Damjanović: Ne tjerati strance koji doprinose ekonomiji

Crnogorska ekonomija danas je dominantno oslonjena na sektor usluga, u prvom redu na turizam, a velikim dijelom zavisimo i od stranih direktnih investicija.

U situaciji kada hronično nedostaje i radna snaga, sa problematičnim demografskim trendovima, očekivano je da se stvaraju najbolji mogući uslovi za nesmetan dolazak i boravak stranih državljana u Crnoj Gori, kao turista ili ljudi opredijeljenih da u Crnoj Gori ostvare svoj radni angažman, kazao je za Dan ekonomista Aleksandar Damjanović, bivši ministar finansija. On je tako odgovorio na pitanje Dana kako se na turizam, ali i na ekonomiju generalno, održava sve veći odlazak Rusa iz Crne Gore.

– Ekonomske i finansijske efekte turističke potrošnje, kao i one koja je povezana sa boravkom stranih državljana u Crnoj Gori, nije potrebno posebno isticati, jer su oni imali i imaju nemjerljiv uticaj na ekonomski rast i razvoj maltene od proglašenja nezavisnosti Crne Gore. Zato je neophodno da se izbjegnu bilo kakve diskriminatorne mjere prema državljanima bilo koje države, a koji žele da kao turisti ili radnici daju svoj doprinos crnogorskoj ekonomiji – istakao je Damjanović.

Kako je dodao, te mjere se na mala vrata i pod pritiskom pojedinih spoljnih centara moći uvode u naš sistem pod plaštom usaglašavanja politika, čime se otežava i dolazak i boravak pojedinim kategorijama stranih državljana, ali i vrši pritisak na jedan broj ljudi da napuste Crnu Goru, u kojoj su boravili u dužem periodu, trošeći svoja sredstva, i vršeći ekonomske aktivnosti i te kako pozitivno uticali na našu ekonomiju.

– Prosto, Crna Gora kao mala otvorena ekonomija svoje granice treba da drži otvorenim za sve dobronamjerne, odakle god da dolaze, a koji žele da svojim kraćim ili dužim boravkom, poneko čak i opredjeljenjem da ostatak života provede kod nas, daju ozbiljan doprinos i ekonomskom i opštem društvenom napretku naše države – rekao je Damjanović.

Dan je nedavno objavio da su novi Zakon o strancima, ranije sankcije uvedene prema državljanima Rusije i najava viznog režima prema toj zemlji uticali na sve masovniji odlazak Rusa iz Crne Gore, ali i generalno na promjenu strukture stranaca u našoj državi.

Ono što je evidentno, kako na terenu, tako i po podacima nadležnih organa, sve više Rusa napušta našu zemlju, dok se, s druge strane, bilježi priliv državljana Turske.

Procjene do kojih je došao Dan pokazuju da je Crnu Goru poslednjih godina napustilo preko 14.000 ruskih državljana. Kao glavni razlozi za odlazak navode se problemi sa poslovanjem, restriktivne mjere i visoki troškovi života, a većina Rusa preselila se u Srbiju i Španiju.

Ruski državljani iz Crne Gore najčešće idu u Srbiju, koja nudi fleksibilnije uslove za poslovanje, posebno IT (aj-ti) sektora, i Španiju, zbog povoljnijih administrativnih i ekonomskih uslova.

Prije ovog talasa iseljavanja, u Crnoj Gori je bilo registrovano nešto više od 20.000 državljana Rusije koji su u našoj zemlji boravili po osnovu nekretnina, vize za spajanje porodice ili privremenog boravka.

Podaci Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) s kraja prošle godine pokazivali su da u Crnoj Gori živi oko 100.000 stranaca (oko 15% ukupnog stanovništva) sa regulisanim boravkom (preciznije, oko 99.600 do 100.800, u zavisnosti od tačnog datuma presjeka iz poslednjih izvještaja). ​Kada je riječ o strukturi i trendu kretanja, primjetne su značajne promjene, posebno kod državljana Ruske Federacije, mada se bilježio i odliv drugih stranaca zbog novog restriktivnog zakona. ​ Došlo je i do velike promjene u strukturi – dok broj jednih (Rusa) opada, broj drugih (naročito državljana Turske) u konstantnom je porastu.

​Monstat često napominje da se podaci MUP-a vode kao administrativni registar izdatih dozvola, što se razlikuje od metodologije klasičnog popisa stanovništva i uobičajenog mjesta boravka, jer dio stranaca zadržava aktivne dozvole iako fizički ne provode cijelu godinu u zemlji.