Eksploatacija ruda i kamena - Unosan posao za koncesionare, a za državu?

Rudnik olova i cinka Gradir Montenegro, koji je u vlasništvu poljske kompanije ZGH Boleslava, je Crnoj Gori u 2020. godini platio koncesiju od svega 304.000 eura.

Iako je prilikom otvaranja Rudnika olova i cinka Gradir Montenegro 2011. godine, bilo najavljeno da će se fiksni dio koncesione naknade, u iznosu od svega 286.000 eura, preispitati do takvih radnji nije došlo. Naime, prema dostupnim podacima pojedine lokalne uprave i država imaju više koristi od kamenoloma, nego što prihodi dolaze od ruda olova i cinka.

Rudnik olova i cinka Gradir Montenegro na godišnjem nivou ima obavezu da plati nepromjenljivi dio koncesione naknade u iznosu od 286.000 eura, kao i pravo da na taj iznos izvrši iskopavanje 510.000 tona rude. Ukoliko prekorači iznos, onda se vrši dopunski obračun i plaćanje promjenljivog djela koncesije. Tako je u 2020. godini ovo preduzeće iskopalo 577.910 tona rude, plativši dodatnih 18.211 EUR. U pomenutoj godini Rudnik je ostvario obrt od 17 mil EUR, a u čitavu priču treba dodati i podatak da je jedno vrijeme ovaj Rudnik bio jedini površinski kop olova i cinka u Evropi.

Zbog čega niko nije poslednjih godina preispitao iznos nepromjenljivog djela koncesione naknade, kao i da li je država zbog toga oštećena iz Mreže nevladinih organizacija Sjevera, krivca vide u Vladi.

- Pomenuti Rudnik olova i cinka svojim radom je stvorio niz ekoloških problema i nije donio obećani razvoj ovog kraja. Sada je posebno jasno da je nepromjenljivi dio koncesione naknade prenizak i da je zbog toga država, a samim tim i lokalna pljevaljska uprava, na gubitku - poručeno je iz pomenute organizacije.

Ukoliko se pogleda plaćeni fiksni dio koncesione naknade za ugalj na prostoru pljevaljske opštine, onda se može uočiti da je nepromjenljivi dio naknade, koju plaća Rudnik uglja, 672.300 EUR. Taj se iznos plaća na milion ipo tona uglja. Međutim, Rudnik uglja je u 2020. godini iskopao milion i 656 hiljada tona uglja, plativši na 156 hiljada tona, promjenljivi iznos koncesione naknade od 458.000 EUR.

- Država od koncesija na rude, ugalj i kamen ubira oko 3,7 mil EUR, od čega se manje od deset odsto odnosi na koncesije Rudnika olova i cinka Gradir Montenegro. Za ovaj Rudnik se često kaže da je, zbog površinske eksploatacije, rudnik zlata. Po koncesiji koja se ubira to se ne može reći. Posebno što pojedini kamenolomi plaćaju približan iznos koncesija - tvrde iz pomenute organizacije.

U pokušaju da dozna koje su to kompanije u Crnoj Gori koje plaćaju značajnije iznose za koncesije, Dan je došao do podataka da kotorska kompanija Carinvest, plaća nepromjenljivi dio koncesije u iznosu od 82.000 eura. Plaćanjem tog iznosa stiče pravo da u kamenolomu Platac iskopa 45 hiljada kubika kamena. Međutim, ova kompanija na godišnjem nivou plaća ukupan iznos koncesije od blizu 200.000 EUR, jer vrši veća kopanja od pomenutog iznosa.

- U kamenolomu se izvrši snimanje na početku i na kraju godine. Na osnovu snimka se utvrdi kolik je ukupan iznos koncesije. Taj iznos se kreće oko 200.000 EUR, a za prošlu godinu, još uvjek nije obračun završen - saopšteno je iz ove kompanije.

Ukoliko se uporede podaci plaćanja koncesije na rude olova i cinka na području pljevaljske opštine kao i plaćanje koncesije na kamen na prostoru kotorske opštine, onda se jasno može vidjeti da Gradir Montenegro plaća veću koncesiju od Carinvesta za oko 100.000 EUR.