CKB povrijedila kolektivna prava potrošača u Crnoj Gori

Viši sud u Podgorici odbio je kao neosnovanu žalbu Crnogorske komercijalne banke (CKB) i donio presudu kojom je utvrđeno da je ta banka povrijedila kolektivna prava potrošača u Crnoj Gori, saopšteno je iz Centra za zaštitu potrošača (CEZAP).

U presudi donijetoj 20. marta, Viši sud je potvrdio prvostepenu presudu Osnovnog, od 18. novembra 2022. godine.

- Utvrđuje se da je CKB povrijedila član 102. stav 1 Zakona o zaštiti potrošača, određujući naknadu za obradu kredita u iznosu od jedan odsto do 1,7% iznosa odobrenog kredita, čime je ujedno povrijedila kolektivna prava potrošača. Banci se zabranjuje da u ugovorima koje nudi potrošačima određuje naknadu za obradu kredita u procentima, zavisno od iznosa koji se odobrava, u roku od 15 dana od pravosnažnosti presude - navedeno je u obrazloženju presude.

Banci se zabranjuje takvo ili slično postupanje i ubuduće.

Tužbu protiv CKB banke podnio je u novembru 2021. godine CEZAP, preko svog punomoćnika, advokata Miloša Vukčevića. Na presudu Osnovnog suda donijetu u korist CEZAP-a, CKB je 28. novembra 2022. podnijela žalbu Višem sudu.

- Provjerom pravilnosti i zakonitosti prvostepene presude, Viši sud je utvrdio da je žalbeni zahtjev CKB neosnovan, zbog čega je potvrdio prvostepenu presudu Osnovnog suda u Podgorici - navodi se u saopštenju.

Presuda Višeg suda je druga pravosnažna presuda koja je u Crnoj Gori donijeta po tužbi za zaštitu kolektivnih interesa potrošača.

Vukčević je kazao da osim što je važna za široki krug potrošača, postojećih i svih budućih klijenata CKB-a, ali, posredno i drugih banaka u Crnoj Gori koje primjenjuju istu praksu, ova presuda je značajna i s aspekta EU pregovora Crne Gore, jer potvrđuje spremnost crnogorskog pravosuđa da tumači zakonodavstvo u skladu sa pravnom tekovinom EU i presudama Suda pravde EU, te time direktno doprinosi procesu privremenog zatvaranja pregovaračkog Poglavlja 28 - Zaštita potrošača i zdravlja.

U obrazloženju presude, Viši sud je potvrdio činjenice iz presude Osnovnog prema kojima je CKB narušila kolektivne interese i prava potrošača, postojećih i potencijalnih klijenata, time što jednokratno, prilikom isplate kredita ugovara naplatu provizije - naknade za obradu kredita u rasponu od jedan odsto do 1,7% iznosa odobrenog kredita, u zavisnosti od vrste odobrenog kredita, u skladu sa Listom uslova za kredite za građane pravosnažne u tom preiodu.

- Takvo postupanje CKB suprotnosti je sa odredbama čl. 102. st. 1 i 2 Zakona o zaštiti potrošača, koje su u potpunosti harmonizovane sa odredbama čl. 3 st. 1 i 2 Direktive EU 93/13/EEZ o nepoštenim ugovornim odredbama, koje imaju za cilj da zaštite potrošače od nepoštenih odredbi, s obzirom na njihov podređen položaj i nemogućnost uticaja na način poslovanja trgovaca, u ovom slučaju banaka - navodi se u saopštenju.

Viši sud je utvrdio i da se tumačenjem citiranih normi, crnogorskog i EU zakonodavstva, kako je to pravilno našao i prvostepeni sud, dolazi do zaključka da se povreda načela savjesnosti i poštenja, kada je u pitanju naplata naknade za obradu kredita, ogleda u činjenici da tuženi prilikom ugovaranja kredita ne prikazuje prirodu naknade koje naplaćuje od potrošača i troškova koji se pokrivaju tom naknadom, naplaćuju naknadu u različitim iznosima, zavisno od visine kredita, ne navodeći jasne kriterijume usled kojih dolazi do razlike u visini provizije koja se naplaćuje.

- CKB tokom cijelog postupka nije dokazala da naknada za obradu kredita odgovara stvarno pruženim uslugama i nastalim troškovima. Između ostalog, sud je naveo da prvostepeni sud pravilno zaključuje da tuženi u konkretnom slučaju nije potrošače transparentno upoznao koje su im stvarno pružene usluge i koji su nastali troškovi prilikom obrade kredita - navodi se u saopštenju.

Shodno navedenom, po ocjeni Višeg suda, takvo ponašanje banke je dovelo do značajne neravnoteže u pravima i obavezama ugovornih strana na štetu potrošača, čime su, pored prvostepenog suda, i po njegovoj ocjeni ispunjeni uslovi da ugovaranje te naknade predstavlja nepoštenu ugovornu odredbu.

- Prema presudi Višeg suda, ovakvo postupanje CKB-a je u suprotnosti kako sa Zakonom o zaštiti potrošača, tako i sa Direktivom 93/13/EEZ , te i citiranim presudama Suda pravde EU iz slučajeva koji su se istovjetnim povodom vodili pred njim - zaključuje se u saopštenju.