Epidemija koronavirusa dovela mnoga preduzeća do zatvaranja - Štednja na državnom nivou nije rješenje

Epidemija koronavirusa dovela je mnoga preduzeća do zatvaranja, naročito u sektorima turizma i ugostiteljstva. Zato ekonomskog analitičara Vasilija Kostića i ne iznenađuju prognoze Svjetske banke da će naša država u ovoj godini doživjeti najsnažniju recesiju u regionu Zapadnog Balkana. Smatra da štednja na državnom nivou nije rješenje, već podizanje ekonomske aktivnosti.

Od svih zemalja Zapadnog Balkana, Crnu Goru u ovoj godini očekuje najsnažnija recesija, ocjena je Svjetske banke u redovnom ekonomskom izvještaju za ovaj region. Zbog opštih makroekonomskih pokazatelja, ali prvenstveno oslonjenosti privrede na turizam, i sezone koja je zbog korona virusa doživjela krah, udar na crnogorsku ekonomiju je bio najjači.

Ekonomski analitičar Vasilije Kostić kaže da se nalazimo u izuzetni izazovnoj situaciji.

- Iz prostog razloga što je Crna Gora, po strukturi svoje ekonomije i ovim pokazateljima izuzetno uvozno zavisna i zavisna od stranih sredstava, a takođe ključno zavisna od ekonomskog rasta, odnosno stope rasta ekonomije, budući da smo dužnički vrlo visoko, odnosno da imamo vrlo visoku stopu javnog duga - ističe Kostić.

A da bi mogli da servisiramo javni dug, moramo da podignemo nivo ekonomske aktivnosti. Opšti pad tražnje izazvao je u svijetu pad ekonomske aktivnosti, a sa padom ekonomske aktivnosti padaju fiskalni kapaciteti države. A s obzirom na visoku zaduženost, Crna Gora je ozbiljno pogođena.

- Mi moramo sve mjere da usmjerimo na kako tako podizanje nivoa tražnje, odnosno ekonomske aktivnosti kako bi mogli da servisiramo tekuća dugovanja i ona na koja ćemo biti upućeni. To je mnogo lakše reći nego uraditi, ali u svakom slučaju to bi bili neka dva pravca ili okvir u kome bi se trebala kretati ekonomska aktivnost - kaže Kostić.

Kostić napominje i da u situaciji opšteg pada tražnje i ekonomske aktivnosti, koncept oporavka kroz štednju nije rješenje. Jer je, objašnjava, koncept individualne štednje potpuno različita kategorija od koncepta štednje na nivou ekonomske cjeline.

- Upravo bi to bio pritisak na ekonomski oporavak u suprotnom smjeru. Tako da je vrlo važno da znamo da svaka štednja ne ide u prilog ekonomskom oporavku i da sa tim treba biti vrlo oprezan - napominje Kostić.

Sve u svemu, jasno je da smo pred ozbiljnim ekonomskim izazovom. Ali jasno je, kaže Kostić, i da će oporavak biti dinamičniji nego što smo očekivali, ukoliko se kovid kriza prevaziđe u dogledno vrijeme. Uostalom, to su projekcije i međunarodnih organizacija, koje kažu da bi u idućoj godini, uz pretpostavku da se kovid kriza stavi pod kontrolu dinamika oporavka ekonomskog rasta bila značajna i kretala se oko šest odsto.