U pripremi prvi Akcioni plan razvoja organske poljoprivrede u Vojvodini - U 2019. bespovratna sredstva i za opremu

Pokrajinski Sekretarijat za poljoprivredu, vodoprivredu i šumarstvo priprema Akcioni plan razvoja organske poljoprivrede u Vojvodini, prvi put organizovano, sa jasnim ciljevima i za teritoriju cele pokrajine, kako bi se taj potencijal iskoristio na pravi način, izjavio je za eKapiju Vuk Radojević, pokrajinski sekretar za poljoprivredu i dodao da su za tu namenu izdvojena sredstva u pokrajinskom budžetu za 2019. godinu.

- Plan je još uvek u fazi preciziranja projektnog zadatka od strane referentnih stručnjaka koji će biti zaduženi za njegovu izradu, sprovođenje i nadzor. Očekujemo da autori plana budu sa stručnjaci bogatim iskustvom i da zapravo predstavljaju konzorcijum svih zainteresovanih strana u oblasti organske poljoprivrede - kaže Radojević.

On ističe da je još uvek rano govoriti o konkretnim merama koje će biti usvojene u konačnoj verziji plana, ali da je osnovna namera Sekretarijata da se putem organizovanja javnog dijaloga, okruglih stolova i savetovanja dođe do povećanja proizvodnje i potrošnje proizvoda organske poljoprivrede i kontinuiteta organizovanja manifestacija i edukovanja proizvođača i potrošača, a cilj je i formiranje Saveta za organsku poljoprivrednu proizvodnju.

Na pitanje kakva je trenutna situacija u Vojvodini kada je reč o organskoj proizvodnji, Radojević ističe da se u Vojvodini organska proizvodnja odvija na nešto više od 6.000 hektara, a da se po metodama organske stočarske proizvodnje u ovoj pokrajini uzgaja više od 6.000 grla.

- Organskom biljnom proizvodnjom u Vojvodini, koja ima 45,1% učešća u ukupnim površinama u organskoj poljoprivredi u Srbiji obuhvaćene su žitarice, industrijsko bilje, povrće, krmno bilje i voće, a u manjem procentu se po organskim principima gaji i lekovito i začinsko bilje - navodi Radojević i podseća da Srbija na ime izvoza organskih proizvoda ostvaruje značajan priliv, koji je lane iznosio više od 23 mil EUR, te da čak 99% organski proizvedene hrane završava na ino tržištima.

On ističe da organska poljoprivreda u Vojvodini beleži trend rasta i da ta pokrajina dosta ulaže u organsku proizvodnju, ali i da prostora za unapređivanje i razvoj ima, na šta ukazuju i žalbe proizvođača.

- Proizvođači se najviše žale na nemogućnost nabavke kvalitetnog organskog semena, uvoza preparata iz EU koji smeju da se koriste u organskoj poljoprivredi, kao i na visinu podsticaja po hektaru, odnosno grlu stoke, a ima zahteva i da se povećaju subvencije za proizvođače koji su u periodu konverzije, a koja traje do tri godine - kaže Radojević.

On podseća da je Pokrajinski sekretarijat za poljoprivredu u 2018. povećao bespovratna finansijska sredstva za organsku proizvodnju.

- Za dodelu sredstava za sufinansiranje troškova kontrole i sertifikacije organske proizvodnje kao za i nabavku priključne mehanizacije specijalizovane za organsku proizvodnju u Vojvodini, u ovoj godini opredelili smo sredstva u iznosu do 10 miliona dinara i potpisali 30 ugovora, što je značajno povećanje u odnosu na zatečeno stanje iz 2016. godine kada je za ove namene bilo opredeljeno samo 100.000 dinara - kaže naš sagovornik, ističući da pokrajina sufinansira do do 80% investicije, maksimalnog iznosa od milion dinara.

- Bespovratna finansijska sredstva za organske proizvođače predviđena su i agrarnim budžetom za 2019. godinu, a osim sredstava za kontrolu i sertifikaciju organske proizvodnje i nabavku specijalizovanih priključnih mašina za organsku poljoprivredu, proizvođači imaju mogućnost da apliciraju i za nabavku opreme i sistema za navodnjavanje, plastenika , protivgradnih mreža , opreme za farme za stočarstvo i da ostvare povraćaj na investiciju do 60%, a i čak do 70% ako su aplikanti mladi do 40 godina, žene nosioci registrovanih poljoprivrednih gazdinstava kao i poljoprivrednici koji rade u otežanim uslovima rada - navodi Radojević.

Kada je reč o propisima koji regulišu oblast organske proizvodnje, Radojević ističe da je Ministarstvo poljoprivrede uradilo nacrt izmena i dopuna Zakona o organskoj proizvodnji, čije usvajanje je bilo predviđeno za četvrti kvartal ove godine.

- Međutim, s obzirom na to da je Evropska komisija usvojila novu Uredbu za proizvodnju i obeležavanje organskih proizvoda, te da se u narednom periodu očekuje donošenje implementacionih Uredbi, odlučeno je da se rad na ovom Zakonu odloži za narednu godinu - kaže on.

Radojević dodaje da je u međuvremenu urađen i nacrt izmena i dopuna Pravilnika o kontroli i sertifikaciji u organskoj proizvodnji i metodama organske proizvodnje, čije se donošenje očekuje naredne godine.

- Izmenama i dopunama pomenutog propisa u potpunosti će se urediti oblast za organsku proizvodnju vina, detaljnije će biti propisana kontrola organskih proizvođača i revidiran spisak aktivnih supstanci koje su sadržane u sredstvima za zaštitu bilja dozvoljenim za upotrebu u organskoj proizvodnji - ističe naš sagovornik.

On šansu za unapređenje i razvoj organske poljoprivrede vidi i kroz udruživanje malih poljoprivrednika, regionalne, međunarodne i IPA prekogranične projekte u oblasti organske poljoprivrede, ali i kroz saradnju i iskustva zemalja koje su organskoj poljoprivredi već prilično odmakle.


Kako rade Danci

- U Danskoj, koja je svetski lider u proizvodnji organske hrane, organska proizvodnja se odvija na 245.000 hektara, uz prosečnu veličinu organske farme od 73 hektara. Vrednost izvoza organskih proizvoda u toj zemlji dostiže 375 mil EUR, ali uspeh nije došao sam po sebi. Kod njih je još 1987. godine uveden državni sertifikacioni sistem za organsku proizvodnju i doneti su prvi akcioni planovi, politike podsticaja i subvencionisanje ovog održivog oblika poljoprivredne proizvodnje. Subvencije po hektaru iznose 115 EUR , a za proizvođače u godini konverzije 275 EUR po hektaru. Uz to ide i besplatna organska sertifikacija i državna inspekcija, a postoji i finansijska podrška za kontrolu proizvođača u period konverzije. U Danskoj se subvencioniše i konverzija javnih kuhinja koje prelaze sa konvencionalne na organske hrane, uključujući tu i obrazovanje osoblja kuhinje. Država daje čak i subvencije za marketinške i informativne kampanje za promociju izvoza organskih proizvoda i istraživanja u ovoj oblasti - navodi impozantne podatke pokrajinski sekretar koji je nedavno boravio u Danskoj i tamošnje kolege upoznao sa izradom plana razvoja organske proizvodnje u Vojvodini.

Vuk Radojević za eKapiju kaže da je u pokrajinskom budžetu za 2019. godinu za podsticanje pčelarstva predviđeno 25 miliona dinara, za nabavku košnica i druge opreme, ističući da je u Vojvodini trenutno registrovano 65 udruženja pčelara, od čega su 52 članovi Saveza pčelarskih organizacija Vojvodine sa 968 članova.

Prema njegovim rečima, ima predloga i da se razmotre mogućnosti za razvoj pčelarskog, takozvanog api turizma u Vojvodini, a Radojević posebno ističe inicijativu da se na Fruškoj Gori osnuje Centar za istraživanje i razvoj pčelarstva, koji bi bio u službi naučnih istraživanja i dualnog obrazovanja.

- U Danskoj, u kojoj je pčelarstvo regulisano posebnim zakonom i u kojoj prvi oblici udruživanja pčelara datiraju iz 1866. godine a vlasništvo nad pčelinjim rojem je posebnim dokumentom regulisano još 1683, postoji slična ustanova - Odeljenje za dijagnozu i lečenje važnijih bolesti pčela u okviru Univerziteta Arhus. Osim istraživačkog rada, stručnjaci za pčelarstvo organizuju stručna predavanja za organizacije pčelara na temu ishrane, zimovanja , bolesti pčela i preventiva u lečenju - navodi Radojević i dodaje da bi donešenje posebnog zakona o pčelarstvu, po ugledu na Dansko iskustvo, uz brendiranje različitih vrsta medova, značajno unapredilo pčelarsku proizvodnju na teritoriji Vojvodine.