Ocjene stručnjaka: Bez evropskih indikatora nema dijagnoze turizma

Podaci o padu ili rastu noćenja u odnosu na prošlu ili neku drugu godinu nisu relevantni, jer to nije stručni parametar, kazao je za "Dan" profesor Rade Ratković.

Upoređivanje broja noćenja nije nam od velike pomoći kad treba da govorimo o dijagnozi turizma, naše najznačajnije privredne grane, smatra on.

– Ne koristimo evropske indikatore, jer ne znamo ili nećemo da otkrivamo pravu istinu. A tu su stepen popunjenosti, koji mi ne možemo da izračunamo jer nemamo potrebne podatke. Znamo broj noćenja, ali ne znamo tačne podatke o broju kreveta, jer se ne vodi evidencija. Dakle, ne možemo to da izračunamo korektno, već samo da procijenimo – objašnjava Ratković.

Profesor ističe i da Crna Gora ne posjeduje podatke ni o prosječnoj cijeni po raspoloživoj sobi, kao ni o prosječnom prihodu po raspoloživoj sobi. Nisu nam poznati podaci ni o tome koliko posjedujemo više kreveta nego te, kako često je nazivamo, rekordne 2019. godine.

– Ako upoređujemo mehanički, onda ispada da je mnogo bolji rezultat sada nego što je bio prije. Ali, podsjećam, prije smo imali manje hotela i manje privatnih smještajnih kapaciteta. U tom pogledu imamo laičke pokazatelje kojima barataju političari i needukovana javnost, i oko toga se sporimo, a riječ stručnjaka ne slušamo, a država se nije potrudila da ima informativnu bazu da bismo mogli da znamo ono što je najjednostavnije, a što smo znali kada smo radili pomoću štapa i kanapa. A to je, koliko imamo kreveta i koliko imamo gostiju – ističe Ratković.

Direktor Centra za istraživanje i razvoj turizma Petar Golubović ističe da podaci koje je iznio Monstat govore da je ukupan broj registrovanih noćenja za period januar - avgust u ovoj godini veći za jedan odsto u odnosu na 2019. godinu.

Navodi da komparativna analiza 2025. i 2019. samo za avgust ukazuje da je pad registrovanih noćenja zabilježen u privatnom smještaju, ne i u kolektivnom, i da je dominantno prouzrokovan zbog pada broja registrovanih noćenja turista iz Rusije (-522.914), kao i tržišta regiona: teritorije Kosova (-207.153), Srbije (-196.736) i BiH (-109.149)

– U periodu špica ljetnje sezone sada kao destinacija i dalje smo dosta zavisni od ovih emitivnih tržišta, ali činjenica da je ukupan broj noćenja za osam mjeseci veći u ovoj godini u odnosu na 2019. govori nam da se boravak turista preraspodijelio na period predsezone i da smo malo smanjili pritisak na destinaciju u periodu špica ljetnje turističke sezone u odnosu na 2019. godinu. Tome u prilog govori i činjenica da je sa nama najznačajnijeg regionalnog emitivnog tržišta Srbije u prvih osam mjeseci ove godine realizovano više deset odsto noćenja u odnosu na prvih osam mjeseci 2019. godine. Takođe, veoma bitno je napomenuti da se napravila veća diverzifikacija emitivnih tržišta koja su se animirala da posjete Crnu Goru i da se smanjio uticaj tržišta Rusije – ukazao je Golubović.

On je napomenuo i da je u odnosu na 2019. godinu porastao ukupan broj noćenja sa nama značajnih tržišta zapadne Evrope - Velike Britanije i Njemačke, kao i iz SAD, Izraela, Kine. Broj noćenja državljana Azerbejdžana porastao je za više od 100 puta.

Da podsjetimo, na osnovu podataka Monstata, u avgustu je u svim vidovima smještaja ostvareno za 225 hiljada manje noćenja nego u 2023. godini, a u odnosu na isti mjesec rekordne 2019. godine sada je bilo milion noćenja manje.