Elaborat pokazao: Branama rehabilitovati Moraču

Elaborat o rezultatima izvedenih hidrogeoloških istraživanja prilikom procjene uticaja izgradnje privremene ustave na rijeci Morači potvrdio već ranije naučno utvrđenu vezu između rijeke Morače i izvorišta Bolje Sestre, saopštio je predsjednik Odbora direktora Regionalnog vodovoda Zoran Lakušić.

Po njegovim riječima rezultati ovih istraživanja pružiće osnove za izradu brana koje će poslužiti rehabilitaciji rijeke Morače i ponovnom uspostavljanju hidrauličkih odnosa, koji su postojali prije nego što je počela nelegalna eksploatacija pijeska i šljunka.

Kompanija Indel inženjering Podgorica od 28. avgusta izvodila je hidrogeološke istražne radove na ispitivanju uticaja izgradnje privremene ustave na Morači, u skladu sa Projektom detaljnih hidrogeoloških istraživanja uticaja izgradnje privremene ustave na Morači na režim podzemnih voda u zoni izvorišta Bolje Sestre, koji je urađen od strane kompanije Geoprojekt.

- U okviru dokumenta "Tehno-ekonomska studija za proširenje kapaciteta zahvatanja vode" kao jedna od mogućih sanacionih mjera u pokušaju poboljšanja hidrauličke situacije na izvorištu Bolje Sestre, navodi se izgradnja stalne brane na rijeci Morači - navodi se u saopštenju.

Kako bi se predvidjeli uticaji ove intervencije na izvorište i formirale podloge za projektovanje i izgradnju trajnog objekta ili niza objekata (rješenje sa kaskadama) bilo je potrebno izvesti hidrogeološka istraživanja koja bi obuhvatala praćenje uticaja privremene nasute ustave na režim podzemnih i površinskih voda u široj zoni izvorišta Bolje Sestre, i to u periodu tokom i nakon njene izgradnje.

- Detaljna hidrogeološka istraživanja koja su pratila izgradnju ustave su imala za cilj, da kroz nove podatke i sistematski i produženi monitoring pruže što je moguće pouzdanije podloge za izradu projekta trajnih objekata, brane ili kaskada duž rijeke Morače, kako bi se izvršila njena rehabilitacija i ponovno uspostavili hidraulički odnosi koji su bili prije otvaranja izvorišta Bolje Sestre, odnosno početka forsirane eksploatacije rječnog materijala - navodi Lakušić.

Na osnovu svih analiza koje su sprovedene u Elaboratu o rezultatima izvedenih hidrogeoloških istraživanja prilikom procjene uticaja izgradnje privremene ustave na rijeci Morači se zaključuje: da se tokom hidrološkog maksimuma izvorište Bolje Sestre autogeno prihranjuje (područja okršenih karbonatnih stijena bez pokrova-tla) vodom.

- A da se tokom hidrološkog minimuma izvorište Bolje Sestre prihranjuje ne samo na račun padavina već i alogeno (dopunsko) iz zbijene izdani formirane u aluvijonu Morače, da je postavljena ustava na Morači izazvala promjene u nivoima podzemnih voda aluvijona, da je postavljena ustava na Morači izazvala promjene u vodostaju na Boljim Sestrama i da je analiza kvaliteta voda potvrdila funkcionisanje ustave i posrednu vezu sa kvalitetom vode Boljih Sestara - objašnjava Lakušić.

Na osnovu zaključaka koje su navedeni, pokazuju već raniju naučno utvrđenu vezu između rijeke Morače i izvorišta Bolje Sestre, kako kaže, jasno je da postoje promjene u hidrološkom sistemu usled izgradnje ustave na Morači.

- Ovi zaključci pružaju važne informacije za razumijevanje hidroloških promjena i mogu biti od koristi pri planiranju rehabilitacije rijeke Morače i uspostavljanju hidrauličkih odnosa koji su slični onima koji su postojali prije nelegalne eksplotacije pijeska i šljunka - ističe Lakušić.

Rezultati ovih istraživanja će pružiti osnove za izradu trajnih objekata (brana) koji će poslužiti rehabilitaciji rijeke Morače i ponovnom uspostavljanju hidrauličkih odnosa koji su postojali prije nego što je počela nelegalna eksploatacija pijeska i šljunka.

- Zaključci do kojih se došlo su od izuzetne važnosti za razumijevanje hidroloških promjena koje su se dogodile kao rezultat izgradnje ustave na Morači - poručio je on.