Napravljen prvi digitalni blizanac u Srbiji - Štedljiva uzdanica 4. industrijske revolucije (FOTO, VIDEO)

- Najuopštenija definicija digitalnog blizanca je da je to "digitalna replika fizičkih podataka, procesa, sistema i digitalna simulacija stvarnosti, koja može biti korišćena u različite svrhe". Mnogi BIM (Building Information Modeling) specijalisti će prepoznati da se BIM model može lako smjestiti u kontekst digitalnog blizanca, što i nije tako daleko od istine. Hronološki gledano, BIM model se može posmatrati kao sam početak generisanja digitalnog blizanca, tj. kao njegova polazna tačka. Međutim, BIM model ne može u potpunosti zadovoljiti zahtjeve koji se stavljaju pred model digitalnog blizanca, koji mogu biti simulacija životnog ciklusa zgrade, različite vrste simulacije proizvodnog procesa u industriji, simulacija ponašanja zgrade tokom požara, evakuacija ljudi tokom požara, simulacija testova sudaranja u automobilskoj industriji, kretanje čestica i njihovo ponašanje tokom kretanja itd - ističe Lazić.

Prema njegovim riječima, tehnologija digitalnih blizanca objedinjuje sve dostupne informacije iż BIM modela, tako da simulacije treba posmatrati kao jedan od alata tehnologije digitalnih blizanca.

- Važno je spomenuti da alati digitalne simulacije omogućavaju tehnologiji digitalnih blizanaca primjenu ne samo u građevinskoj industriji, već u različitim granama industrije - avioindustriji, brodogradnji, kod procesnih linija i industrijskih postrojenja, praktično svuda gde je potrebno izvršiti simulacije prirodnih procesa i uticaja iż realnog svijeta u digitalnom svijetu, gdje procese i uticaje iż prirode zamjenjujemo alatima digitalnih simulacija – kaže naš sagovornik, dodajući da se digitalni blizanci mogu koristiti za objekte koji su predmet izrade ili izgradnje i na objekte koji su već izrađeni.
Objašnjavajući tehnologiju izrade digitalnog blizanca, Lazić napominje da BIM model može biti više ili manje uspješno urađen na različitim platformama, ali da bi cio proces bio zaokružen, digitalni blizanac, podaci i procesi koje sadrži, moraju biti dostupni svim zainteresovanim stranama (vlasnicima objekta, firmama koje se bave održavanjem objekta, grupi koja iznajmljuje prostor, zainteresovanim klijentima...).

- U slučaju TeamCAD-a, platforma za izradu digitalnih blizanaca je uvek Autodesk Revit, dok nam Autodesk platforma BIM360 omogućava međusobnu saradnju, a našim klijentima konstantan uvid u napredovanje i kontrolu nad projektom. Ovo je prvi put da je cio proces zaokružen, gdje je na kraju digitalni blizanac predat u formi web aplikacije. TeamCAD web aplikacija na kojoj je moguće pristupiti digitalnom blizancu se oslanja na relativno novu Autodesk Forge tehnologiju. BIM 3D model je preveden iz Autodesk Revit-a sa svim informacijama, dok je ostatak aplikacije programiran u JavaScript programskom jeziku, oslanjajući se na jQuery, Bootstrap, Node, Node express itd. Uz pomoć ponuđene web aplikacije, moguće je pristupiti digitalnom blizancu iz bilo kog modernijeg internet pretraživača, a preporuka je da to bude Google Chrome.

Na pitanje zbog čega digitalni blizanac do sada nije napravljen u Srbiji, Lazić kaže da je u pitanju nova tehnologija:

- Ne može se reći da je teško napraviti i održavati 3D model digitalnog blizanca, ali u pitanju je nova tehnologija koja zahtijeva ekspertizu iz različitih oblasti kao što su: inženjersko znanje i iskustvo, napredno poznavanje BIM tehnologija, CFD analize, web programiranje, Dynamo i Python programiranje, poznavanje rada sa bazama podataka i obrade podataka, Internet of things, izrada VR animacija i drugo.

Govoreći o daljim poslovnim planovima TeamCAD-a, Lazić navodi da su je planu razvoj novih funkcija i mogućnosti na platformi Autodesk Forge i povezivanje sa rješenjima za održavanje objekata (Facility Management) kao što su Autodesk BIM360 Ops i drugi.

- Radićemo i na razvoju naših, ali i integraciji sa već postojećim Facility Management rješenjima, kao i na povezivanju sa 3d modelima koji se koriste u drugim industrijskim granama i oblastima: mašinska industrija, niskogradnja, procesni inženjering, GIS itd... – zaključuje Lazić.

B. Petrović

Slobodan Lazić

SAD NOVI BAZAAR Novi Sad

digitalni blizanci

digitalni blizanac

4 industrijska revolucija

BIM modeli

Building Information Modeling

simulacije

Autodesk BIM

GIS

Plant3D

CAD

Data Management rešenja

Autodesk Revit

Autodesk platforma BIM360

jQuery

Bootstrap

Node

Node express

CFD analize

Dynamo i Python programiranje

Facility Management rešenja

Autodesk Forge