CBCG nastavlja ulaganje u modernizaciju platnih sistema, digitalizaciju i inovacije - Usvojen finansijski plan za 2026. godinu

Savjet Centralne banke Crne Gore je na poslednjoj sjednici, kojom je predsjedavala guvernerka dr Irena Radović, usvojio Finansijski plan Centralne banke Crne Gore sa Planom investicija i Planom novčanih tokova za 2026. godinu. Usvajanjem ovih dokumenata stvoreni su preduslovi za ostvarivanje ciljeva definisanih Strateškim planom CBCG za period od 2025. do 2028. godine.

Kako je saopšteno, finansijski plan CBCG za 2026. godinu ima izražen razvojni karakter i osnov je za realizaciju aktivnosti na daljem unapređenju poslovanja i dugoročnom razvoju institucije.

- Ključno usmjerenje Plana odnosi se na dalju modernizaciju platne infrastrukture, praćenu pojeftinjenjem usluga u platnom prometu, povećanjem dostupnosti finansijskih servisa i unapređenjem sigurnosti i efikasnosti transakcija - navodi se u saopštenju.

I pored očekivanog smanjenja prihoda CBCG usljed snižavanja tarifa u platnom prometu, usvojeni planovi predviđaju nastavak značajnih ulaganja, prije svega u realizaciju TIPS Clone projekta, ali i u druge razvojne prioritete, uključujući digitalnu transformaciju, inovacije i implementaciju ESG standarda. Finansijski plan je koncipiran tako da obezbijedi stabilan finansijski okvir za nastavak transformacije CBCG u modernu, efikasnu i inovativnu instituciju, kao i za unapređenje kompetencija zaposlenih u skladu sa evropskim standardima.

U cilju očuvanja stabilnosti finansijskog sistema, a zbog i dalje prisutnih rizika povezanih sa rastom gotovinskih kredita, Savjet je usvojio Odluku o izmjeni Odluke o makroprudencijalnim mjerama koje se odnose na kredite koje kreditne institucije odobravaju fizičkim licima.

- Ovom odlukom se, na period od još godinu dana, produžava primjena mjera kojima se ograničava odobravanje gotovinskih kredita. Propisane mjere, između ostalog, podrazumijevaju da kreditne institucije mogu odobravati gotovinske kredite fizičkim licima sa rokom otplate dužim od osam godina isključivo ako su ti krediti obezbijeđeni hipotekom, fiducijom, zalogom na pokretnim stvarima ili drugim odgovarajućim kolateralima - kazali su iz CBCG.

Mjere se primjenjuju preventivno, sa ciljem ublažavanja akumulacije rizika po stabilnost kreditnih institucija usljed pojačanog kreditiranja i jačanja njihove otpornosti u mogućim nepovoljnim makroekonomskim scenarijima. U trenutnim makroekonomskim uslovima, ove mjere istovremeno djeluju i u pravcu smanjenja inflatornih pritisaka povezanih sa povećanom potražnjom.

Savjet je usvojio i Analizu o kvartalnom preispitivanju primjerenosti stope kontracikličnog bafera kapitala.

- Sagledavajući kretanja u vezi sa kreditnim rastom, tržištem nekretnina, poslovanjem banaka i širim makroekonomskim okruženjem, ocijenjeno je da stopa kontracikličnog bafera za prvi kvartal 2026. godine treba da ostane na nivou od 1% - navodi se.

Savjet je donio Odluku o postupku procjene adekvatnosti interne likvidnosti kreditne institucije, koja je u potpunosti usklađena sa smjernicama Evropske centralne banke. Ovom odlukom se propisuje postupak procjene, kao i način i rokovi izvještavanja CBCG o adekvatnosti internog kapitala i interne likvidnosti kreditnih institucija.

Na sjednici je donijeta i Odluka o izmjenama i dopunama Odluke o bližim uslovima za obavljanje poslova agenta pružalaca platnih usluga, kojom je izvršeno usklađivanje upisa agenata, čiji se angažman proširuje za nove platne usluge, kao i uslova koji definišu dobru reputaciju za njihove vlasnike i članove organa upravljanja.

Kreditni standardi za stanovništvo su, prema ocjeni banaka, u trećem kvartalu 2025. godine značajno ublaženi, naročito u segmentu potrošačkih kredita, dok su kreditni standardi za privredu blago pooštreni, nakon četvorokvartalnog trenda njihovog ublažavanja, pokazuju podaci iz Izvještaja o rezultatima ankete o kreditnoj aktivnosti banaka za treći kvartal 2025. godine, koji je razmatrao Savjet.

- Očekivanja banaka su da će se i u narednom kvartalu nastaviti ublažavanje kreditnih standarda za stanovništvo, ali slabijim intenzitetom, dok će se pooštravanje kreditnih standarda za privredu nastaviti, usljed viših troškova izvora sredstava, strožih zahtjeva u pogledu kolaterala i smanjene spremnosti banaka na preuzimanje rizika - stoji u saopštenju CBCG.

Napominju da su kreditni uslovi za stanovništvo i privredu u trećem kvartalu ove godine bili blaži u odnosu na prethodni kvartal, kao rezultat smanjenja kamatnih marži, provizija i naknada, kao i povećanja maksimalnih iznosa kredita. U četvrtom kvartalu 2025. godine banke očekuju nastavak ublažavanja kreditnih uslova i za stanovništvo i za privredu.

Savjet je na sjednici razmatrao i usvojio i druge materijale iz domena svoje nadležnosti.