Početna

Vijesti

Evropa rizikuje novu dužničku krizu, a ECB-u su vezane ruke

Izvor: Bloomberg Adria

Ponedjeljak, 01.07.2024.

12:25

Komentari

Podeli

Ilustracija (Foto: Pixabay.com/Hans)

Raspisivanje vanrednih parlamentarnih izbora u Francuskoj potreslo je tržište treće najveće ekonomije Evrope. Sa skokom desetogodišnjih prinosa na državne obveznice koji je odjeknuo iz Francuske cijelom Evropom, ponovo je otvoreno pitanje stanja evropskog duga i smanjene sposobnosti vodećih evropskih ekonomija da ga drže pod kontrolom.

Loša vijest za Francusku jeste da, bez obzira na to ko odnese pobjedu na izborima - dug će nastaviti da raste, a Evropska centralna banka nema mnogo manevarskog prostora da problem riješi.

Francuski dug nastavlja rast

Evropski parlamentarni izbori pokrenuli su domino efekat nakon što su vladajuće stranke u Njemačkoj i Francuskoj ostvarile razočaravajuće rezultate. Predsjednik Francuske Emanuel Makron raspisao je vanredne parlamentarne izbore, a preliminarne ankete pozicionirale su ga na treće mjesto, iza krajnje desnice Marin Le Pen i krajnje ljevice Žana Luka Melanšona.

Tržišta su promptno reagovala, a raspon između desetogodišnjeg prinosa na njemačke i francuske obveznice sada stoji na oko 80 baznih poena. Reakcije su bile vidljive i na berzama, gdje je ključni indeks CAC40 izbrisao gotovo sve ovogodišnje dobitke sa padom preko 6,5% u poslednjih mjesec dana.

Saradnik American Enterprise Instituta i bivši zamjenik direktora Međunarodnog monetarnog fonda Dezmond Lahman vjeruje da će vrijednost francuskih državnih obveznica nastaviti pad i ne isključuje mogućnost intervencije Evropske centralne banke. Kako kaže, javne finansije Francuske bile su u lošem stanju i prije sazivanja izbora - od budžetskog deficit koji iznosi oko 5,5% BDP-a, i ukupnog duga koji je dostigao 110% BDP-a.

- Desničari u Francuskoj su fiskalno neodgovorni, čak i neodgovorniji nego ljevičari. Imamo kriznu situaciju u kojoj su javne finansije već ugrožene i sada i izbore koji će pogoršati situaciju. Vjerujem da će se raspon (između njemačkih i francuskih obveznica) proširiti, jer ćemo imati nemoćnog predsjednika sa fiskalnim problemom koji ne može da riješi - kaže Lachman.

Zašto su ECB-u vezane ruke?

S druge strane, iz Evropske centralne banke stižu oprečne poruke o tome ima li razloga za brigu. Član Upravnog savjeta ECB i guverner Centralne banke Finske Oli Ren odbacio je navode da se sprema nova dužnička kriza.

- Ne vidim to u kartama. Centralni bankar uvek mora biti zabrinut, ali to mora da bude odmerena zabrinutost - rekao je on.

Guverner Centralne banke Italije Fabio Paneta bio je drugačijeg mišljenja i pozvao na oprez.

- Monetarna politika zahtijeva upravljanje rizicima i manje očekivanim scenarijima, a ne samo osnovnim stanjem. Politički i geopolitički rizici su povišeni i zahtijevaju pažnju, fleksibilnost i kontingentne akcione planove na državnom nivou - upozorio je on.

Lahman je mišljenja da su rizici realni, te da bi nova kriza mogla da bude daleko veća od grčke, s obzirom na to da su ovaj put problematične ekonomije višestruko veće od Grčke. On ukazuje i na rekordne nivoe italijanskog javnog duga, koji su ponovo na trajektoriji rasta. Kako kaže, ECB bi trebalo da se angažuje na budžetskoj reformi, ali u tome ih sprečava fundamentalni problem sa evrom.

- Ono što smo naučili iz krize državnog duga 2010. godine jeste da, ako su ove zemlje zarobljene unutar granica evra, to znači da ne mogu da koriste monetarnu politiku ili politiku deviznog kursa za depresiranje valute u cilju podsticanja izvoznog sektora, koji bi ublažio efekte fiskalnog zatezanja. Dakle, u lošem su položaju da ako krenu u fiskalno zatezanje, jer time rizikuju recesiju, koja opet ugrožava javne finansije. Dakle, ovo je slabost evrozone i bojim se da su ove zemlje zarobljene, te da će ovaj problem još dugo istrajati - zaključio je Lahman.

Tagovi:

Evropska centralna banka

ECB

American Enterprise Institut

Centralna banka Finske

Centralna banka Italije

vanredni parlamentarni izbori u Francuskoj

vrednost francuskih državnih obveznica

javne finansije Francuske

Komentari

Vaš komentar

Naš izbor

Aktivnim učešćem žena u upravljačkim strukturama do razvijenijeg društva i ekonomije Finansije

Za kupovinu novih vozova do 30 mil EUR - Prvo izbor konsultanata, pa međunarodni dvofazni tender Industrija, Saobraćaj, Finansije

EU i EBRD potpisale sporazum vrijedan 2,5 mil EUR - Pomoć Crnoj Gori u energetici, investicionoj klimi i upravljanju Energija, Finansije

Spajić sa predstavnicima Bank of America: Reforme i dobri rezultati privlače kredibilne investitore Finansije

Stopa inflacije porasla 4,9%, uvozimo više hrane - Zbog smanjenog ulaganja u nekretnine u padu i strane investicije Finansije

Kreditiranje u evrozoni se ubrzalo u maju Finansije

Evropska centralna banka smanjila ključne kamate prvi put u poslednjih 5 godina Finansije

Crna Gora, Srbija i BiH duguju više od 45 mlrd EUR, ali nisu visoko zadužene države Finansije

Potpuna informacija je dostupna samo komercijalnim korisnicima-pretplatnicima i neophodno je da se ulogujete.

Zaboravili ste šifru? Kliknite OVDJE

Za besplatno probno korišćenje, kliknite OVDJE

Pratite na našem portalu vesti, tendere, investicione projekte, grantove i pravnu regulativu.

Registracija na eKapiji vam omogućava pristup potpunim informacijama i dnevnom biltenu

Naš dnevni ekonomski bilten će stizati na vašu mejl adresu krajem svakog radnog dana. Bilteni su personalizovani prema interesovanjima svakog korisnika zasebno, uz konsultacije sa našim ekspertima.

Evropa rizikuje novu dužničku krizu, a ECB-u su vezane ruke

Naš izbor

Rubrike za dalje čitanje