Industrija nameštaja u Srbiji - Najviše izvozimo u Rumuniju, uvozimo iz Poljske, a Češka je iznenađenje

(Foto: Michael Happiness/Unsplash)

U zemlji je ostvaren promet u iznosu od 60.175 mil RSD (oko 512,5 mil EUR), što je povećanje u odnosu na 2021. godinu kada je promet namještajem u trgovini na malo iznosio 52.520 mil RSD (447,3 mil EUR).

Da li industrija namještaja u Srbiji bilježi rast poslednjih godina, mogu li se domaći proizvođači boriti sa svetskim lancima, šta se najviše proizvodi, u koju zemlju najviše izvozimo, šta je potrebno da ova industrija bude konkurentnija - neka su od pitanja koja portal eKapija istražuje.

Kako smo saznali, domaći proizvođači serijskog pločastog namještaja su lideri u regionu, dok je proizvođačima nameštaja od punog drveta najveći fokus na inostrano tržište Evropske unije. Najviše izvozimo u Rumuniju, ali najskuplji je namještaj koji odlazi u Češku. Kad je riječ o izvezenim količinama, kuhinjski namještaj kaska za poslovnim.

Uvozimo tri puta manje namještaja nego što izvozimo. Najviše uvozimo iz Poljske i Kine iz koje smo prošle godine uvezli namještaj u vrijednosti od 45,8 mil EUR, a izvezli samo 116 tona u vrijednosti od 751.000 EUR. Na domaćem tržištu je, tradicionalno, najviše zastupljen namještaj srpskih proizvođača.

Za namještaj od punog drveta fokus je EU

Prema podacima iz APR-a, u Srbiji aktivno posluje oko 3.000 preduzeća čija je djelatnost proizvodnja namještaja. Pored ove djelatnosti, više od 5.600 preduzeća posluje u oblasti prerade drveta.

Sekretarka Udruženja za šumarstvo, preradu drveta i industriju nameštaja i papira Privredne komore Srbije Nataša Govedarica kaže za portal eKapija da je ove godine u industriji namještaja uposleno oko 22.000 radnika i još 17.500 radnika u drvnoprerađivačkom sektoru.

- Imajući u vidu da je ovo izrazito jak SME sektor, te da je, iz godine u godinu izražen problem nedostatka kvalifikovane radne snage, ovo je dobar trend, jer se u poslednjih pet godina konstantno blago povećava zaposlenost - napominje naša sagovornica.

Podaci Republičkog zavoda za statistiku pokazuju da se povećava i izvoz, sa 65,9 mlrd RSD 2021. godine na 80,1 mlrd RSD 2022. godine. Najviše namještaja izvezeno je u Rumuniju (20.794 tona), zatim Italiju (11.429 tona) i Nemačku (10.938 tona). Jedine dvije zemlje u koje je Srbija izvezla više od 10.000 tona su još Bosna i Hercegovina i Hrvatska. Ipak, iako smo najviše namještaja izvezli u Rumuniju, najveću vrijednost ima namještaj izvezen u Češku, gdje je vrednost 4.315 tona namještaja 103,6 mil EUR. Na drugom mestu je Italija sa 62,1 mil EUR, a na trećem Njemačka sa 56,5 mil EUR.

Prošle godine izvezen namještaj u vrijednosti od 80,1 mlrd RSD (Foto: Pixabay/Rudy and Peter Skitterians)

Kako objašnjava naša sagovornica, proizvođači tapaciranog i pločastog namještaja se fokusiraju velikim delom na domaće i regionalno tržište, dok je proizvođačima namještaja od punog drveta najveći fokus na inostrano tržište Evropske unije, uglavnom austrijsko i njemačko tržište.

- Kada posmatramo izvoz namještaja po zemlјama (carinska tarifa 94) vidimo da su tržišta sa najvećim izvozom Češka, Njemačka, Italija, Rumunija, Španija, ali to se ne odnosi na namještaj od drveta, već na izvoz djelova sjedišta za automobilsku industriju, uglavnom od plastičnih masa. Izvoz namještaja od drveta najveći je bio u zemlјe bivše SFRJ - pojašnjava Govedarica.

Kad je riječ o grupama namještaja, u najmanjoj vrijednosti je izvezen kuhinjski namještaj (14,1 mil EUR), slijedi namještaj za poslovne prostore (19,4 mil EUR), madraci (41,1 mil EUR), dok se najviše nalazi u kategoriji Ostali namještaj (607,4 mil EUR).

- Proizvodni procesi, kao i dizajn u industriji namještaja prate svjetske trendove, u svim oblastima izrade, od punog drveta, preko pločastog namještaja, do tapaciranog. Podsektori industrije namještaja su veoma raznoliki. Od tržišta kojem gravitiraju zavise kvalitet, cijena i dizjan namještaja - kaže Govedarica.

Najviše uvozimo iz Poljske i Kine

Uz izvoz, raste i uvoz namještaja, pa je 2021. godine iznosio 21,1 mlrd RSD, a godinu kasnije 26,3 mlrd RSD. Najviše smo uvozili iz Poljske (16.048 tona), Kine (11.153 tona, a izvozimo samo 116 tona), Turske (8.819 tona) i Bosne i Hercegovine (5.358 tona). Najveća vrijednost uvezenog namještaja je iz Kine 45,8 mil EUR, Italije 34,9 mil EUR, Poljske 31,3 mil EUR, Turske 28,8 mil EUR.

Ipak, na domaćem tržištu je, tradicionalno, najviše zastupljen upravo namještaj srpskih proizvođača, napominje naša sagovornica. Prema njenim riječima, domaći proizvođači prate svetske trendove u izradi nameštaja, koji se gotovo ne razlikuje od uvoznog.

- Uz standard kvaliteta, kvalitetom usluga i cijenama izrazito su konkurentni na našem tržištu, a odluka o kupovini nekog proizvoda zavisi od samih potrošača. Srpski proizvođači namještaja su veoma konkurentni i na regionalnom tržištu. Domaći proizvođači serijskog pločastog nameštaja lideri su u ovom podsektoru proizvodnje u regionu. Takođe, u određenim grupama proizvoda, kao što je prije svega namještaj od punog drveta, srpski proizvodi su veoma traženi i na zahtjevnom tržištu Evropske unije, zahvaljujući odličnom kvalitetu, dobrom dizajnu i cijenama proizvoda - primjećuje Govedarica.

U najmanjoj vrijednosti je izvezen kuhinjski namještaj (Foto: Dainis/shutterstock.com)

Kako kaže naša sagovornica, jedan od izazova za održavanje i jačanje konkurentnosti u ovoj industriji u narednom periodu će se ogledati u ulaganju u obrazovanje stručnih kadrova, te jačanju proizvodnih kapaciteta kroz ulaganja u digitalizaciju proizvodnih procesa. Trend koji je takođe prisutan u svijetu odnosi se na održivost, upotrebu recikliranih i prirodnih materijala.

- Industrija namještaja sama po sebi jeste u velikom dijelu održiva industrija, prevashodno zbog upotrebe drveta, kao prirodnog materijala. Za ostale repromaterijale može da postoji dobar način njihove reciklaže ili ponovne upotrebe kao djelova osnovnih proizvoda. Postoje za sada pionirski preduzetnički poduhvati u restauriranju starih komada namještaja, kao vid održivosti ovih proizvoda. Za ostale trendove u reciklaži namještaja biće potrebno sačekati određeno vrijeme kako bi se definisala upotreba novih vidova recikliranih materijala u ovoj industriji - zaključuje sekretarka Udruženja za šumarstvo, preradu drveta i industriju namještaja i papira PKS Nataša Govedarica.

M. Dedić