Preradom surutke do biogasa i električne energije - Investiranje u centralno postrojenje rješenje za crnogorske mljekare

Prečišćavanje komunalnih i otpadnih voda predstavlja jedan od najvećih izazova sa kojima se suočavaju crnogorski mljekari. Pri proizvodnji sira pojavljuje se 60-70% surutke u odnosu na litar mlijeka, koju je potrebno preraditi prije puštanja u kanalizaciju ili životnu sredinu. Rješenje je u tehnologiji pomoću koje se iz surutke dobija biogas, a kovinska kompanija BM Metalo je posebno specijalizovana za opremu koja to omogućava.

Nedavno je u Privrednoj komori Crne Gore organizovana prezentacija za privrednike iz sektora mljekarstva na temu "Prečišćavanje otpadnih voda". Prezenter je bio Mirča Balan, iz kovinske kompanije BM Metalo koja sarađuje sa holandskom kompanijom Yuniko, specijalizovanom za proizvodnju biogasa od surutke koja ima više postrojenja u Turskoj i jedno na Kosovu.

- Ovaj biogas je izuzetno važan jer može da se koristi kao energent kod toplovodnih kotlova u mljekarama ili za dobijanje električne energije koja bi se prodavala elektroenergetskom sistemu - istakao je on.

Balan je objasnio da se od litra surutke može dobiti i do 40 litara bio gasa.

Balan je kazao da prečišćavanje otpadnih voda može biti organizovano u dva pravca, zavisno od recipijenta, koji može biti gradska kanalizacija i gdje su uslovi znatno blaži, ili recipijenti druge i treće kategorije kod kojih ti uslovi stroži.

- Biološka potrošnja kiseonika (BPK) za 5 dana iznosi 300-400 mg po litru, a kod recipijenta druge katergorije 20-25 mg po litru - kazao je on, i dodao da se u odnosu na to ko je recipijent koncipira sistem za prečišćavanje voda.

Istakao je da tehnologija koju prezentuje koristi samo biološke sisteme za prečišćavanje gdje se koristi formirani bioaktivni mulj i nema dodavanja hemikalija koje bi se pojavljivale kao dodatni trošak.

Balan smatra da je jedna od mogućnosti za mljekare i sirare koje imaju dvije tone i više surutke po danu, a nemaju rješenje za ishranu ili investicona sredstva za biogas, pravljenje centralnog postrojenja.

- Investiranjem u centralno postrojenje za biogas, dobilo bi se između 50 i 100 tona surutke dnevno, i omogućila proizvodnja biogasa ali i električne energije. Cilj je da svaka mljekara donese po nekoliko tona surutke u sistem, čime se dobija određeni broj kilovati električne energije. Ta energija se preko sistema prenosa i ugovora sa EPCG može naplatiti prema količini koja je isporučena - kazao je Balan.

On je zaključio da je investiciono daleko lakše aplicirati kod nadležnih ministarstava i Evropske banke, da se pomogne izgradnji ovakvih centara u Crnoj Gori, gdje bi se mogla napraviti dva centralna postrojenja što bi znatno doprinijelo rješavanju ekološkog problema.

Privrednici su istakli značaj prerade otpadnih voda u skladu ekološkim standardima čije je poštovanje uslov evropskih integracija. Ukazali su da se u crnogorskim mljekarama proizvodi značajno manje surutke nego što je obuhvaćeno primjerima iz prezentacije, te im je neophodna projekcija investicija i rezultata prilagođena njihovim potrebama.