Godišnja inflacija i dalje iznad poželjnog nivoa - Bankarski sistem nastavio da bude stabilan i likvidan

Bankarski sistem u Crnoj Gori stabilan je i likvidan, ocijenjeno je sjednici Odbora udruženja bankarstva, drugih finansijskih organizacija i osiguranja Privredne komore Crne Gore koja je nedavno održana. Na sjednici je zeključeno da je godišnja inflacija i dalje iznad poželjnog nivoa.

Kako je saopšteno, na Odbor je na sjednici razmotrio kvartalne informacije o monetarnim kretanjima, bankarskom sistemu, platnom bilansu i prometu, te stanju na tržištima kapitala i osiguranja. Razgovarano je i o predugovornom informisanju, kao i smanjenju kovanog novca u opticaju.

Sjednicu je vodio zamjenik predsjednika Odbora Radoje Lakić.

Nikola Milošević iz Centralne banke kazao je da, što se makroekonomskih kretanja tiče, godišnja inflacija i dalje iznad poželjnog nivoa - mjerena potrošačkim cijenama u martu iznosila je 5,5%, a harmonizovanim indeksom šest odsto. U odnosu na prethodni mjesec martovske cijene su porasle 0,5%.

- Industrijska proizvodnja je, prema preliminarnim podacima Monstata, u prva tri mjeseca 2024, u odnosu na isti period prethodne godine, zabilježila rast od 4,9%. Rast proizvodnje je evidentiran u sektorima prerađivačka industrija od 23% i vađenje ruda i kamena od 19,7%, dok je pad zabilježen u sektoru snabdijevanje električnom energijom, gasom i parom od 10,5% - kazao je.

Rast aktivnosti je registrovan i u oblasti šumarstva, a pad u oblasti turizma. Kada je riječ o stranim direktnim investicijama, one su na sličnom nivou kao i u prvom kvartalu prethodne godine.

- Bankarski sistem je stabilan i likvidan. Bilansna suma banaka na kraju marta 2024. godine iznosila je 6,62 mlrd EUR i zabilježila je rast od 3,73% u odnosu na mart prethodne godine, dok u odnosu na prethodni mjesec bilježi pad od 0,68% - naveo je Milošević.

Ukupno odobreni krediti banaka na kraju marta iznosili su 4,25 mlrd EUR i bilježi rast od 11% u odnosu na mart prethodne godine, odnosno rast od 2,28% u odnosu na prethodni mjesec.

- Depoziti u bankama u martu 2024. godine iznosili su 5,33 mlrd EUR i zabilježili su rast od 2,77% na godišnjem nivou, dok su na mjesečnom nivou bilježili pad od 1,20%. Likvidna aktiva banaka u marta 2024. godine iznosila je 1,28 milijardi i bila je za 390,12 mil EUR ili 23,24% manja nego u istom mjesecu prethodne godine, odnosno za 204,48 miliona ili 13,69% u odnosu na prethodni mjesec - kazao je Milošević.

Danilo Gluščević iz Komisije za tržište kapitala kazao je da je u prvom kvartalu zabilježen pad prometa i broja transakcija na tržištu kapitala, te smanjenje vrijednosti berzanskih indeksa MNSE10 i MONEX.

- Ukupan promet ostvaren na Montenegroberzi u prvom kvartalu iznosi 890.000 EUR, što je smanjenje od 72% u odnosu na uporedni period 2023. godine. Berzanski indeks MNSE10 bilježi procentualno smanjenje od 8%, dok berzanski indeks MONEX bilježi procentualno smanjenje od 5,7%. Najveći promet je ostvaren na slobodnom tržištu akcija (69% od ukupnog prometa). Tržišna kapitalizacija je u porastu i na kraju prvog kvartala iznosila 3,6 mlrd EUR. Vrijednost vanberzanskih transakcija (OTC) je oko 315.000 EUR, dok su evidentirane nove emisije hartija od vrijednosti u iznosu od četiri miliona eura - naveo je Gluščević.

Mirjana Bošnjak, glavna analitičarka Agencije za nadzor osiguranja, izvijestila je Odbor da na crnogorskom tržištu posluje devet društava za osiguranje, od čega se pet bavi poslovima neživotnih, a četiri životnih osiguranja.

- Vrijednost ukupnog akcijskog kapitala društava za osiguranje 31. marta iznosila 46,9 mil EUR. Vrijednost stranog kapitala je iznosila 43,1 mil EUR, sa ostvarenim učešćem od 91,9% u ukupnom akcijskom kapitalu, a vrijednost domaćeg kapitala 3,8 miliona - kazala je Bošnjak.

Prema preliminarnim podacima društava za osiguranje za prvi kvartal 2024, ukupna bruto fakturisana premija iznosila je 34,5 mil EUR, što je rast od 3,9 miliona, odnosno 12,6% u odnosu na isti period lani.

- Premija neživotnih osiguranja iznosila je 28,5 mil EUR, a životnih 5,9 miliona. Obje grupe osiguranja su ostvarile rast od 10,5%, odnosno 23,9%, u odnosu na isti period u 2023. godini - navela je.

Prema preliminarnim podacima za prvi kvartal 2024. godine, svih devet društava za osiguranje ostvarilo je dobit prije oporezivanja u ukupnom iznosu od 5 mil EUR, što je za za 44,8% više u odnosu na uporedni period u 2023. godini.

Jovana Nedović iz Lovćen osiguranje upoznala je članove OU i sa obavezama koji prositiču iz predugovornog informisanja odnosno o neophodnosti da se prije zaključenja ugovora o osiguranju, ugovornik upozna sa opštim i posebnim uslovima osiguranja. odnosno.

O smanjenju kovanog novca u opticaju, Odbor je upoznala Sandra Konatar iz Centralne banke.

Kako je navedeno, s obzirom da Crna Gora nema sopstvenu valutu već koristi euro kao zakonsko sredstvo plaćanja, Centralna banka se snabdijeva gotovinom u eurima kod komercijalnih banaka na inostranom tržištu, kojima ujedno i prodaje viškove gotovine. Način snabdijevanja gotovim novcem klijenata Centralne banke Crne Gore, propisan je Odlukom o snabdijevanju novčanicama i kovanim novcem.

- Smanjenje kovanog novca u opticaju u direktnoj mjeri zavisi od klijenata kreditnih institucija, koje im obezbjeđuju kovani novac za rad i u velikoj mjeri na to utiče i korišćenje kartica i drugih vidova plaćanja mimo novčanih sredstava.

Centralna banka Crne Gore će nastaviti da postupa u skladu sa svojom zakonskom funkcijom obezbjeđenja i snabdijevanja klijenata kovanim novcem, u cilju nesmetanog odvijanja platnog prometa u zemlji - istakla je Konatar.