Poljska predstavila inovativna ekološka rješenja u oblasti transporta - Prva domaća lokomotiva i autobus na vodonik

Poljska poslednjih godina intenzivno radi na razvoju inovativnih ekoloških rješenja u domenu transporta i rezultati su sada postali vidljivi. Najprije je u septembru premijerno prikazana prva domaća lokomotiva na vodonik, a zatim već sledećeg mjeseca je poljski proizvođač autobusa predstavio autobus koji kao pognosko gorivo koristi litijum-titnijumske baterije i vodonik.

SM42-6Dn, prototip prve poljske lokomotive na vodonik, bila je vjerovatno najviše očekivana premijera Međunarodnog sajma željeznica TRAKO 2021 održanog u septembru.

Nastala je kao rezultat saradnje poljskog proizvođača šinskih vozila PESA sa najvećim željezničkim operatorom u zemlji, PKP SA, i poljskim državnim naftnim koncernom PKN Orlen.

Predstavljanje prve domaće lokomotive na obnovljivo "gorivo budućnosti", premijer Mateuš Moravjecki ocijenio je kao događaj od ključnog značaja za ubrzanje razvoja ove vrste tehnologije u Poljskoj.

Lokomotiva SM42 6Dn je 4-osovinska ranžirna lokomotiva sa vučnim motorima 4x180kV i pogonom na vodonika sa nultom emisijom štetnih materija.

Energiju proizvode dvije vodonične ćelije koje potpisuje Ballard. Ćelija od 85 kV je zapravo sistem koji generiše napon u hemijskoj reakciji vodonika sa kiseonikom iz atmosfere. Vodonik se skladišti u rezervoarima od 175 kg, a jedno punjenje omogućava 24-časovno ranžiranje lokomotive.

Lokomotiva je opremljena i sistemom autonomne vožnje, kao i protivsudarnim sistemom za prepoznavanje prepreka.

Koncept i moderan dizajn lokomotive djelo su konstruktora iz poljskog grada Bidgošč (sedište kompanije PESA), a u realizaciji su učestvovali i mnogi renomirani domaći i strani partneri poput kompanija ABB, Ballard, Vorthington, Luccini, Ravag, TSA i CADD.

Leh Lipinjski, šef vodoničnih projekata u kompaniji PESA najavio je da posle predstavljanja prototipa slijede faze ispitivanja i istraživanja, posle čega bi lokomotiva trebalo da bude puštena u rad sledeće godine u rafineriji u Plocku.

PESA je prije dvije godine odredila željeznički transport sa niskim emisijama kao osnovnu strategiju kompanije i osmislila novu platformu za putnička vozila Pesa Regio160 na bazi električnih pogona napajanih preko nadzemnog kontaktnog voda, baterija ili vodoničnih gorivih ćelija, u okviru koje radi i na drugim projektima vozila sa niskim emisijama.

Prema najavama, prvo PESA putničko vozilo na vodonik, trebalo bi da bude pušteno u kolosjek na prelazu 2025. i 2026. godine.

- PESA potvrđuje kompetentnost i inovativnost poljske industrije. Ova lokomotiva je početak puta voza na vodonik do poljskog putnika, i još jedan korak na putu ka bezbjednoj, udobnoj i ekološkoj poljskoj željeznici - rekao je poljski ministar infrastrukture Andžej Adamčik na predstavljanju lokomotive i dodao da tehnologije u želkezničkom transportu mogu biti ključni faktor smanjenja emisije CO2.
Još jedan poljski gigant, čuveni proizvođač autobusa Autosan osnovan daleke 1832, sa iskustvom od 189 godina i proizvedenih 114.500 vozila, u oktobru je predstavio Sancity 12LF H, autobus dizajniran na bazi električnih autobusa, sa litijum-titanijumskom baterijom LTO IMPACT kapaciteta do 45 kWh, DC sistemom za punjenje i vodoničnom ćelijom od 70 kW.

Autobus dug 12 metara, sa kapacitetom do 85 putnika, može da vozi do 400 km sa jednim punjenjem, koristeći vodonik uskladišten u tankovima na krovu vozila i fotonaponske module na staklenim panelima. Gorivo se mijenja za nekoliko minuta.

Vozilo je potpuno bez emisije štetnih gasova, a jedine materije koje se emituju tokom vožnje su voda i para.

Karakteriše ga i ekstremno nizak nivo buke, potpuno odsustvo vibracija i hibridni sistem grijanja - vodeni agregat kombinovan sa konvektorima i grijačima, koji koristi otpadnu toplotu iz sistema za hlađenje motora i opreme za napajanje.

Ovaj autobus posjeduje i sistem podrške vozaču na putu, sistem upozoravanja za pješake, bicikliste i motocikliste po principu "bijele buke", monitoring sistem za vozače koji detektuje zijevanje i pospanost, pušenje i korišćenje mobilnog telefona, kao i automatski sistem za gašenje požara u motoru.

Od ekoloških gradskih autobusa, Autosan u ponudi ima i Sancity 12LF CNG niskopodni autobus na komprimovani prirodni gas, kao i Sancity 12FL E, električni autobus sa poljskim litijum-jonskim baterijama kapaciteta 323 kWh koji prelazi do 350 km sa jednim punjenjem, sa nultom emisijom štetnih gasova, bez dimova i vibracija i takođe sa hibridnim sistemom grijanja grijanjem i sistemom za upozoravanje po principu "bijele buke".

B. P.

PESA

Autosan

Poljska ambasada u Beogradu

Vlada Poljske

Ministarstvo infrastrukture Poljske

PKP SA

PKN Orlen

ABB

Ballard

Vorthington

Luccini

Ravag

TSA

CADD

Mateuš Moravjecki

Andžej Adamčik

Leh Lipinjski

SM42-6Dn

Sancity 12LF H

Sancity 12LF CNG

Sancity 12FL E

vodonik

gorivo

lokomotiva

autobus

litijum titanijumska baterija

TRAKO 2021

putnički voz

gradski autobusi

električni autobusi

autobusi na gas

CNG

komprimovani prirodni gas