Dugovi građana za minuse i kartice 39 mil EUR

Dugovanja građana po osnovu dva najskuplja vida zaduživanja, minusa po tekućem računu i kreditnih kartica, iznose na kraju februara skoro 39 miliona i povećana su u odnosu na uporedni godišnji period za 3,86 mil EUR. To pokazuju podaci Centralne banke (CBCG).

- Prema podacima koji su na kraj februara prijavljeni kreditnom registru dugovanja građana po osnovu dozvoljenih minusa po računu su iznosila 23,082 mil EUR, a za kreditne kartice 15,877 mil EUR. Dugovanja po osnovu dozvoljenih minusa po računu u odnosu na isti period prethodne godine su se povećala za 2,58 miliona, odnosno 12,62%, a po osnovu kreditnih kartica za 1,28 miliona, odnosno 8,24% - rečeno je Vijestima u CBCG.

Prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa za dozvoljene minuse po računu odobrene građanima na kraju februara ove godine iznosila je 14,44% i u odnosu na uporedni period prethodne godine se smanjila za 0,27 procentnih poena, dok je prosječna ponderisana efektivna kamatna stopa za kreditne kartice iznosila 11,31% i u odnosu na uporedni period prethodne godine se smanjila za 0,72 procentnih poena.

Iz vrhovne monetarne institucije nisu odgovorili na pitanje Vijesti kakva je politika banaka za korišćenje ovih dvaju proizvoda u ovoj u odnosu na prethodne dvije godine, odnosno da li su pooštreni pojedini uslovi za korišćenje.

- Dozvoljeni minus po tekućim računima, kao najskuplji vid kreditiranja, građani bi trebalo da koriste što kraće u cilju smanjenja troškova kamate koja se obračunava na dnevnom nivou. Kamatna stopa je tržišna kategorija koju kreiraju ponuda i tražnja finansijskih usluga na tržistu i trebalo bi da bude čist produkt zdrave konkurencije - jedna je od ranijih preporuka Centralne banke.

Na sajtovima većine komercijalnih banaka nijesu dostupne detaljne informacije o kamatnim stopama za ova dva proizvoda. Jedan od predstavnika bankarskog sektora objašnjava da je za građane najbitnije da znaju da se kamatne stope na dugovanja obračunavaju na dnevnom nivou, ne na mjesečnom.

Minus po tekućem računu se odobrava najčešće u iznosu jedne prosječne plate, eventualno dvije. Banka u kreditnom registru CBCG provjerava ukupnu zaduženost klijenta, prije nego odluči da odobri pozajmicu.

Kada je riječ o kreditnim karticama, na sajtovima banaka uglavnom su dostupne informacije o vrstama kreditnih kartica koje imaju u ponudi i nagradnim igrama koje organizuju uz uslov da se koristi kartice.

Mjesečna članarina za kartice je od dva do 10 eura, u zavisnosti koju vrstu kartice klijent ima. Ako se klijent odluči da podiže novac sa bankoma neke druge banke, to ga može koštati i do pet eura.

Podaci sa kraja februara koje su banke dostavile CBCG pokazuju da je ugovoreni iznos po kreditnim karticama građana 34,47 mil EUR, a po dozvoljenim minusima 43,09 miliona.

- Iskorišćenost ovih limita koje su odobrile banke građanima iznosi 46% po kreditnim karticama i 65% po minusima. To je u odnosu na isti procenat iskorišćenosti prije godinu povećano kod kreditnih kartica za 1,43 procentnih poena i povećano kod minusa za 2,45 procentna poena - objasnili su u CBCG-u.

Ugovoreni iznos po kreditnim karticama građana 34,47 mil EUR, a po dozvoljenim minusima 43,09 miliona.

- Iskorišćenost ovih limita koje su odobrile banke građanima iznosi 46% po kreditnim karticama i 65% po minusima. To je u odnosu na isti procenat iskorišćenosti prije godinu povećano kod kreditnih kartica za 1,43 procentnih poena i kod minusa za 2,45 procentna poena - objasnili su u CBCG-u

U odnosu na kraj februara prošle godine dug građana veći za 2,58 mil EUR ili 12,62% po dozvoljenim minusima, dok je po karticama veći za 1,28 miliona ili 8,24%

Kada je u pitanju kašnjenje sa otplatom duga po osnovu ovih bankarskih proizvoda, iz CBCG kažu da su banke na kraju februara prijavile kašnjenja u iznosu od 2,37 mil EUR.

Tu navode kašnjenje od preko 90 dana po dozvoljenim minusima u iznosu od 814.000 EUR i za kreditne kartice 1,565 miliona.

Učešće ukupnog duga po minusima i kreditnim karticama građana od 39 mil EUR čini 2,48% ukupnog kreditnog duga građana kod banaka u Crnoj Gori, minusi 1,47% i kreditne kartice 1,01%.