Reformski zakon: RS uvodi otvoreno bankarstvo i nove platne institucije

Vlada Republike Srpske utvrdila je Nacrt zakona o platnim uslugama Republike Srpske, koji predstavlja reformski zakon u oblasti platnog prometa. Ovim zakonom stvaraju se pravne pretpostavke za postepeno uvođenje koncepta tzv. otvorenog bankarstva, u kojem, osim banaka i Preduzeća za poštanski saobraćaj Republike Srpske, platne usluge mogu pružati i nebankarske finansijske organizacije – platne institucije.

Donošenjem zakona unapređuje se oblast platnog prometa u zemlji i inostranstvu, u skladu sa strogim zahtjevima i visokim standardima Evropske unije, prvenstveno Direktivom o platnim uslugama (PSD2).

Ciljevi predlaganja zakona su:

• otvaranje tržišta platnih usluga za nove pružaoce platnih usluga – platne institucije, koje će konkurisati bankama kao tradicionalnim finansijskim organizacijama,

• jačanje tržišne konkurencije, što bi trebalo pozitivno da utiče na efikasnost izvršenja platnih transakcija i veću pristupačnost plaćanja,

• primjena tehnoloških inovacija u izvršavanju pojedinačnih iteracija platne transakcije (npr. iniciranje platnog naloga putem novog učesnika – pružaoca usluge iniciranja naloga),

• veća zaštita korisnika platnih usluga, kroz jasno definisana prava i obaveze pružalaca platnih usluga u izvršavanju platnih transakcija,

• sigurno i transparentno poslovanje pružalaca usluga plaćanja, kroz jasno propisane kapitalne, vlasničke i upravljačke zahtjeve, kao i nadzor nad poslovanjem koji će vršiti Agencija za bankarstvo Republike Srpske,

• lakše i brže obavljanje platnog prometa bezgotovinskim instrumentima plaćanja,

• smanjenje gotovog novca u opticaju,

• unapređenje obima elektronske trgovine.

Donošenje ovog zakona predstavlja i jedan od najznačajnijih zahtjeva za priključenje evropskom platnom sistemu za prekogranična plaćanja u evrima – SEPA (Single Euro Payments Area).

Nacrtom zakona o platnim uslugama Republike Srpske uređuju se uslovi i način pružanja platnih usluga, uslovi za osnivanje, poslovanje, nadzor i prestanak rada platnih institucija, transparentnost uslova i obaveza informisanja u vezi s platnim uslugama, prava i obaveze korisnika i pružalaca platnih usluga, pravila o uporedivosti naknada povezanih s platnim računima, promjeni platnih računa, pristupu osnovnim platnim računima, kao i pojam i zahtjevi funkcionisanja platnih sistema i nadzora nad pružanjem platnih usluga u Republici Srpskoj.

Predloženim zakonom stvaraju se i pravne pretpostavke za dalji razvoj elektronske trgovine, koja je usko povezana s elektronskim načinima plaćanja, čime se povećava ponuda usluga plaćanja putem interneta i omogućava efikasnije i povoljnije plaćanje.

Pored novih subjekata koji izvršavaju platne transakcije, zakonom se uvode i subjekti koji pružaju tzv. usluge treće strane – inicijatori plaćanja i pružaoci usluga informisanja o računu, a riječ je o subjektima koji informaciono-tehnološke inovacije primjenjuju u finansijskim uslugama.

Zakon je izrađen u skladu sa sljedećim strateškim i operativnim dokumentima:

• Program ekonomskih reformi RS 2025–2027,

• Srednjoročni plan Ministarstva finansija RS za 2025–2027,

• Plan rada Ministarstva finansija RS za 2025. i 2026. godinu,

• zahtjevi iz Plana rasta za Zapadni Balkan (prioritet broj 3 – pristup jedinstvenom području plaćanja u evrima – SEPA platnom sistemu).

Vlada RS

otvoreno bankarstvo

platni promet

reformski zakon

Nacrt zakona o platnim uslugama Republike Srpske

SEPA