Kako da privrede Zapadnog Balkana budu privlačnije za investitore - Infrastruktura i obrazovanje mamac za nova ulaganja

Ekonomije Zapadnog Balkana mogle bi da imaju velike koristi od trenda vraćanja proizvodnje multinacionalnih kompanija iz Azije u Evropu, ocjenjuje se u studiji "Potencijal Zapadnog Balkana za privlačenje stranih investicija u post-kovid periodu". Da bi se ta šansa iskoristila u studiji se navodi da je potrebno ulaganje u u obrazovanje kvalifikovanog kadra, u razvoj infrastrukture i podsticajnog ekonomskog ambijenta koji će region Zapadnog Balkana učinitii konkurentnijim.

Kako je saopšteno iz Privredne komore Srbije (PKS), studiju je realizovao Komorski investicioni forum Zapadnog Balkana (KIF ZB6) u saradnji sa Bečkim ekonomskim institutom i uz podršku Projekta komorskog partnerstva za Zapadni Balkan.

- Treba da iskoristimo šansu za privlačenje novih investicija u post-kovid periodu, jer je pandemija Kovid 19 doprinijela promjenama u globalnim lancima snabdijevanja i kompanije sve češće traže efikasnije i brže puteve isporuke, bez rizika i dodatnih troškova, geografski pristupačcnije lokacije za izmještanje proizvodnje kao i pouzdane poslovne partnere i dobavljače - rekla je generalni sekretar KIF ZB6 Tatjana Šterjova Duškovska.

Ona je dodala da je cilj studije da se predstave prednosti regiona ali i ukaže na oblasti u koje je potrebno ulagati dodatne resurse kako bi privrede Zapadnog Balkana bile što atraktivnije za domaće i strane investitore.

- Privrede regiona su u procesu reindustrijalizacije i restrukturiranja izvozne strukture u pravcu većeg učešća proizvodnje koja nosi višu dodatu vrednost. Takođe, potrebno je ubrzati kreiranje regionalnog tržišta kako bi lokalne ekonomije bile konkurente na EU tržište - kazao je pomoćnik direktora Sektora za strateške analize Privredne komore Srbije (PKS) Bojan Stanić.

On je istakao važnost otvaranja Regionalnog centra za ekonomske analize, koji će omogućiti sagledavanje pozicije Regiona ZB od makroekonomskog nivoa do privrednih subjekata i konkretnih razmjenljivih dobara.

- Ukoliko se region aktivira i na pravi način nastupi prema stranim investitorima, otvoriće se šanse za veći priliv stranih investicija. To podrazumijeva ulaganje u obrazovni sistem, dualno obrazovanje i fokus na razvoj transportne infrastrukture - rekao je predstavljajući rezultate studije Branimir Jovanović, ekonomista iz Bečkog instituta za međunarodne ekonomske studije.

On je dodao da strani investitori prije svega traže kvalifikovanu radnu snagu i dobru infrastrukturu, ali i stabilni ekonomski i politički ambijent.

Ukazao je da su investitori u regionu, među kojima su najprisutnije kompanije iz Njemačke od 2010. do 2019. investirale 2,5 mlrd EUR u region Zapadnog Balkana, a širom svijeta 1,7 biliona evra.

- Ovi podaci pokazuju da postoji još mnogo prostora i kod drugih zapadnoevropskih investitora, kao što su Holandija, Švajcarska i Austrija - dodaje Jovanović.

Među anketiranim njemačkim investitorima 62% kompanija je kao razlog investiranja u region navelo dobru poslovnu kulturu, pozitivna iskustava u poslovanju sa kompanijama iz regiona, odgovornost i obrazovanje stručnog kadra, kao i dobru geografsku poziciju i bliskost kultura, ukazale su koordinatori Projekta Sofija Kluge i Olga van Zijverden.

Direktor Sektora privrede Spoljnotrgovinske komore BiH Ognjenka Lalović rekla je da je 79% domaćih kompanija iz regiona ZB zadovoljno saradnjom sa stranim kompanijama, ali je i dalje potreban sistematski pristup u aktivnostima usmerenima na povezivanje kompanija i privačenje investitora.

Svoja pozitivna iskustva u poslovanju u regionu Zapadnog Balkana podijelili su i predstavnici kompanija Vošloh-Sćwabe i Aktive iz Makedonije.