Šta donosi više koristi: zabrana ili subvencija? - Rezultati obimnog istraživanja klimatskih politika u 41 zemlji

(Foto: Pixabay.com/kalhh)

Institut za istraživanje uticaja klime u Potsdamu predstavio je u časopisu Science prvu sveobuhvatnu globalnu evaluaciju 1.500 mera klimatske politike iz 41 zemlje na šest kontinenata.

Studija pruža detaljnu analizu uticaja mjera klimatske politike koje su sprovedene tokom poslednje dvije decenije. Rezultati otkrivaju poražavajuću realnost - mnoge mjere nisu uspjele da postignu potrebnu razmjeru smanjenja emisija CO2.

Identifikovana su samo 63 slučaja uspješnih klimatskih politika, pri čemu je svaka dovela do prosječnog smanjenja emisija od 19%. Ključna karakteristika ovih uspješnih slučajeva je uključivanje poreza i cjenovnih podsticaja u dobro osmišljene kombinacije politika.

Od subvencija do zabrana

Istraživači su sortirali ogromnu bazu podataka koristeći vještačku inteligenciju. Analizirali su četiri sektora: građevinarstvo, električnu energiju, industriju i transport. Ispitivali su osam vrsta političkih intervencija, fokusirajući se prvenstveno na: politike cijena, kao što su porezi na ugljenik i dozvole koje se mogu kupiti i prodati; regulaciju, kao što su zabrane, građevinski propisi i pravila o energetskoj efikasnosti; primjenu ili uklanjanje subvencija, kao što su vladine isplate vlasnicima nekretnina za ugradnju solarnih panela na krovovima, ili ukidanje poreskih olakšica za industriju fosilnih goriva.

- Sistematski smo evaluirali mjere politike koje su rijetko bile proučavane do sada. Naši nalazi pokazuju da više politika ne znači nužno i bolje rezultate. Umjesto toga, pravi miks mjera je presudan. Na primjer, subvencije ili regulacije same po sebi nisu dovoljne; samo u kombinaciji sa instrumentima zasnovanim na cijeni, kao što su porezi na ugljenik i energiju, mogu donijeti značajna smanjenja emisija - objašnjava glavni autor Nikola Koč.

Istraživači pokazuju da zabrane termoelektrana na ugalj ili automobila sa motorom sa unutrašnjim sagorijevanjem ne rezultiraju velikim smanjenjem emisija kada se sprovode same. Uspješni slučajevi se pojavljuju samo u kombinaciji sa porezima ili cjenovnim podsticajima, kao što je prikazano u Velikoj Britaniji za proizvodnju električne energije na ugalj ili u Norveškoj za automobile.

Interaktivni "Istraživač klimatske politike"

Istraživači su evaluirali 1.500 intervencija politike sprovedenih između 1998. i 2022. godine, pokrivajući cio spektar instrumenata klimatske politike, od građevinskih energetskih propisa do subvencija za kupovinu proizvoda koji su prijateljski prema klimi i poreza na ugljenik.

Koristeći novu bazu podataka OECD-a, koja predstavlja najopsežniji inventar klimatskih politika širom svijeta do sada, i inovativan pristup koji kombinuje metode mašinskog učenja sa uspostavljenim statističkim analizama, tim je sproveo detaljnu evaluaciju uticaja ovih politika, identifikujući one mjere koje su postigle veliko smanjenje emisija.

Na primjer, u industrijskom sektoru, kineski pilot sistemi trgovine emisijama značajno su smanjili emisije nakon nekoliko godina, uz podršku smanjenih subvencija za fosilna goriva i jačih finansijskih podsticaja za energetsku efikasnost.

U sektoru električne energije, Velika Britanija je postigla velika smanjenja emisija kroz minimalnu cijenu ugljenika, subvencije za obnovljive izvore energije i plan za ukidanje uglja.

Sjedinjene Države su primjer značajnih smanjenja emisija u sektoru transporta, proizašlih iz kombinacije poreskih podsticaja i subvencija za vozila sa niskim emisijama i standarde efikasnosti CO2.

Njemačka ekološka poreska reforma i uvođenje putarine za kamione su još jedna zapažena priča o uspjehu u sektoru transporta.

Prateća interaktivna veb stranica, "Istraživač klimatske politike", nudi detaljne uvide u specifične zemlje, sektore i mjere politike.

Studiju su predvodili istraživači sa Instituta za istraživanje uticaja klime u Potsdamu (PIK) i Istraživačkog instituta Mercator za globalna dobra i klimatske promjene (MCC) u saradnji sa stručnjacima sa Univerziteta Oksford, Univerziteta Viktorija i Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj (OECD).