Evropa je u nove vjetroparkove u 2022. uložila samo 17 mlrd EUR - Aukcijske cijene moraće da rastu, na državama je da povrate povjerenje investitora

(Foto: Pixabay.com/Pexels)

- Ovi podaci su moćno upozorenje za vlade i donosioce odluka. Ukoliko brzo ne povratimo povjerenje investitora, nećemo biti u stanju da dostignemo evropske energetske i klimatske ciljeve - upozorava WindEurope.

Pomenutom sumom finansirana je izgradnja 12,2 GW novih vjetroparkova, a skoro svi su na kopnu (onshore). Najviše je investirala Njemačka (2,3 mlrd EUR), zatim Finska (2,1 mlrd EUR) dok je na trećem mjestu Poljska sa rekordnih 1,9 mlrd EUR investicija.

Ipak, sveukupno, to je značajno manje od 31 GW godišnje koliko je potrebno instalirati između 2023. i 2030. godine da bi se ostvarili ciljevi od 40-45% obnovljive energije u EU.

- Ruska invazija nad Ukrajinom jako je pogodila evropsku ekonomiju baš kad je počela da se oporavlja od kovida. Visoke cijene sirovina, prekidi u lancima snabdijevanja i inflacija doprinijeli su povećanim troškovima i riziku za investitore - objašnjava WindEurope.

Ni vlade se nisu snašle u novonastalim okolnostima. Prema izvještaju, mjere su donijete u dobroj vjeri i imale su cilj da zaštite potrošače od visokih troškova energije.

- Ali, mnoge od ovih mjera su potkopale prihode, a sve su bile nekoordinisane i vodile su različitim intervencijama na tržištu što je uzrokovalo nesigurnost i naškodilo poverenju investitora. I uslovi za finansiranje su postali teži. Kamatne stope su porasle jer centralne banke pokušavaju da kontrolišu inflaciju, a povećani rizik za projekte, koji uključuje odlaganje i neuspjeh, uticali su na zajmodavce da povećaju premije rizika - navodi se u izvještaju.

Autori navode da su logistički troškovi porasli do 50% u poslednje dvije godine. Aukcijske cijene će morati da rastu da bi se pokrili povećani troškovi sirovina i finansiranja. Ali, razloga za optimizam ima. Postoji potražnja za obnovljivim investicijama, smatra WindEurope, a dobri projekti će nastaviti da imaju pristup kapitalu. Donosioci odluka su uvidjeli koristi obnovljivih izvora energije u obezbjeđenju energetske nezavisnosti.

- Moguće je izaći na kraj i sa povećanim finansijskim rizicima, i višim troškovima projekta, ali ključ je u regulatornom riziku koji vodi do nesigurnosti, tako da Vlade moraju da povrate povjerenje investitora putem regulatorne stabilnosti - zaključak je izvještaja.

U Jugoistočnoj Evropi uloženo 1,1 mlrd EUR u 860 MW

Izveštaj pokriva 27 zemalja EU, kao i Srbiju, BiH, Crnu Goru, Sjevernu Makedoniju, Tursku, Norvešku, Veliku Britaniju, Farska ostrva, te teritoriju KiM.

U Jugoistočnoj Evropi investirano je 1,1 mlrd EUR kojima je finansirano 860 MW novih projekata, što je 7% svih novih vjetroparkova u Evropi. Novi kapaciteti su ravnomjernije raspoređeni u ovom dijelu Evrope nego ranijih godina - tri projekta u Rumuniji imaju ukupno 250 MW, Hrvatska i Bosna i Hercegovina imaju po 220 MW novih kapaciteta, dok Grčka ima 170 MW.

- Nacionalne energetske politike i nejasno regulatorno okruženje umanjili su investicije u više od pola zemalja članica EU, uključujući mnoge u regiji Jugoistočne Evrope - navodi se u izvještaju.

M. D.