Proizvodnja goriva za ruske reaktore u Nemačkoj: licenca TVEL-a i oštre bezbednosne mere

- Zabrana pristupa ruskim kadrovima: zaposlenima u TVEL-u, Rosatomu i njihovim opunomoćenicima najstrože je zabranjen ulazak u objekat u Lingenu. Izuzeci su mogući samo u veoma rijetkim slučajevima i pod direktnim nadzorom njemačkih regulatora.

- Provjera hardware i software opreme: sva oprema i mašine koje rade pod licencijom TVEL-a moraju proći eksterne bezbjednosne audite i moraju biti izolovani i integrisani u operativnu i IT infrastrukturu fabrike na način koji sprečava spoljne upade.

- Stroga inspekcija gadolijumskih šipki: gotove gorivne šipke koje stignu iz Rusije podvrgavaju se stopostotnoj kontroli aktivnim i pasivnim skenerima, uz primjenu principa "četiri oka" kako bi se eliminisala mogućnost bilo kakve manipulacije.

- Uslov revidiranja dozvole: regionalne vlasti su naglasile da odobrenje može biti povučeno u bilo kom trenutku ako se identifikuju novi bezbjednosni rizici po nacionalnu sigurnost.

Inače, u Evropskoj uniji trenutno radi 19 VVER reaktora sovjetske i ruske konstrukcije koji su istorijski u potpunosti zavisili od uvoza goriva iz Rusije. Među njima su četiri reaktora tipa VVER-1000 u Bugarskoj i Češkoj, kao i 15 reaktora tipa VVER-440 raspoređenih u Finskoj, Mađarskoj, Slovačkoj i Češkoj.

Framatome u ovom procesu primjenjuje dvostruku strategiju: proizvodnja licenciranog goriva identičnog dizajna koji reaktori trenutno koriste, kako bi se obezbijedio kontinuitet rada i izbjegao rizik od zastoja u snabdijevanju strujom u članicama EU. Sa druge strane je i dugoročni cilj: razvoj sopstvenog, potpuno evropskog dizajna goriva za VVER-440 i VVER-1000 reaktore. Zanimljivo je da je Framatome odustao od prvobitnog plana da u Lingenu proizvodi i gorivo za reaktore VVER-440. Proizvodnja za taj tip reaktora prebačena je u pogon Roman na jugoistoku Francuske, za šta će regulatornom telu (ASNR) biti podnet formalan zahtjev do kraja 2026. godine.