Spašavanjem firmi i radnika izbjeći krah ekonomije - Oporavak zahtijeva odgovorno angažovanje svih subjekata društva

Vlada, finansijske institucije, privreda, sindikat treba da se udruže, jer je za Crnu Goru, umjesto retoričke borbe, najvažnije da sačuva svaku kompaniju i radno mjesto, saopštili su iz Privredne komore (PKCG), Unije poslodavaca (UPCG) i Montenegro biznis alijanse (MBA).

Oni su, komentarišući posljednji podatak da je bruto domaći proizvod (BDP) u drugom kvartalu pao 20%, Pobjedi kazali da je moguće zaustaviti negativan trend uz uslove koje nije lako obezbijediti, prije svega finansijski podsticaj.

Iz UPCG su naveli da značajan broj preduzeća posluje na pragu održivosti i svakodnevno se bore da izmire obaveze.

- Za dio preduzeća, naročito mikro i malih, Covid-19 pandemija rezultirala je potpunim izostankom prihoda. Koliko je situacija teška pokazuje i najnoviji podatak Centralne banke (CBCG) da je u blokadi 18,5 hiljada preduzeća, skoro polovina realne privrede - kazali su iz UPCG i dodali da država mora naći finansijsku injekciju kako bi se izbjegao krah privrede i gubitak radnih mjesta.

Oni su naveli su da je na kraju juna državni dug bez depozita bio 79,54% BDP-a, 3,6 mlrd EUR, a sa depozitima 71,3% BDP-a, 3,3 mlrd EUR, za 321 milion veći nego krajem marta, dok je 2006. iznosio 32% BDP-a, 700 mil EUR.

U UPCG smatraju da ekonomiji predstoji vrlo oštra jesen i izuzetno hladna zima.

Oni su najavili novi krug istraživanja o uticaju Covid-19 na poslovanje. Martovsko istraživanje pokazalo je teško stanje koje će se odraziti na radna mjesta.

- Svojevrsna potvrda su i podaci Zavoda za zapošljavanje (ZZZ) da je od 15. marta do kraja prošle sedmice nezaposlenost povećana za 22,26%. Vrijeme je da shvatimo da očuvanje kontinuiteta poslovanja i sigurnosti prihoda, kao i jačanje solidarnosti, predstavljaju osnov politika i mjera za ekonomski oporavak i izgradnju stabilne i na krize otporne ekonomije i društva - smatraju predstavnici UPCG.

Trenutna situacija je, prema njihovim riječima, kompleksna i traži hitnu reakciju, pa je velika odgovornost na Vladi, predstavnicima poslodavaca i sindikata, čiji je zadatak da budu pripadnici istog tima.

Iz UPCG su dodali da je najvažnije da se sačuva svaka kompanija i radno mjesto.

Oni smatraju da se kroz dijalog svih aktera mora pokazati razumijevanje problema i podijeliti puna odgovornost za ono što slijedi - a slijede teški dani.

- Zato će i u periodu koji slijede napori UPCG biti usmjereni na djelovanje u svrhu očuvanja javnog zdravlja i pružanje podrške privredi, što su pitanja koja za nas predstavljaju državni prioritet - rekli su iz UPCG.

Oni su podsjetili da su u više navrata apelovali da se zdravstvena kriza rješava istovremeno sa ekonomskom krizom.

- Insistirali smo na pravovremenom, brzom reagovanju koje je izostalo, iako bi takav pristup pomogao da mjere Vlade imaju bolji učinak - rekli su u UPCG.

Iz PKCG su Pobjedi kazali da je za dugoročni oporavak ekonomije neophodno nastaviti sa strukturnim reformama koje će za rezultat imati diverzifikaciju ekonomije.

- Vrijeme za nama jasno naglašava potrebu jačanja otpornosti privrede i društva na eksterne uticaje i pojave kao što je pandemija. Pred nama je zadatak da se što više zaštitimo od negativnih uticaja i stvorimo prostor za postizanje povoljnih rezultata u sektorima na čije poslovanje ove okolnosti manje utiču - poljoprivredu i prehrambenu industriju, energetiku, drvopreradu, industriju građevinskih materijala, informaciono-komunikacione tehnologije - naveli su iz PKCG.

Oni su kazali da je potrebno valorizovati komparativne prednosti i prirodne resurse, i podsjetili da je pandemija najviše uticala na turizam i saobraćaj.

- Oštar pad zabilježile su sve ekonomije pa izuzetak nije ni Crna Gora, u kojoj turizam ima visoko učešće u BDP-u od 11% za pola godine - precizirali su iz PKCG.

U prvom kvartalu, kako su dodali, rast je bio 2,7 a u drugom pad od 20%.

- Potrošnja domaćinstava, kao jedna od glavnih determinanti ekonomskog rasta, pala je za 15,7% odsto u drugom kvartalu, dok je potrošnja države porasla za 4,2%, odnosno finalna potrošnja se smanjila za 11,7% u odnosu na isti kvartal prethodne godine - saopštili su predstavnici PKCG.

Oni su dodali da je negativni uticaj na BDP imao i pad bruto investicija u osnovna sredstva od 28,3%, a izvoz i uvoz robe i usluga bilježi pad, dok je negativni saldo ostao na nivou iz drugog kvartala prethodne godine.

- Dio štete nastale zbog uvođenja restriktivnih mjera je amortizovan brzom reakcijom Vlade, donošenjem tri paketa podrške privredi i građanima, kojima je prioritet bio očuvanje radnih mjesta, subvencionisanje zarada, olakšavanje finansijske pozicije građana i podrška razvojnim projektima u ključnim sektorima - objasnili su iz PKCG.

Oni smatraju da značajna sredstva pomoći EU za oživljavanje privrede Zapadnog Balkana, kao i intenzivna kreditna aktivnost Investiciono-razvojnog fonda (IRF) ulivaju optimizam da će privreda krenuti u pravcu oporavka u narednom periodu.

Iz MBA su Pobjedi kazali da očekuju da se taj pad neće mijenjati do kraja godine.

- Iza nas je period u kojem prioritetni sektori ostvaraju prihode. Prije svega turizam i poljoprivreda - rekli su iz MBA.

U svakom slučaju, kako smatraju predstavnici MBA, predstoji period u kojem će se morati prevazilaziti brojni problem.

Oni su ukazali na to da je moguće zaustaviti negativan trend, ali uz uslove koje nije lako obezbijediti.

- Prije svega potreban je finansijski podsticaj privredi. Saradnja na relaciji javni sektor - finansijske institucije - realni sektor kao rijetko kada je neophodna. Mi smo otvorena privreda, uvozno zavisna, što dodatno usložnjava problem - naveli su iz MBA.

Oni smatraju da, i pored svega, treba očekivati da će naredna godina biti uspješnija, prije svega zbog očekivanih pozitivnih kretanja u turizmu.

Iz MBA su poručili da oporavak ekonomije zahtijeva odgovorno i snažno angažovanje svih subjekata u društvu.

Prema podacima Eurostata, prosječan pad EU ekonomija u drugom kvartalu iznosi 13,9 odsto.

Pored Velike Britanije od minus 21,7%, najveći pad bilježe mediteranske ekonomije zbog turizma, Španija 22,1%, Francuska 18,9%, Italija 17,7%, Portugal 16,3% i Grčka 15,2%.

Hrvatska je zbog primjene blažih epidemioloških mjera zabilježila manji pad prihoda od turizma, a time i BDP-a od 15,1%.