Ležište uglja Mataruge isključiti iz nacrta Plana davanja koncesija

Grupa nevladinih organizacja (NVO) pozvala je Ministarstvo kapitalnih investicija i Vladu da iz plana davanja koncesija isključe lokaciju ležišta mrkolignitog uglja Mataruge u Pljevljima, jer se na taj način uništava prirodno bogatstvo Crne Gore.

- Pozivamo nadležno Ministarstvo i Vladu da razmotre ovaj slučaj i još jednom razmisle o tome trebaju li Crnoj Gori projekti koji uništavaju njeno prirodno bogatstvo, a na kojem se može graditi održiva budućnost zemlje - kazali su predstavnici grupe NVO, koje čine Bankwatch Network, Da zaživi selo, Legalis i Eko-tim.

Oni smatraju da je vrijeme da se preduzmu odlučujući koraci i krene u postepeno napuštanje uglja, te da se aktivnosti usmjere prema ekološki prihvatljivijim projektima i u korist cjelokupnog društva.

Grupa NVO uputila je Ministarstvu kapitalnih investicija komentare na Nacrt plana davanja koncesija za detaljna geološka istraživanja i eksploataciju mineralnih sirovina za ovu godinu, za koji je u toku javna rasprava.

- Uvrštavanjem lokacije Mataruge u plan davanja koncesija, te otvaranje novog površinskog kopa uglja u budućnosti, nastavlja se politika devastacije prirodnih vrijednosti opštine Pljevlja, te se još jednom pokazuje nebriga države prema najsjevernijoj crnogorskoj opštini - rekli su iz grupe NVO.

Oni tvrde da je lokacija Mataruge u koliziji sa više strateških i planskih dokumenata, prije svega sa nacrtom Prostornog plana Crne Gore do 2040. godine, te Lokalnim planom zaštite životne sredine opštine Pljevlja. Mataruge se nalaze u slivnom području gornjeg toka rijeke Ćehotine, a navedeni planski dokumenti svojim ciljevima definišu zaštitu ovog dijela rijeke.

- Takođe, potencijalno donošenje odluke o izdavanju koncesionih prava na eksploataciju uglja na lokalitetu Mataruge u suprotnosti je strateškim ciljevima Crne Gore u kontekstu evropskih integracija što, između ostalog, implicira i poštovanje klimatsko-energetskih politika Evropske zajednice. U godinama ispred nas svaka investicija i napor treba da budu posvećeni energetskoj tranziciji, a ne uvećanju eksploatacije uglja - rekli su iz grupe NVO.

Oni su podsjetili da se voda iz Otilovićkog jezera koristi za vodosnabdijevanje stanovnika Pljevalja, dok bi otvaranje kopa u Matarugama direktno negativno uticalo na njen kvalitet, a time i na već ugroženo zdravlje Pljevljaka.

- Dodatno, PUP-om Pljevlja do 2020. je definisano da je lokacija Mataruge, uslovna lokacija, jer teško može biti prihvatljiva u zoni sanitarne zaštite vodozahvata i da treba imati u vidu da pored postojećih ekoloških problema kroz novo planiranje ne bi trebalo povećavati ekološke probleme i zagaditi još i preostali resurs vode - kazali su iz grupe NVO.

Oni su dodali da analiza opravdanosti ostvarivanja javnog interesa, kao obavezni dio koncesionog akta nikada nije objavljena za koncesioni akt o energetskoj mineralnoj sirovini mrkolignitni ugalj lokaliteta Mataruge, koji je prošle godine bio na javnoj raspavi.

- Ta analiza je od posebne važnosti za ukupnu crnogorsku javnost kako bi se uopšte moglo diskutovati i raspravljati o dodjeli koncesije. Javni interes, koji je osnov za dodjelu koncesija i obavljanje koncesione djelatnosti nije dokazan ili analiza koja to potvrđuje nije data na uvid javnosti. Dodatno, Ministarstvo kapitalnih investicija nije nikada objavilo izvještaj sa javne raspave o koncesionom aktu za lokalitet Mataruge, te dalo obrazloženje na pristigle komentare zainteresovane javnosti - saopštili su iz grupe NVO.

Oni smatraju da je Ministarstvo na taj način pogazilo jedan od najvažnijih mehanizama za obezbjeđivanje transparentnosti rada organa državne uprave, te poljuljalo povjerenje građana u rad i ciljeve takvih razvojnih politika.