Kada će početi isporuka gasa Srbiji iz Azerbejdžana preko bugarskog interkonektora?

Srbija je do sada bila zavisna od ruskog gasa, ali će se, kada počnu isporuke gasa iz Kaspijskog regiona i LNG terminala u Grčkoj, diverzifikovati izvori snabdijevanja i na taj način promijeniti energetska mapa Srbije, ali i Zapadnog Balkana, piše Demostat.

Gasni interkonektor Srbija-Bugarska, koji je dio šire inicijative Evropske unije za smanjenje zavisnosti Evrope od ruskog gasa, pušten je u probni rad 10. decembra prošle godine.

U Ministarstvu rudarstva i energetike navode da je planirano da je probni rad traje oko šest mjeseci, nakon čega će preći u redovan režim, piše Demostat.

Probni rad je za ovakvu vrstu postrojenja uobičajen način puštanja u rad, navode u ministarstvu i dodaju da je zakonski rok za njegovo trajanje godinu dana.

Tokom perioda probnog rada vrše se kontrolna mjerenja i prate pokazatelji funkcionalnosti sistema gasovoda, preko kojeg se Srbija fizički povezala sa izvorima gasa iz Kaspijskog regiona, kao i LNG terminala u Aleksandropolisu u Grčkoj, koji može da prima gas iz cijelog svijeta, navodi Demostat.

Na pitanje Demostata kada se očekuje početak snabdijevanja prirodnim gasom iz Azerbejdžana, iz Ministarstva navode da potpisani ugovor sa tom zemljom omogućava da se isporuke povlače onda kad se ukaže potreba za dodatnim količinama.

- S tim u vezi, na dnevnom nivou se prate kretanja potrošnje prirodnog gasa u Republici Srbiji, kao i cijena na međunarodnom tržištu - navode u Ministarstvu.

U novembru prošle godine potpisan je ugovor između azerbejdžanske kompanije Sokar i srpskog Srbijagasa, kojim je predviđeno snabdijevanje do 400 miliona kubnih metara gasa godišnje iz Azerbejdžana do 2026. godine, dok će se nakon toga dobavljati i milijardu metara kubnih gasa, prenosi Demostat.

Kad je riječ o zakupu dela LNG terminala u Aleksandropolisu, u Ministarstvu kažu da je Srbijagas rezervisao 300 miliona kubnih metara gasa na godišnjem nivou, od trenutka kada terminal postane u potpunosti operativan, što se očekuje u narednim nedeljama.

Diverzifikacija izvora snabdijevanja gasom

Gas čini oko 13% potrošnje primarne energije, a do sada je u zemlju mogao da uđe samo preko dvije tačke - preko gasovoda Balkanski tok (dio Turskog toka, zajedničkog projekta Rusije i Turske), i iz Mađarske.

Gasni interkonektor doprinosi diverzifikaciji izvora snadbevanja, čime će se Srbija, ali i region, praktično osloboditi zavisnosti od ruskog gasa.

Gasna interkonekcija Srbija-Bugarska deo je šire inicijative EU, Južnog gasnog koridora, čiji je cilj da se smanji zavisnost Evrope od ruskog gasa, posebno nakon što je počeo rat u Ukrajini.

Zbog toga i podrška izgradnji interkonektora Srbija-Bugarska.

EU je, naime, kroz IPA fondove za Srbiju izdvojila 49,6 mil EUR bespovratnih sredstava za projekat gasni interkonektor, čija je ukupna vrijednost 85,5 mil EUR.

I Bugarska je za izgradnju gasovoda na svojoj teritoriji od EU dobila grant od 27,6 mil EUR.

Ostatak novca Srbija je obezbijedila kroz kredit Evropske investicione banke, a iz budžeta je izdvojeno 15 mil EUR i 7,5 miliona za pripremne radove i projektovanje.