Zaključci i preporuke Konferencije o ekonomiji Montenegro 2025

Privredna komora Crne Gore organizovala je 16. i 17. oktobra organizovala XIV Konferenciju o ekonomiji Montenegro 2025 na temu "Ekonomije regiona u izazovima današnjice", a njene zaključke i preporuke je tradicionalno saopštio prof. dr Saša Popović sa Ekonomskog fakulteta Univerziteta Crne Gore.

Kako je naveo profesor Popović, globalna zajednica je multipolarizovana i odnos moći najznačajnih globalnih ekonomija značajno determiniše uslove i načine poslovanja u regionu. Izvori promjena dolaze iz geopolitičke, a ne direkno iz ekonomske sfere.

- Stope privrednog rasta koje osciliraju oko 3% ne omogućavaju kovergenciju regionalnih ekonomija sa razvijenim ekonomijama. Štaviše, unutar samog regiona evidentno je veliko zaostajanje pojedinih ekonomija za ekonomijama koje su nekada pripadale istom ekonomskom sistemu - kazao je Popović.

Nizak nivo nezavinosti institucija i indeksa medijskih sloboda upozorava na nezavidan status slobode u našem regionu.

Poručuje i da biznis traži jasna pravila i ambijent podsticajan za stvaranje nove vrijednosti.

- Demografski procesi imaju negativne trendove u regionu, kako u pogledu prirodnog, tako i mehaničkog kretanja stanovništva. Evidentna je depopulacija, emigracija visokokvalifikovane radne snage, uz istovremenu imigraciju niskokvalifikovane, što može značajno uticati na društvenoekonomski razvoj regiona - smatra Popović.

Potrebno je značajno repozicioniranje obrazovanja u smislu njegovog većeg usklađivanja s potrebama privrede i razvojnim trendovima.

- Na osnovu primjera dobre prakse, zaključak je da mehanizmi ekonomske diplomatije prevazilaze protokolarne okvire, te da mogu doprinijeti razvojnim inicijativama pojedinih zemalja i regiona u cjelini - navodi u zaključcima.

Iako su neki gradovi relativno dobro saobraćajno povezani s drugim međunarodnim destinacijama, regionalna saobraćajna provezanost nije zadovoljavajuća.

- Taj problem je posebno izražen tokom turističkih sezona, čemu, pored ostalog, doprinosi nedostatak integrisanih ispostava na graničnim prelazima - ukazao je.

Digitalizacija internih biznis procesa je opšta karakteristika generalnog trenda digitralizacije. Biznisi u regionu su svjesni značaja digitalizacije, ali ne i urgentnosti sprovođenja tog procesa.

- Otpor prema promjenama i konformizam i dalje su kočnice procesu digitalizacije. Spremnost za prihvatanje i dosljednost u sprovođenju novih poslovnih praksi ključni je faktor procesa digitalizacije. Otvorenost ka inovacijama nameće se kao neminovnost - kazao je Popvić u zaključcima.

Cjelogodišnji turzam je izazov i za svjetski poznate turističke destinacije.

- Region mora mijanjeti sliku o sebi i promovisati očuvanost i jedinstvenog svog prirodnog i kulturnog ambijenta uz poboljšanje njegove dostupnosti turistima - navodi.

Iskustva odabranih porodičnih kompanija iz oblasti proizvodnje hrane tokom međugeneracijskog slijeda upravljanja mogu poslužiti kao primjeri dobre prakse i garant stabilnog razvoja određenih privrednih sektora u budućnosti.

- Izazovi u prehrambenoj industriji, pored ostalog, uslovljeni su promjenama načina i navika ishrane ljudi. Sve manje vremena u modernom načinu ishrane posvećujemo ličnom pripremanju hrane, što otvara prostor biznisu - zaključio je professor Popović.

Konferenciju o ekonomiji otvorili su predsjednica Privredne komore dr Nina Drakić i generalni sekretar Međunarodne privredne komore Džon Denton, dok je motivaciono uvodno izlaganje imao Kenan Crnkić. Preko 30 panelista, među kojima su bili predstavnici međunarodnih organizacija, profesori univerziteta, počasni konzuli, uspješni privrednici i drugi, iznijeli su svoje stavove pred oko 400 učesnika konferencije iz više zemalja.

Tema konferencije razrađivana je u šest panela: "Uticaj globalnih ekonomskih trendova na Region", "Uloga počansih konzula u snaženju ekonomske diplomatije", "Snaga radne snage: kako oblikovati konkurentnu Ii otpornu ekonomiju", "Digitalna transformacija – gdje smo, a gdje trebamo biti", "Turizam 365" i "Hrana za budućnost: Inovacije i investicije u poljoprtivredu regiona".

Pored panel duskusija visokog kvaliteta, u dijelu programa nazvanom Biznis iza scene, rezervisanom za razgovore s uspješnim preduzenticima, prisutni su imali priliku da čuju polučasovna iskustva osnivača Zetagradnje Blagote Radovića, predsjednika Metlac grupe Dragoljuba Vukadinovića i direktora Exclusive grupe Gazmenda Abrašija.