Opštinska preduzeća na sjeveru se suočavaju sa finansijskim poteškoćama

Kako bi se unaprijedilo korporativno upravljanje u opštinskim preduzećima, potrebna je bolja komunikacija opština, države i organizacija civilnog društva u donošenju propisa i poboljšanja poslovnog ambijenta za rad preduzeća, zaključci su sa radionice održane u Bijelom Polju, a koju je organizovao Centar za ekonomske i evropske studije (CEES).

- Sva javna preduzeća na sjeveru su u problemima - rekao je predsjednik Opštine Bijelo Polje Petar Smolović, otvarajući radionicu koja je organizovana u okviru projekta "Saradnjom sa organizacijama civilnog društva za veću odgovornost opštinskih preduzeća", koji finansira EU, a kofinansira Ministarstvo javne uprave u okviru MBase programa.

Smolović je istakao da se opštine suočavaju sa velikim rashodima, a malim prihodima. Posebno je ukazao na razlike u sjevernim i južnim opštinama, te problemima sa kojima se suočavaju opštine na sjeveru zbog svoje pozicije i klime u njima. Predsjednik bjelopoljske opštine smatra da odnos države prema sjeveru mora biti adekvatan uslovima u kojima funkcionišu.

- Razlika u sjevernim i južnim opštinama je očigledna. Samo kad se uzmu u obzir vremenski uslovi, nije ista pozicija opština na sjeveru koje moraju da čiste snijeg na razuđenim opštinskim površinama, dok na jugu nemaju taj problem. Uz sve to, država naplaćuje PDV na čišćenje snijega, koje preduzeća ne moguda plate - rekao je Smolović.

Naplata usluga, tvrdi on, predstavlja poseban izazov zbog regulisane cijene na državnom nivou. Takođe, pitanje radne snage je vrlo izazovno jer su troškovi zarada visoki.

- Troškovi zarada, bolovanja i prekovremenog rada vrše pritisak na preduzeća u vlasništvu lokalne uprave. Veliki rashodi i mali prihodi onemogućavaju ulaganja u opremu, investicije, obnavljanje tehnike i razvoj ljudskih resursa - kazao je Smolović.

Nina Vujošević iz CEES-a, predstavila je rezultate istraživanja i analize koje je CEES sproveo o poslovanju najvećih opštinskih preduzeća na sjeveru Crne Gore. Ona je istakla da da se najveća opštinska preduzeća u 13 opština sjevera suočavaju sa visokim finansijskim rizicima u poslovanju koje kao takvo proizvodi fiskalne rizike za opštine kao vlasnike, a indirektno za javne finansije u cjelini. Iako je u posljednje vrijeme bilo pomaka u poboljšanju korporativnog upravljanja, naročito u dijelu vlasničke funkcije i povećanja tranasparentnosti, to je još uvijek daleko od kriterijuma OECD-a za dobro korporativno upravljanje.

- Prema sprovedenom istraživanju u okviru projekta, blizu 70% opštinskih preduzeća je istaklo da često nijesu upoznati sa izmjenama zakonskih propisa koji utiču na njihovo poslovanje, te da su najveći uzroci loših finansijskih rezultata visoki troškovi zarada, inflacija, sudski sporovi/naplata potraživanja - kazala je Vujošević.

Radionca je okupila je predstavnike opštinskih organa i preduzeća kao i lokalnih nevladinih organizacija. Njen cilj je doprinos unapređenju rezultata poslovanja opštinskihpreduzeća u Crnoj Gori, naročito kroz unapređenje korporativnog upravljanja i poslovnog ambijenta zanjihov rad.