Maritime ocjenjuje da bi Bar mogao da bude odgovarajuća opcija za dio balkanskih zemalja, posebno Srbiju, Albaniju i delove Bosne i Hercegovine.


Suez mijenja logističku računicu

Razvoj novih pravaca dio je šire promjene egipatske logističke strategije nakon pada saobraćaja kroz Suecki kanal.

Prihodi od tranzitnih taksi pali su sa 10,2 mlrd USD u 2023. godini na četiri milijarde u 2024, da bi se u prošloj godini oporavili i stigli do približno 4,8 mlrd USD. Obim tranzita kroz kanal i dalje je oko 40% ispod nivoa pre krize, navodi EnterpriseAM.

Zbog toga Egipat nastoji da ojača pristup alternativnim logističkim pravcima i gateway kapacitetima, dok istovremeno zadržava snažnu kontrolu nad važnim domaćim lučkim kapacitetima.

Među njima je Tahya Misr terminal u aleksandrijskoj luci Dekheila, kapaciteta 1,5 miliona TEU. Država istovremeno ima 42,9% blokirajućeg udjela protiv ponude kompanije AD Ports za preuzimanje kontrole nad firmom Alexandria Container Company.