Arheološki park Belo brdo u Vinči dobija Naučno-istraživački centar i Centar za lokalnu zajednicu: Izdati lokacijski uslovi

Ministarstvo građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture izdalo je Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture lokacijske uslove za faznu izgradnju Naučno-istraživačkog centra i Centra za lokalnu zajednicu Vinča sa otvorenim prostorima u okviru šireg kompleksa Arheološkog parka Belo Brdo na katastarskoj parceli ukupne površine 7.903,7 m², potrebne za izradu idejnog projekta, projekta za građevinsku dozvolu i projekta za izvođenje.

Ukupna bruto površina za Fazu A (Naučno-istraživački centar) je 4.508.04 m², a za Fazu B (Centar za lokalnu zajednicu) je 1.238.32m², dok je ukupna BRGP na parceli 5.746,36m2

Parcele na kojima je planirana gradnja ovih objekta nalaze se u obuhvatu Prostornog plana područja posebne namjene arheološkog nalazišta Belo brdo. Predviđena maksimalna spratnost Naučno-istraživačkog centra je P+1+Ps, a Centra za lokalnu zajednicu je P.

Idejno ahitektonsko-urbanističko rješenje Naučno-istraživačkog centra Arheološkog parka Belo brdo, urađeno je prema prvonagrađenom konkursnom rješenju na javnom, međunarodnom, urbanističkoarhitektonskom konkursu za uređenje ovog Arheološkog parka sa idejnim rješenjem objekata Centra za posjetioce i Naučno-istraživačkog centra. Autor prvonagrađenog konkursnog rješenja bio je studio AKVS arhitektura. Cilj konkursa je bio definisanje elemenata prostorne organizacije radi racionalnog korišćenja prostora, kao i zaštita i unapređenje stanja okruženja, uz očuvanje posebnosti i vrijednosti cijelog prostora Belo brdo.

Projekat Naučno-istraživačkog centra je dio šire cjeline cjelokupnog uređenja Arheološkog parka Belo brdo prema prvonagrađenom urbanistčko-arhitektonskom rješenju, i u tom smislu ovo idejno rješenje se nadovezuje na tekuće i buduće projekte u bliskom okruženju. Arheološki park se sastoji iz 5 različitih podcjelina koje u funkcionalnom i vizuelnom smislu čine jedinstvenu cjelinu prepoznatljivog vizuelnog identiteta.

Izdvojen od ostatka kompleksa, objekat Naučno-istraživačkog centra je pozicioniran u okviru gusto izgrađenog naselja jednoporodičnih kuća sa dvorištima, na trougaonoj parceli na putu ka Arheološkom parku iz centra Beograda. Objekat centra je dvojni, koncipiran kao dvije velike strehe nad slobodnim prizemljem, sa minimalnim sadržajima uz samo tlo - u okviru jedne strehe je pristupna zona za istraživače, dok je ispod druge javni hol i konferencijska sala u sredini.

Laboratorije za istraživače su odignute u dva prstena iza streha na prvom spratu, dok su na krovovima uprava i administracija, odnosno smještaj za istraživače, u okviru ekstenzivno ozelenjenih panoramskih krovnih terasa. Centar se zasniva na neolitskim metodima gradnje u kombinaciji sa savremenim materijalima, koji su odraz najnaprednije tehnologije istraživanja koje će se ovde odvijati u budućnosti. Objekat je u tom smislu, vazdušast i prozračan - hibridna drveno-čelična struktura lagano odiže fasadne opne od tla, poput lepršavih suknji, i ispunjena je jastučićima od ETFE (etilen-tetrafluoretilen) translucentne membrane, koja je visokopropusna za svetlost, toplotno izolujuća, otporna na požar i do 100 puta lakša od stakla. Ujedno membrana ima mogućnost doziranja prozirnosti i boje, čime se opna može dodatno prilagođavati potrebama pojedinačnih laboratorija. Filtriranjem spoljašnjih klimatskih uticaja, ETFE jastučićima se može postići idealna mirkoklima za rad sa uzorcima u laboratorijama.

Kada je riječ o Centru za lokalnu zajednicu Vinča on je koncipiran tako da podstiče druženje i povezivanje

različitih grupa korisnika, i da omogućava odvijanje više vrsta zajedničkih aktivnosti istovremeno. Kuću načelno čine dva nezavisna volumena – jedan za radne prostore mjesne zajednice i pošte, i drugi za multifunkcionalnu salu.

Centar za lokalnu zajednicu Vinča je pozicioniran na sjeveroistočnom dijelu parcele, tako da sa svoje dve strane izlazi na javne saobraćajnice. Objekat čine tri funkcionalne cjeline – pošta, radni prostori mesne zajednice i velika multifunkcionalna sala – i organizovan je tako da sve cjeline mogu raditi nezavisno, ili se po potrebi mogu povezivati.

Objekti Centra za lokalnu zajednicu i Naučno-istraživačkog centra neolita dijeliće javni parkovski prostor koji obuhvata cijelu predmetnu parcelu. Između obejkata će se formirati mali javni trg popločan betonskim kockama u travi, koji ujedno služi kao integrisana interna saobraćajnica za pristup parkingu, i povezuje dvije javne ulice sa obe strane parcele.