MMF: Ohrabruje oporavak ekonomije, Crnoj Gori neophodne reforme

Crna Gora je, nakon recesije u prethodnoj godini uzrokovane pandemijom koronavirusa, na putu snažnog ekonomskog oporavka, što potvrđuju pozitivni makroekonomski trendovi, ocijenjeno je tokom sastanka delegacije Crne Gore sa predstavnicima Međunarodnog monetarnog fond (MMF).

Kako je saopšteno, crnogorska delegacija koju su predvodili ministar finansija i socijalnog staranja Milojko Spajić i guverner Centralne banke Crne Gore Radoje Žugić održala je više video susreta sa visokim zvaničnicima MMF-a u okviru godišnjih sastanaka MMF-a i Svjetske banke.

Na sastancima sa Bo Lijem, zamjenikom generalne direktorice MMF-a i Srikantom Seshadrijem, šefom misije MMF-a za Crnu Goru, bilo je riječi o trenutnoj zdravstvenoj, makroekonomskoj i finansijskoj situaciji u našoj zemlji. Na globalnom nivou, Li je naglasio važnost imunizacije, kao i ubrzanog sprovođenja reformi kao neophodnog preduslova za snažan ekonomski napredak od posljedica pandemije.

Ministar Milojko Spajić naglasio je da je Crna Gora jedna od rijetkih zemalja koja je, i pored pada BDP-a od 15,3% u 2020, na šta je uticala politika zatvorenih granica, uspjela da se naglo oporavi i najavio da je preliminarna procjena rasta BDP-a u ovoj godini oko 13%. On je naglasio i da će planirana reforma poreskog sistema kroz program Evropa sad doprinijeti boljem životnom standardu građana i smanjenju neformalne ekonomije na tržištu rada.

- Ostvaren je ogroman uspjeh, prihodi od turizma za tri kvartala 2021. godine iznose oko 700 mil EUR, što je premašilo sve projekcije. Imamo suficit budžeta tri mjeseca zaredom (jun, jul i avgust) od preko 105 mil EUR, što je doprinijelo smanjenju budžetskog deficita na svega 1,2% za period januar - avgust ove godine, u poređenju sa 10,2% u 2020. godini - kazao je Spajić, ukazujući i da predviđa smanjenje državnog duga sa preko 100% na ispod 80% do kraja godine.

Na pitanje Seshadrija kakvu će ulogu imati Montenegro Works, ministar je objasnio značaj osnivanja preduzeća za poboljšanje upravljanja državnom imovinom u skladu sa najboljom međunarodnom praksom. Ministar Spajić je takođe diskutovao o programu Evropa sad koji uključuje smanjenje poreskog opterećenja na rad sa 39% na oko 20-25%, u zavisnosti od visine dohotka, a set mjera doprinosi da dođe do povećanja zarada.

Guverner Žugić upoznao je sagovornike sa stanjem u bankarskom sektoru i prezentovao rezultate nedavno okončanog projekta procjene kvalitete aktive (AQR). Istakao je da je bankarski sistem, uprkos koronakrizi, ostao stabilan, te da su banke likvidne i dobro kapitalizovane, dok sve ključne bilansne pozicije bilježe pozitivne trendove.

- Depoziti su na istorijskom maksimumu i to potvrđuje snažno povjerenje u bankarski sistem, ali i u regulatora - saopštio je Žugić i dodao da, iako je AQR rezultirao neznatnim smanjenjem koeficijenta solventnosti na kraju 2019. godine, rast sopstvenih sredstava banaka tokom 2020. i 2021. godine je više nego kompenzovao izvršenu korekciju, te koeficijent solventnosti trenutno iznosi 19,2%, skoro dvostruko više od zakonskog zahtjeva.

Li i Seshadri čestitali su CBCG na uspješno sprovedenom AQR-u, dodajući da će MMF nastaviti da pomaže CBCG u njenim naporima na daljem snaženju bankarskog sektora, kao i poboljšanju njenih supervizorskih kapaciteta.

Predstavnike MMF-a zanimali su dalji planovi CBCG po pitanju trajanja ranije donešenih mjera usmjerenih na smanjenje posljedica pandemije na privredu.

- Guverner je saopštio da CBCG redovno prati implementaciju mjera i ocjenjuje njihovu opravdanost, te će se, s tim u skladu, donositi dalje odluke po ovom pitanju, uz strogo vođenje računa o ključnom cilju - očuvanju stabilnosti bankarskog sektora - navodi se u saopštenju.

Crnogorska delegacija održala je sastanke i sa Paulom Hilbersom, izvršnim direktorom MMF-a i Alfredom Kammerom, direktorom Sektora MMF-a za Evropu. Sastanicma je prisustvovao i Liviu Voinea, viši savjetnik izvršnog direktora Hilbersa, koji je predstavnik Crne gore u izvršnom odboru MMF-a.

Hilbers je istakao zadovoljstvo zbog uspješne turističke sezone koja je značajno doprinijela oporavku ekonomije, kao i zbog ohrabrujućih trendova u fiskalnoj sferi. Takođe se osvrnuo na projekat AQR-a, ističući da njegova implementacija predstavlja pozitivan pomak za CBCG.

- Kammer je napomenuo da se Crna Gora, kao i mnoge druge države, suočava sa dvostrukim izazovima oporavka od krize i sprovođenja reformi koje će povećati ekonomsku otpornost stvaranjem zaštitnih bafera za buduće krize. Takođe je istakao da je za oporavak Crne Gore itekako važno to što je bankarski sektor ostao stabilan - saopštno je.

Ministar Spajić je istakao da je usvajanje programskog budžeta bilo od ključne važnosti za omogućavanje racionalizacije troškova državne uprave u mjeri koja nije bila prisutna ranijih godina, kao i da je povećana transparentnost.

- Hedžing aranžmanom za kineski dug eliminisan je valutni rizik i uštedjelo se 4 mil EUR za prvu ratu za auto-put. Namjera da se prijevremeno otplate raniji skupi krediti - rekao je Spajić.

Govorio je i o planovima optimizacije javne uprave i povećanja kapitalnog budžeta u narednoj godini.

- Kammer je pohvalio posvećenost Ministarstva finansija i socijalnog staranja reformama i smanjenju budžetskog deficita u veoma kratkom periodu - zaključuje se u zajedničkom saopštenju CBCG i Ministarstva finansija i socijalnog staranja.