Zijinu treba više struje: U planu izgradnja novih dalekovoda od Đerdapa do Bora

Vlada Srbije usvojila je Uredbu o utvrđivanju Prostornog plana posebne namjene za mrežu elektroenergetskih vodova na potezu od hidroelektrane Đerdap 1 i termoelektrane Drmno do rudnika u Boru i Majdanpeku.

Cilj je, kako je navedeno, obezbjeđenje planskog osnova za izgradnju nove transformatorske stanice Bor 6 kao i izgradnja novih i rekonstrukcija postojećih dalekovoda, i to zato što prenosni sistemi u borskoj oblasti nisu u stanju da obezbijede "potrebnu snagu" za kineske rudarske kompanije Serbia ZiJin Cooper i Serbia ZiJin Mining.

- Prema urađenoj Studiji priključenja objekata kompanija Serbia ZiJin Cooper i Serbia ZiJin Mining na prenosni sistem Srbije iz aprila 2022. predviđeno je sedam novih visokonaponskih postrojenja za industrijske potrebe tih preduzeća uz neophodnu izgradnju i nove trafostanice Bor 6 preko koje bi se planirana postrojenja povezala na elektroprenosni sistem Srbije - stoji u dokumentima koje je Vlada usvojila 20. decembra. Uredba je u Službenom glasniku objavljena 30. decembra.

Utvrđeno je, naime, da otvaranje novih rudarskih kopova i pratećih objekata ZiJina predviđa više od 150 MW "novog konzuma" u regionu Bora.

- U cilju garantovanja pouzdanog napajanja ovih osjetljivih potrošača električnom energijom, iziskuju se adekvatna ojačanja prenosnog sistema, a prva od pomenutih aktivnosti na predmetnom području odnosi se na izgradnju nove trafostanice Bor 6 - navedeno je u Prostornom planu koji je usvojen zajedno sa uredbom, i čiji dio je i Izvještaj o strateškoj procjeni uticaja na životnu sredinu.

- Koncept razvoja sistema za povećanje prenosnih kapaciteta ZiJin - inače, predviđa sprovođenje ukupno 23 projekta ili funkcionalne celine koji će se paralelno realizovati kroz izgradnju dalekovoda, obekata i trafostanice Bor 6, a potom i trafostanica Bor 7, 8 i 9.

Područje ovog Prostornog plana prostire se, inače, na djelovima teritorija gradova Bora i Zaječara, kao i opština Negotin, Kučevo i Majdanpek, pa obuhvata 28 cijelih katastarskih opština u kojima je prema podacima popisa 2022. godine živjelo oko 61.000 stanovnika, sa prosječnom gustinom naseljenosti od oko 50 stanovnika po kvadratnom kilometru.

Prema planu implementacije, ključni učesnici koji će direktno i neposredno sprovoditi ostvarivanje projekta izgradnje i daljeg razvoja sistema mreže objekata i dalekovoda su:

U Prostornom planu stoji i da je jedan od principa "zaštita prirodnih resursa, prirodnog i nepokretnog kulturnog nasljeđa, i to adekvatnom zaštitom i održivim korišćenjem prirodnih resursa, posebno u pogledu očuvanja postojećih ekosistema, sprečavanju značajnijeg narušavanja razvojne valorizacije kulturnih, obrazovnih i turističko-rekreacione vrijednosti u obuhvatu lokacija za planirane transformatorske stanice i koridora planiranih visokonaponskih vodova i njihovom neposrednom okruženju".

Zaštićena područja prirode na ovom području su djelovi Nacionalnog parka i Geoparka Đerdap, strogi rezervat prirode Mustafa i Felješana, zatim spomenici prirode Prerast Šuplja Stena, Tunelska pećina prerast u kanjonu Zamne i drugi.

- Koridori planiranih dalekovoda ne ugrožavaju prostorne cjeline zaštićenih prirodnih vrijednosti - piše u Prostornom planu.