Kako uz pomoć energetske efikasnosti smanjiti potrošnju energije u zgradama

Sektor zgradarstva ima ogroman potencijal za uštedu energije i identifikovan je kao jedan od najvažnijih u oblasti unapređenja energetske efikasnosti u Crnoj Gori, a najveći izazov biće smanjenje potrošnje energije u stambenim zgradama, navodi se u odgovorima dostavljenim Ecoportalu iz Ministarstva kapitalnih investicija.

Kako su saopštili, u toku su pripreme pravilnika, urađena je tipologija stambenih zgrada, izrada softvera je u toku, kao i izmjene Zakona o efikasnom korišćenju energije gdje smo predvidjeli uvođenje energetskih pasoša.

- Takođe, koristiće se softverski sistemi u koje će inženjeri energetske efikasnosti unositi podatke o energetskoj sertifikaciji zgrada i koji će omogućavati praćenje unapređenje energetske efikasnosti u zgradama kao i izvore finansiranja u ovoj oblasti - kazali su iz Ministarstva.

Oni su naveli i najčešće mjere koje doprinose uštedi energenata i do 50% u starim zgradama: stavljanje savremenog termoizolacionog sloja na zidove, termoizolacija krova ili međuspratne konstrukcije, zamjena dotrajalih prozora ili postavljanje izolacionih traka na prozore ili vrata koji slabo dihtuju.

U toku je, kako su saopštili, proces realizacije Programa "Energetski efikasan dom" gdje je Ministarstvo kapitalnih investicija izdvojilo iz budžeta 200.000 EUR za 2021. godinu.

- Takođe, predviđena je nova faza za ovaj Program u 2022. godini, a tačan iznos Ministarstvo će imati nakon usvojenog budžeta za narednu godinu. Ministarstvo razmatra i neke nove ideje za slične projekte, ali takođe mora imati u vidu ograničenje budžetskih sredstava usred kovid pandemije - dodaje se iz Ministarstva.

Projekat "Unaprijeđenje energetske efikasnosti u javnim zgradama", kako su saopštili, realizuje se po osnovu Ugovora o kreditu i Ugovora o grantu, potpisanog između KfW banke i Vlade Crne Gore, u decembru 2019. godine i Posebnog ugovora, potpisanog u avgustu 2020. godine.

- Za potrebe implementacije projekta obezbijeđen je zajam od KfW banke u iznosu od 45 mil EUR i grant od strane Evropske komisije, preko Regionalnog fonda za energetsku efikasnost (REEP Plus), kroz Western Balkan Investment Framework (WBIF) u iznosu od 4,78 mil EUR. Planirano je da Vlada Crne Gore obezbijedi sopstvena sredstva, kao podršku implementaciji kredita, u iznosu od najviše 10 mil EUR - pojasnili su iz Ministarstva.

Direktorat za energetiku i energetsku efikasnost je 2011. godine pokrenuo projekat energetske efikasnosti za domaćinstva koja su na katunima, u želji da se što većem broju domaćinstava omoguće bolji uslovi života i rada, kao i da se stvore uslovi za povećavanje broja stočara na katunima.

- Ugradnjom fotonaponskih solarnih sistema rješavaju se problemi snabdijevanja električnom energijom, što smanjuje potrebu za elektrifikacijom određenih područja, a energija dobijena na ovaj način je besplatna za korisnike objekata. Projekat "Solarni katuni", zajedno sa projektom Montesol, predstavlja pionirski projekat u oblasti valorizacije značajnog solarnog potencijala u Crnoj Gori. Trenuto u Crnoj Gori Ministarstvo kapitalnih investicija u saradnji sa Elektroprivredom radi na projektima ugradnje solarnih panela za proizvodnju energije na mjestu razmjene konekcije.